Χωρίς καμία απολύτως μεταβολή συνεχίζει να εφαρμόζεται και κατά το έτος 2026 το ευνοϊκό καθεστώς συνταξιοδότησης για χιλιάδες μητέρες ανηλίκων. Πρόκειται για ασφαλισμένες που πρόλαβαν να κατοχυρώσουν συνταξιοδοτικό δικαίωμα βάσει των παλαιότερων, σαφώς πιο ευέλικτων διατάξεων. Η κατηγορία αυτή αφορά κυρίως γυναίκες που εντάχθηκαν στην ασφάλιση πριν από το 1993 (σε φορείς όπως το ΙΚΑ, το Δημόσιο, οι ΔΕΚΟ και τα λεγόμενα ειδικά ταμεία), οι οποίες διέθεταν ανήλικο παιδί και παράλληλα είχαν συμπληρώσει τον απαιτούμενο χρόνο ασφάλισης έως το τέλος του 2010, του 2011 ή του 2012.
Η θεμελιώδης αρχή που διέπει το σύστημα παραμένει ενεργή: όσες ασφαλισμένες θεμελίωσαν ή κατοχύρωσαν δικαίωμα εντός της μεταβατικής περιόδου, διατηρούν τη δυνατότητα να το ασκήσουν και μετά την 1η Ιανουαρίου 2022, μόλις δηλαδή συμπληρώσουν το αντίστοιχο μεταβατικό όριο ηλικίας τους.
Σύμφωνα με τις επίσημες διευκρινίσεις του Υπουργείου Εργασίας:
Όσες γυναίκες κατοχύρωσαν δικαίωμα στο διάστημα από 19 Αυγούστου 2015 έως και 31 Δεκεμβρίου 2021 μπορούν να συνταξιοδοτηθούν μόλις πιάσουν το νέο μεταβατικό ηλικιακό όριο.
Αντίθετα, όσες είχαν ήδη θεμελιώσει το σχετικό δικαίωμα μέχρι τις 18 Αυγούστου 2015, έχουν τη δυνατότητα να αποχωρήσουν από την εργασία τους οποτεδήποτε το επιθυμούν, χωρίς να επιβαρύνονται από καμία νέα αύξηση στα όρια ηλικίας.
Ειδικά για τις μητέρες ανηλίκων που υπάγονταν στο πρώην ΙΚΑ, το κλειδί για την έξοδο στη σύνταξη παραμένει ο συνδυασμός τριών βασικών παραγόντων: η πρώτη ασφάλιση πριν από το 1993, η συμπλήρωση 5.500 ημερών ασφάλισης έως το 2012 και η ύπαρξη ανήλικου τέκνου μέχρι τότε.
Εφόσον αυτά τα κριτήρια είχαν εκπληρωθεί στον προβλεπόμενο χρόνο, οι ασφαλισμένες μπορούν να αξιοποιήσουν τα ευνοϊκότερα μεταβατικά όρια. Σύμφωνα μάλιστα με τις φετινές αναλύσεις για το 2026, αρκετές μητέρες που είχαν ανήλικο παιδί και τα απαιτούμενα ένσημα το 2010 ή το 2011, συμπληρώνουν φέτος το κατοχυρωμένο ηλικιακό τους όριο και μπορούν να διεκδικήσουν πλήρη ή μειωμένη σύνταξη.
Ένα εξαιρετικά συχνό ερώτημα που απασχολεί τις ασφαλισμένες λύνεται μέσω των εγκυκλίων του e-ΕΦΚΑ. Για τη χορήγηση μειωμένης σύνταξης με τις ειδικές διατάξεις των μητέρων ανηλίκων, δεν απαιτείται η ύπαρξη ενσήμων (εργασίας) κατά την τελευταία πενταετία πριν από την αίτηση.
Επιπλέον, δίνεται η δυνατότητα σε αρκετές περιπτώσεις να γίνει αναγνώριση πλασματικών χρόνων ασφάλισης. Με αυτόν τον τρόπο, όσες γυναίκες υπολείπονται ενσήμων μπορούν να συμπληρώσουν το κρίσιμο όριο των 5.500 ημερών, πάντα υπό τις αυστηρές προϋποθέσεις που ορίζει η νομοθεσία για κάθε χρονική περίοδο.
Παρά το γενικότερο ευνοϊκό κλίμα, οι ασφαλισμένες πρέπει να γνωρίζουν ότι αυτό το καθεστώς δεν εφαρμόζεται οριζόντια σε όλα τα ασφαλιστικά ταμεία. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ο πρώην ΟΑΕΕ (ΤΕΒΕ), ο οποίος, όπως ξεκαθαρίζει ο e-ΕΦΚΑ, δεν προβλέπει ειδικές, ευνοϊκές προϋποθέσεις συνταξιοδότησης για μητέρες ανηλίκων, ακόμη και αν αυτές είχαν ασφαλιστεί πριν από την 1η Ιανουαρίου 1993.
