Γιατί ορισμένοι άνθρωποι γίνονται πιο ελκυστικοί στα κουνούπια;
Τα κουνούπια δεν επιλέγουν τυχαία τα θύματά τους. Χρησιμοποιούν ένα πολύπλοκο σύστημα ανίχνευσης που τους επιτρέπει να εντοπίζουν το διοξείδιο του άνθρακα που εκπνέουμε, τη θερμότητα του σώματος, την υγρασία του δέρματος και τις χημικές ουσίες που εκλύονται από την επιδερμίδα.
Οι ειδικοί εξηγούν ότι η ελκυστικότητα ενός ατόμου μπορεί να αλλάζει με την πάροδο του χρόνου, καθώς επηρεάζεται από παράγοντες όπως η διατροφή, η φυσική κατάσταση, οι ορμονικές μεταβολές και ο τρόπος ζωής.
Τα θηλυκά κουνούπια είναι αυτά που τσιμπούν
Τα τσιμπήματα προέρχονται αποκλειστικά από τα θηλυκά κουνούπια, τα οποία χρειάζονται πρωτεΐνες από το αίμα για την ανάπτυξη και την αναπαραγωγή των αυγών τους.
Για να βρουν τον στόχο τους, μπορούν να ανιχνεύσουν το διοξείδιο του άνθρακα από σημαντική απόσταση. Άτομα που εκπνέουν μεγαλύτερες ποσότητες CO₂ είναι συχνά πιο εύκολο να εντοπιστούν.
Όταν το έντομο πλησιάσει, τότε καθοριστικό ρόλο παίζουν η μυρωδιά του σώματος, η θερμοκρασία του δέρματος και η υγρασία που εκπέμπεται.
Ισχύει ότι φταίει η ομάδα αίματος;
Η άποψη ότι τα κουνούπια προτιμούν συγκεκριμένες ομάδες αίματος παραμένει δημοφιλής, ωστόσο τα διαθέσιμα επιστημονικά δεδομένα δεν δίνουν σαφή απάντηση.
Οι μέχρι σήμερα έρευνες δεν έχουν αποδείξει με βεβαιότητα ότι η ομάδα αίματος αποτελεί καθοριστικό παράγοντα. Αντίστοιχα, δεν υπάρχουν επαρκείς αποδείξεις ότι το χρώμα των μαλλιών, των ματιών ή του δέρματος επηρεάζει σημαντικά την επιλογή των κουνουπιών.
Η ιδιαίτερη χημεία του κάθε ανθρώπου
Κάθε άνθρωπος διαθέτει ένα μοναδικό χημικό αποτύπωμα που δημιουργείται από τον ιδρώτα, το σμήγμα και τα μικρόβια που ζουν φυσιολογικά στο δέρμα.
Αυτή η σύνθεση παράγει εκατοντάδες διαφορετικές πτητικές ουσίες, ορισμένες από τις οποίες φαίνεται ότι λειτουργούν σαν μαγνήτης για τα κουνούπια.
Μελέτες έχουν δείξει ότι συγκεκριμένες χημικές ενώσεις, όπως η 1-octen-3-ol, επηρεάζουν σημαντικά την ελκυστικότητα ενός ατόμου. Ακόμη και μικρές μεταβολές στη συγκέντρωσή τους μπορεί να κάνουν κάποιον πιο ευάλωτο στα τσιμπήματα.
Παράλληλα, έχει παρατηρηθεί ότι οι έγκυες γυναίκες, ιδιαίτερα κατά το δεύτερο τρίμηνο, προσελκύουν συχνότερα κουνούπια, πιθανότατα λόγω αλλαγών στη θερμοκρασία του σώματος και στην αναπνευστική λειτουργία.
Η μπίρα μπορεί να αυξήσει τα τσιμπήματα
Ένας ακόμη παράγοντας που έχει απασχολήσει την επιστημονική κοινότητα είναι η κατανάλωση μπίρας.
Ορισμένες έρευνες έχουν δείξει ότι τα άτομα που έχουν καταναλώσει μπίρα είναι πιθανό να γίνουν πιο ελκυστικά στα κουνούπια. Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι αυτό μπορεί να σχετίζεται με μικρές αλλαγές στη θερμοκρασία του σώματος, στη χημεία του δέρματος και στην ποσότητα διοξειδίου του άνθρακα που εκπνέεται.
Μελέτες σε διάφορες χώρες κατέγραψαν αυξημένη προσέλκυση κουνουπιών σε άτομα που είχαν πιει μπίρα σε σύγκριση με όσους είχαν καταναλώσει μόνο νερό.
Η κλιματική αλλαγή αυξάνει το πρόβλημα
Η εξάπλωση των κουνουπιών συνδέεται πλέον και με την κλιματική αλλαγή. Οι υψηλότερες θερμοκρασίες και οι πιο ήπιοι χειμώνες επιτρέπουν σε είδη που παλαιότερα περιορίζονταν σε τροπικές περιοχές να επεκτείνονται σε νέες χώρες.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το Κουνούπι τίγρης, το οποίο έχει εξαπλωθεί σε αρκετές ευρωπαϊκές περιοχές και συνδέεται με τη μετάδοση ορισμένων ασθενειών.
Μπορούμε να προστατευτούμε;
Αν και δεν υπάρχει τρόπος να γίνει κάποιος εντελώς αόρατος στα κουνούπια, υπάρχουν πρακτικά μέτρα που μειώνουν σημαντικά τα τσιμπήματα.
Η χρήση εντομοαπωθητικών, οι κουνουπιέρες, τα ρούχα που καλύπτουν το δέρμα και η απομάκρυνση στάσιμων νερών γύρω από το σπίτι αποτελούν βασικές γραμμές άμυνας.
Παράλληλα, η περιορισμένη κατανάλωση αλκοόλ και η αποφυγή παραμονής σε περιοχές με αυξημένη παρουσία κουνουπιών κατά τις ώρες αιχμής μπορούν επίσης να συμβάλουν στη μείωση των τσιμπημάτων.
Τι δείχνουν τελικά οι έρευνες
Τα κουνούπια δεν επιλέγουν τυχαία τους ανθρώπους που τσιμπούν. Αντιδρούν σε ένα σύνολο χημικών και βιολογικών σημάτων που εκπέμπει κάθε οργανισμός. Η μυρωδιά του σώματος, το διοξείδιο του άνθρακα, η θερμοκρασία του δέρματος και ακόμη και συνήθειες όπως η κατανάλωση μπίρας φαίνεται ότι επηρεάζουν την ελκυστικότητα ενός ατόμου στα έντομα αυτά. Έτσι, η αίσθηση ότι κάποιοι μαζεύουν όλα τα κουνούπια της παρέας ίσως να μην είναι καθόλου τυχαία.