Η πεποίθηση ότι η θωράκιση του καρδιαγγειακού συστήματος εξαρτάται αποκλειστικά από την κληρονομικότητα ή την αποφυγή των προφανών «κακών» συνηθειών ανατρέπεται από τα σύγχρονα ιατρικά δεδομένα. Πολλοί άνθρωποι που διανύουν τη μέση ηλικία θεωρούν πως ακολουθούν ένα απόλυτα ορθό πλάνο φροντίδας του εαυτού τους, αγνοώντας ότι μικρές, επαναλαμβανόμενες λεπτομέρειες της καθημερινότητάς τους συσσωρεύουν φθορά στις αρτηρίες τους.
Σύμφωνα με τον Ηλία Καραμπίνο, Διευθυντή Καρδιολογίας της Β' Καρδιολογικής Κλινικής στην Ευρωκλινική Αθηνών και Μέλος του ΔΣ της Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας, η καρδιαγγειακή ευεξία καθορίζεται πρωτίστως από τον τρόπο ζωής. Ο ίδιος χαρτογραφεί τα έξι συχνότερα σφάλματα που υποσκάπτουν τη λειτουργία της καρδιάς, ακόμη και πίσω από το προσωπείο ενός υγιεινού προφίλ.
Η έλλειψη σταθερότητας στην ώρα που κάποιος πέφτει για ύπνο αποτελεί έναν σοβαρό, αν και συχνά παραγνωρισμένο, επιβαρυντικό παράγοντα. Η χρόνια αποδιοργάνωση ή η ανεπάρκεια του ποιοτικού ύπνου προκαλεί ενεργοποίηση φλεγμονωδών μηχανισμών, αυξάνει την αρτηριακή πίεση και μειώνει την ευαισθησία του οργανισμού στην ινσουλίνη.
Η επιστημονική έρευνα συνδέει άμεσα την αστάθεια του κιρκάδιου ρυθμού με αυξημένες πιθανότητες εμφάνισης εγκεφαλικών επεισοδίων και στεφανιαίας νόσου. Για μια ολοκληρωμένη καρδιοπροστατευτική δράση, κρίνεται απαραίτητο ένα σταθερό πρόγραμμα που εξασφαλίζει 7 έως 9 ώρες ανάπαυσης κάθε βράδυ.
Η αποχή από το κλασικό γρήγορο φαγητό δεν εγγυάται χαμηλή πρόσληψη αλατιού. Μεγάλες ποσότητες νατρίου βρίσκονται κρυμμένες σε καθημερινά προϊόντα, όπως το ψωμί, οι έτοιμες σάλτσες, τα δημητριακά, τα τυριά και οι τυποποιημένες σούπες.
Το αποτέλεσμα είναι η εύκολη υπέρβαση του ορίου των 5 γραμμαρίων αλατιού ημερησίως, γεγονός που τροφοδοτεί την υπέρταση και κατ' επέκταση τον κίνδυνο καρδιακής ανεπάρκειας. Αντίδοτο σε αυτό αποτελεί η αυθεντική μεσογειακή διατροφή με βάση τα όσπρια, τα λαχανικά και το ελαιόλαδο, χωρίς την προσθήκη επιπλέον άλατος.
Πολλοί θεωρούν ότι μια ώρα σωματικής άσκησης το πρωί εξουδετερώνει τις αρνητικές συνέπειες της μετέπειτα εργασίας στο γραφείο. Η αλήθεια είναι διαφορετική: η καθιστική συμπεριφορά που ξεπερνά τις 10 ώρες την ημέρα επιβαρύνει τον μεταβολισμό των λιπιδίων, ανεξάρτητα από το αν το άτομο γυμνάζεται. Για τη διατήρηση της αγγειακής υγείας, η συστηματική αερόβια άσκηση πρέπει απαρέγκλιτα να συνδυάζεται με σύντομα, τακτικά διαλείμματα κίνησης μέσα στην ημέρα.
Τα επεξεργασμένα προϊόντα από τα οποία έχουν αφαιρεθεί τα λιπαρά συχνά στερούνται θρεπτικής αξίας, καθώς οι βιομηχανίες προσθέτουν αυξημένες ποσότητες ζάχαρης, τεχνητών γλυκαντικών ή αλατιού για να αναπληρώσουν τη χαμένη γεύση. Η κατανάλωσή τους μπορεί να απορρυθμίσει το σάκχαρο και τα τριγλυκερίδια, οδηγώντας μακροπρόθεσμα σε μεταβολικό σύνδρομο. Οι ειδικοί προκρίνουν ως ασφαλέστερη επιλογή τα πλήρη, ελάχιστα επεξεργασμένα τρόφιμα, εφόσον αυτά καταναλώνονται με μέτρο.
Ορισμένα πολύ ισχυρά σκευάσματα στοματικής υγιεινής ενδέχεται να εξολοθρεύουν μαζί με τα παθογόνα και τα ωφέλιμα βακτήρια της στοματικής κοιλότητας, τα οποία συμμετέχουν στη σύνθεση του μονοξειδίου του αζώτου — μιας ουσίας ζωτικής για τη χαλάρωση των αγγείων. Η εξέλιξη αυτή μπορεί να επιφέρει μικρή άνοδο της πίεσης.
Αν και οι εναλλακτικές λύσεις (φυσικά σκευάσματα ή στοματικά προβιοτικά) θεωρούνται πιο ήπιες, τα δεδομένα δεν επαρκούν για να τεκμηριώσουν κλινικό καρδιολογικό όφελος, ενώ η χρήση των διαλυμάτων για σαφείς οδοντιατρικές ενδείξεις παραμένει κανονικά εγκεκριμένη.
Η λήψη μεγάλων ποσοτήτων τροφής αργά το βράδυ διαταράσσει τον κιρκάδιο μεταβολισμό και προκαλεί κακό γλυκαιμικό έλεγχο, ενώ συνδέεται και με αυξημένες τιμές αρτηριακής πίεσης κατά τη διάρκεια της νύχτας. Οι καρδιολόγοι προτείνουν το δείπνο να ολοκληρώνεται τουλάχιστον 2 με 3 ώρες πριν από τον ύπνο, καθώς η πρακτική αυτή διευκολύνει την πέψη και συμβάλλει στην αποτελεσματικότερη ρύθμιση της γλυκόζης.
