Βασίλης Γκουζέλος Μια εξαιρετικά σοβαρή υπόθεση που θέτει υπό αμφισβήτηση τις πρακτικές φύλαξης των ελληνικών συνόρων φέρνει στο φως το βρετανικό δίκτυο BBC. Μέσα από ένα εκτενές ρεπορτάζ, αποκαλύπτονται καταγγελίες για ένα δίκτυο παράνομων επαναπροωθήσεων (pushbacks) στον ποταμό Έβρο, στο οποίο φέρεται να επιστρατεύονται ως «εργαλεία» οι ίδιοι οι μετανάστες.
Σύμφωνα με την έρευνα των δημοσιογράφων Τζέσικα Πάρκερ και Κώστα Καλλέργη, οι ελληνικές αρχές φέρονται να στρατολογούν υπηκόους τρίτων χωρών (από το Πακιστάν, το Αφγανιστάν και τη Συρία) για να εκτελούν τις βίαιες επαναπροωθήσεις άλλων αιτούντων άσυλο προς την Τουρκία.
Οι αποκαλούμενοι «βαρκάρηδες» ή μισθοφόροι, λειτουργούν υπό τις οδηγίες Ελλήνων αξιωματικών. Τα κίνητρα για τη συνεργασία τους ποικίλλουν από τον εκβιασμό (φόβος ξυλοδαρμού ή απέλασης) έως την ανταμοιβή με μετρητά, κλεμμένα κινητά τηλέφωνα ή έγγραφα που τους επιτρέπουν τη μετακίνηση εντός της Ελλάδας.
Διαρροές εσωτερικών εγγράφων της αστυνομίας περιγράφουν πώς η στρατολόγηση διατάχθηκε από ανώτερους αξιωματικούς.
Μαρτυρίες αναφέρουν ότι η χρήση αυτών των ομάδων ξεκίνησε εντατικά το 2020, λόγω των περιορισμών της πανδημίας και των εντάσεων με την Τουρκία.
Η έρευνα του BBC, η οποία βασίστηκε σε πληροφορίες από το Consolidated Rescue Group (CRG) και την Frontex, περιγράφει σκηνές ωμής βίας. Μαρτυρίες προσφύγων, όπως της «Αμάλ» και του «Αχμάντ», κάνουν λόγο για:
Σωματική κακοποίηση: Ξυλοδαρμοί μέχρι λιποθυμίας με χρήση ξύλων.
Εξευτελισμό: Αναγκαστικό γύμνωμα και σεξουαλικοποιημένες σωματικές έρευνες, ακόμα και σε νήπια.
Σεξουαλική βία: Καταγγελίες για βιασμούς γυναικών από μασκοφόρους μισθοφόρους, υποθέσεις που έχουν φτάσει μέχρι το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.
Ληστεία: Αφαίρεση χρημάτων, τιμαλφών και ταυτοτήτων πριν την αναγκαστική επιβίβαση σε πλαστικές βάρκες.
Αστυνομική πηγή από την περιοχή ανέφερε χαρακτηριστικά στο δίκτυο πως «όλοι στον Έβρο γνωρίζουν ότι γίνονται επαναπροωθήσεις», σημειώνοντας ότι μέσω αυτού του συστήματος απομακρύνονται εκατοντάδες άνθρωποι εβδομαδιαίως.
Ο Έλληνας Πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, σε συνομιλία του με το BBC, δήλωσε «πλήρη άγνοια» για τη χρήση μεταναστών ως μισθοφόρων, τονίζοντας ωστόσο ότι η Ελλάδα προστατεύει τα σύνορά της και δεν θα επιτρέψει τη «μαζική εισροή» προσφύγων.
Από την πλευρά της, η Frontex αρνείται ότι εθελοτυφλεί μπροστά σε παραβιάσεις, αν και εκθέσεις από το Γραφείο Θεμελιωδών Δικαιωμάτων του οργανισμού επιβεβαιώνουν περιστατικά όπου μασκοφόροι αλλοδαποί δρούσαν υπό ελληνική καθοδήγηση. Η Μαρία Γαβουνέλη, πρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου, χαρακτήρισε τα ευρήματα ως «εξαιρετικά σημαντική» καταπάτηση ανθρωπίνων δικαιωμάτων, σημειώνοντας ότι έχουν καταγραφεί πάνω από 100 παρόμοια περιστατικά από το 2020.
Η έρευνα προχωρά και στην ταυτοποίηση προσώπων. Χρησιμοποιώντας τεχνολογία αναγνώρισης προσώπου, το BBC εντόπισε έναν Σύρο γνωστό ως «Μάικ», ο οποίος φέρεται να ήταν ηγετικό στέλεχος των μισθοφόρων. Αν και ο ίδιος αρνείται τις κατηγορίες μέσω του δικηγόρου του, πέντε διαφορετικές πηγές επιβεβαίωσαν την ταυτότητά του στο βρετανικό δίκτυο.
Η υπόθεση παραμένει ανοιχτή, με τους δημοσιογράφους να ζητούν περαιτέρω πληροφορίες, ενώ πέντε συνοριοφύλακες αναμένεται να δικαστούν για διαφθορά, με κάποιους εξ αυτών να έχουν ήδη παραδεχτεί τη χρήση των λεγόμενων «βαρκάρηδων» για την εκτέλεση των επιχειρήσεων στο ποτάμι.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Γιατί τα παράθυρα στις σχολικές αίθουσες μπαίνουν αριστερά των μαθητών
