Θα μπορούσε ο άνθρωπος να ζήσει σχεδόν δύο αιώνες; Μια νέα επιστημονική μελέτη επιχειρεί να προσεγγίσει αυτό το ερώτημα, εξετάζοντας έναν από τους βασικούς μηχανισμούς της γήρανσης: τις μεταλλάξεις που συσσωρεύονται στο DNA με το πέρασμα του χρόνου.
Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό npj Aging, δεν υποστηρίζει ότι ο άνθρωπος μπορεί σήμερα να φτάσει τα 194 χρόνια ζωής. Αντίθετα, παρουσιάζει ένα θεωρητικό μοντέλο, το οποίο εξετάζει τι θα συνέβαινε αν ο μοναδικός περιοριστικός παράγοντας της γήρανσης ήταν οι βλάβες στο DNA.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, σε ένα τέτοιο υποθετικό σενάριο η διάμεση διάρκεια ζωής θα μπορούσε να κυμαίνεται από 146 έως 194 χρόνια, με την πιθανότερη εκτίμηση να βρίσκεται περίπου στα 156 έτη.
Οι επιστήμονες διευκρινίζουν ότι η «διάμεση διάρκεια ζωής» δεν αποτελεί το μέγιστο όριο ζωής, αλλά το σημείο στο οποίο οι μισοί άνθρωποι ενός θεωρητικού πληθυσμού θα πέθαιναν νωρίτερα και οι υπόλοιποι αργότερα.
Τι συμβαίνει στο DNA όσο μεγαλώνουμε
Καθώς περνούν τα χρόνια, στα κύτταρά μας συσσωρεύονται μικρές μεταλλάξεις στο DNA. Οι αλλαγές αυτές δεν κληρονομούνται ούτε μεταδίδονται στα παιδιά, όμως μπορούν να επηρεάσουν τη λειτουργία των κυττάρων ή ακόμη και να οδηγήσουν στον θάνατό τους.
Οι ερευνητές θέλησαν να υπολογίσουν πόσο αυτές και μόνο οι μεταλλάξεις μπορούν να περιορίσουν τη διάρκεια ζωής, χωρίς να λαμβάνονται υπόψη άλλοι γνωστοί μηχανισμοί γήρανσης.
Το μοντέλο έδειξε ότι ο εγκέφαλος και η καρδιά είναι τα όργανα που επηρεάζονται περισσότερο, καθώς οι νευρώνες και τα κύτταρα του καρδιακού μυός ανανεώνονται ελάχιστα μετά την ενηλικίωση. Έτσι, όταν καταστραφούν, ο οργανισμός δυσκολεύεται να τα αντικαταστήσει, γεγονός που οδηγεί σταδιακά σε μείωση της λειτουργικότητάς τους.
Αντίθετα, το ήπαρ παρουσίασε εντυπωσιακή ανθεκτικότητα στις προσομοιώσεις, επειδή τα κύτταρά του έχουν τη δυνατότητα να ανανεώνονται. Οι επιστήμονες, ωστόσο, υπογραμμίζουν ότι αυτό αφορά αποκλειστικά το θεωρητικό μοντέλο και όχι την πραγματική ανθρώπινη ζωή.
Δεν αλλάζει το σημερινό ρεκόρ μακροζωίας
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η μελέτη δεν αποτελεί πρόβλεψη ούτε παρουσιάζει κάποια θεραπεία που θα μπορούσε να παρατείνει τη ζωή στα 194 χρόνια. Άλλωστε, το μεγαλύτερο επιβεβαιωμένο προσδόκιμο ανθρώπινης ζωής παραμένει τα 122 χρόνια.
Παράλληλα, το μοντέλο δεν συνυπολόγισε άλλους σημαντικούς παράγοντες της γήρανσης, όπως η χρόνια φλεγμονή ή οι διαταραχές στην παραγωγή ενέργειας των κυττάρων. Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι οι μεταλλάξεις του DNA αποτελούν σημαντικό κομμάτι της διαδικασίας της γήρανσης, αλλά δεν είναι ο μοναδικός λόγος που θέτει όρια στην ανθρώπινη ζωή.