Σε μια προσπάθεια να εξομαλυνθούν οι συχνές τριβές που καταγράφονται στις μισθωτικές σχέσεις, η Ένωση Εργαζομένων Καταναλωτών Ελλάδας (ΕΕΚΕ) εξέδωσε έναν χρηστικό οδηγό, ο οποίος ξεκαθαρίζει το τοπίο γύρω από τα δικαιώματα των εκμισθωτών. Η παρέμβαση αυτή έρχεται να δώσει απαντήσεις σε καίρια ζητήματα που απασχολούν την αγορά ακινήτων, προσδιορίζοντας με ακρίβεια τα νομικά όρια για τον έλεγχο του ακινήτου, τη διαχείριση των φθορών, καθώς και τις ενέργειες που απαιτούνται όταν ο ενοικιαστής αρνείται να παραδώσει τα κλειδιά μετά τη λήξη της μίσθωσης.
Πρόσβαση στο ακίνητο και καθυστέρηση μισθωμάτων
Ένα από τα πιο συχνά σημεία τριβής αφορά το δικαίωμα του ιδιοκτήτη να επιθεωρεί την περιουσία του. Σύμφωνα με την ΕΕΚΕ, ο ιδιοκτήτης διατηρεί το δικαίωμα να επισκέπτεται το ακίνητο, ωστόσο αυτό πρέπει να γίνεται αποκλειστικά κατά τον χρόνο και με τους όρους που έχουν ρητά συμφωνηθεί στο μισθωτήριο συμβόλαιο.
Παράλληλα, σε περιπτώσεις οικονομικής ασυνέπειας, ο νόμος παρέχει πλήρη προστασία στον εκμισθωτή. Αν ο ενοικιαστής καθυστερεί την καταβολή των ενοικίων ή των κοινόχρηστων δαπανών, ο ιδιοκτήτης μπορεί να κινηθεί δικαστικά, αξιώνοντας τόσο την άμεση αποπληρωμή των οφειλόμενων ποσών όσο και την επίσημη απόδοση του ακινήτου στα χέρια του.
Η διαχείριση των φθορών και ο γρίφος της εγγύησης
Η κατάσταση του ακινήτου κατά την παράδοσή του αποτελεί ακόμη ένα πεδίο αντιπαραθέσεων. Η βασική αρχή ορίζει ότι ο ενοικιαστής υποχρεούται να επιστρέψει το σπίτι στην ίδια κατάσταση που το παρέλαβε, με εξαίρεση τις φθορές που προκύπτουν από τη συνήθη και φυσιολογική χρήση του χρόνου. Εάν διαπιστωθούν κακοτεχνίες ή ζημιές, ο ιδιοκτήτης δικαιούται να απαιτήσει αποζημίωση, εκτός αν έχει υπογραφεί κάποια εναλλακτική συμφωνία μεταξύ των δύο πλευρών.
Σε αυτό το σημείο, κομβικό ρόλο παίζει το ποσό της εγγύησης (που συνήθως ισούται με ένα ή δύο ενοίκια). Η ΕΕΚΕ διευκρινίζει ότι η εγγύηση μπορεί νομίμως να συμψηφιστεί με απλήρωτα ενοίκια, ζημιές ή εκκρεμείς λογαριασμούς κοινοχρήστων. Ωστόσο, υπάρχει μια σημαντική νομική εξαίρεση: η εγγύηση δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να θεωρηθεί ότι καλύπτει την «αποζημίωση χρήσης», δηλαδή το πρόστιμο που οφείλει να καταβάλει ο ενοικιαστής αν παραμένει αυθαίρετα στο ακίνητο μετά τη λήξη της σύμβασης.
Τι προβλέπεται μετά τη λήξη του συμβολαίου
Όταν η συμβατική διάρκεια της μίσθωσης ολοκληρωθεί και ο ενοικιαστής αρνείται να αποχωρήσει, ο ιδιοκτήτης δεν μπορεί να πάρει τον νόμο στα χέρια του, αλλά οφείλει να ακολουθήσει τη δικαστική οδό. Στο πλαίσιο αυτό, έχει το δικαίωμα να ξεκινήσει διαδικασίες έξωσης μέσω του δικαστηρίου, διεκδικώντας ταυτόχρονα ειδική αποζημίωση για το διάστημα που το ακίνητο κρατείται παράνομα μέχρι την τελική του εκκένωση.
Οι δύο χρυσές συμβουλές της ΕΕΚΕ για την αποφυγή δικαστικών μαχών
Προκειμένου να θωρακιστούν και οι δύο πλευρές και να αποφευχθούν οι χρονοβόρες δικαστικές διαμάχες, η Ένωση Καταναλωτών προτρέπει τους πολίτες να τηρούν δύο βασικούς κανόνες:
- Γραπτή αποτύπωση: Είναι απαραίτητο να συντάσσεται πάντα έγγραφο μισθωτήριο συμβόλαιο, το οποίο θα περιλαμβάνει το σύνολο των πραγματικών και συμφωνημένων όρων, χωρίς «θολά» σημεία.
- Πρωτόκολλο κατάστασης: Συνιστάται η αναλυτική καταγραφή της εικόνας του σπιτιού τόσο κατά την έναρξη όσο και κατά την ολοκλήρωση της μίσθωσης (ιδανικά με φωτογραφικό υλικό), ώστε να μην υπάρχει αμφισβήτηση για το ποιες φθορές προ υπήρχαν και ποιες προκλήθηκαν εκ των υστέρων.
