Η Ελλάδα στην κορυφή σε αριθμό δικαστών
Στο τέλος του 2024, η Ελλάδα κατέγραψε περίπου 45 δικαστές ανά 100.000 κατοίκους, την υψηλότερη αναλογία στην ΕΕ. Ο αριθμός αυτός έχει υπερδιπλασιαστεί σε σχέση με το 2014, όταν αντιστοιχούσαν περίπου 20 δικαστές ανά 100.000 κατοίκους.
Στον αντίποδα, χώρες όπως η Ιρλανδία διαθέτουν μόλις περίπου 4 δικαστές ανά 100.000 κατοίκους, δηλαδή σημαντικά λιγότερους σε σύγκριση με την Ελλάδα.
Παράλληλα, η χώρα καταγράφει επίσης υψηλό αριθμό δικηγόρων, περίπου 450 ανά 100.000 κατοίκους, γεγονός που τη φέρνει στη δεύτερη θέση στην ΕΕ, πίσω μόνο από το Λουξεμβούργο.
Αργή απονομή δικαιοσύνης παρά το μεγάλο προσωπικό
Παρά τον αυξημένο αριθμό δικαστικών λειτουργών, οι δικαστικές διαδικασίες παραμένουν ιδιαίτερα χρονοβόρες. Κατά μέσο όρο, απαιτούνται περίπου 650 ημέρες για την εκδίκαση μιας υπόθεσης στο πρωτοδικείο, επίδοση που κατατάσσει την Ελλάδα στις τελευταίες θέσεις της ΕΕ.
Όταν εξετάζονται μόνο αστικές και εμπορικές υποθέσεις, ο χρόνος επίλυσης φτάνει τις 750 ημέρες, τον υψηλότερο στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Μάλιστα, σε σχέση με το 2014, ο χρόνος αυτός έχει σχεδόν διπλασιαστεί.
Εφόσον μια υπόθεση φτάσει μέχρι τον ανώτατο βαθμό δικαιοδοσίας, η συνολική διάρκεια μπορεί να ξεπεράσει τις 1.700 ημέρες, δηλαδή περίπου πέντε χρόνια. Μόνο η Κύπρος και η Ιταλία εμφανίζουν χειρότερες επιδόσεις σε αυτό το επίπεδο.
Αυξανόμενες εκκρεμότητες στα δικαστήρια
Τα στοιχεία δείχνουν επίσης επιδείνωση στο ζήτημα των εκκρεμών υποθέσεων. Το 2024, ο ρυθμός διεκπεραίωσης αστικών και εμπορικών διαφορών ήταν περίπου στο 80%, γεγονός που σημαίνει ότι σημαντικό ποσοστό υποθέσεων παραμένει ανοιχτό.
Σε σύγκριση με προηγούμενα έτη, το ποσοστό αυτό παρουσιάζει πτωτική τάση, ενώ το 2014 οι διεκπεραιώσεις ξεπερνούσαν τις νέες υποθέσεις, οδηγώντας σε μείωση των εκκρεμοτήτων.
Παράλληλα, ο συνολικός αριθμός εκκρεμών υποθέσεων αυξάνεται, φτάνοντας πάνω από 7 υποθέσεις ανά 100 κατοίκους το 2024, έναντι περίπου 4,5 το 2014.
Αντίληψη πολιτών και επιχειρήσεων για τη δικαιοσύνη
Το Ευρωβαρόμετρο αποτυπώνει επίσης τη χαμηλή εμπιστοσύνη στην ανεξαρτησία της δικαιοσύνης στην Ελλάδα. Μόλις περίπου 43% των πολιτών τη θεωρούν ανεξάρτητη, ενώ η πλειοψηφία εκφράζει αντίθετη άποψη.
Ακόμη πιο αρνητική είναι η εικόνα στον επιχειρηματικό κόσμο, όπου λιγότερες από τις μισές επιχειρήσεις θεωρούν ότι η δικαιοσύνη λειτουργεί ανεξάρτητα. Η Ελλάδα κατατάσσεται στις τελευταίες θέσεις της ΕΕ, με μόνο λίγες χώρες να εμφανίζουν χειρότερες επιδόσεις.
Πολλές επιχειρήσεις εκφράζουν επίσης ανησυχίες για παρεμβάσεις και πιέσεις στο έργο των δικαστών, ενώ η αίσθηση προστασίας των επενδύσεων από το νομικό σύστημα παραμένει ιδιαίτερα χαμηλή.
Αμφισβητήσεις ακόμη και από τους ίδιους τους δικαστές
Αξιοσημείωτο είναι ότι και οι ίδιοι οι δικαστικοί λειτουργοί εμφανίζουν επιφυλάξεις για τη λειτουργία του συστήματος. Ένα σημαντικό ποσοστό δεν εκφράζει βεβαιότητα ότι οι υποθέσεις ανατίθενται με απόλυτα διαφανείς διαδικασίες, γεγονός που κατατάσσει τη χώρα στις τελευταίες θέσεις της ΕΕ.
