Πόσες φορές δεν έχουμε ακούσει τη φράση «αηδίες και πράσσειν άλογα» όταν κάποιος θέλει να απορρίψει μια άποψη ως υπερβολική ή χωρίς λογική; Παρότι χρησιμοποιείται καθημερινά, η γνωστή αυτή έκφραση κρύβει πίσω της μια ενδιαφέρουσα γλωσσική ιστορία και μια από τις πιο διαδεδομένες παρεξηγήσεις της ελληνικής γλώσσας.
Σε αντίθεση με ό,τι πιστεύουν πολλοί, το «πράσσειν άλογα» δεν έχει καμία σχέση με… πράσινα άλογα ή με ζώα. Η προέλευσή του βρίσκεται στην αρχαία ελληνική γλώσσα και συγκεκριμένα στη σύνδεση του ρήματος «πράσσω» με τη λέξη «άλογα».
Το «πράσσειν» αποτελεί το απαρέμφατο του «πράττω» και σημαίνει «το να ενεργεί κάποιος», ενώ το «άλογα» προέρχεται από το «άλογος» και σημαίνει «χωρίς λογική», «παράλογος». Έτσι, η φράση κυριολεκτικά σημαίνει «να πράττει κανείς παράλογα» ή «να κάνει πράγματα χωρίς νόημα».
Η σύγχυση με τα «πράσινα άλογα» προέκυψε μέσα από την εξέλιξη της γλώσσας και τη φυσική αλλαγή στον τρόπο που οι άνθρωποι ακούν και αναπαράγουν τις εκφράσεις. Η ηχητική ομοιότητα ανάμεσα στο «πράσσειν» και το «πράσινο», αλλά και η διπλή σημασία της λέξης «άλογα» (ως «χωρίς λογική» ή ως ζώα), δημιούργησαν μια νέα, ευφάνταστη εκδοχή.
Έτσι, τα «πράσινα άλογα» πέρασαν στη νεότερη καθημερινή ομιλία ως ένας τρόπος να περιγράψουμε κάτι εντελώς παράλογο, υπερβολικό ή απίθανο — αν και γλωσσικά δεν σχετίζονται με την αρχική φράση.
Η περίπτωση του «πράσσειν άλογα» αποτελεί ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα της δύναμης της ελληνικής γλώσσας: λέξεις και εκφράσεις ταξιδεύουν μέσα στους αιώνες, αλλάζουν μορφή, αποκτούν νέες αποχρώσεις και συνεχίζουν να ζουν στην καθημερινή επικοινωνία.
Μια μικρή φράση, λοιπόν, που ξεκίνησε από την αρχαιότητα, εξακολουθεί να χρησιμοποιείται σήμερα — υπενθυμίζοντας πως η γλώσσα είναι ένας ζωντανός οργανισμός που εξελίσσεται διαρκώς.
