Alfavita Newsroom Η πανδημία φαίνεται να έχει αφήσει ανεξίτηλα σημάδια στους νέους, με τα ποσοστά εθισμού στο διαδίκτυο μεταξύ παιδιών και εφήβων να αυξάνονται δραματικά. Σύμφωνα με την Καθηγήτρια Άρτεμις Τσίτσικα, ειδική σε θέματα εφηβικής υγείας και Εθνική Εκπρόσωπος της UNESCO για την Παγκόσμια Υγεία και Εκπαίδευση, το φαινόμενο του εθισμού στο διαδίκτυο έχει πια επηρεάσει και τις νεαρές ηλικίες του δημοτικού σχολείου, με τους ειδικούς να προειδοποιούν για τις καταστροφικές συνέπειες στην ψυχική και σωματική υγεία των παιδιών.
«Το φαινόμενο του εθισμού στο διαδίκτυο λειτουργεί με μηχανισμούς που θυμίζουν άλλες εξαρτήσεις, καθώς ενεργοποιούνται νευροχημικές ουσίες στον εγκέφαλο, όπως η ντοπαμίνη και η σεροτονίνη, που προκαλούν ευχαρίστηση και εγρήγορση», εξηγεί στο ygeiamou.gr η κυρία Τσίτσικα. Τα αποτελέσματα αυτής της διαδικτυακής εξάρτησης είναι ανησυχητικά, με τα παιδιά να υποφέρουν από αϋπνία, προβλήματα διατροφής, μειωμένη φυσική δραστηριότητα, απομόνωση και σοβαρές επιπτώσεις στις μαθησιακές τους επιδόσεις. Η ίδια αναφέρει πως σε ακραία περιστατικά, τα παιδιά ενδέχεται να εγκαταλείψουν ακόμα και το σχολείο λόγω της συνεχούς ενασχόλησης με το διαδίκτυο.
Τα στατιστικά είναι ανησυχητικά: Προ πανδημίας, μόλις το 8% των παιδιών παρουσίαζε σοβαρή διαδικτυακή εξάρτηση, ενώ το 40% των παιδιών εμφάνιζε ήπια έως μέτρια εξάρτηση. Ωστόσο, μετά την πανδημία, οι αριθμοί αυτοί σχεδόν διπλασιάστηκαν, ενώ το ποσοστό της παιδικής παχυσαρκίας επίσης παρουσίασε σημαντική αύξηση, σύμφωνα με έρευνες του ΕΚΠΑ.
Ανησυχητικό είναι επίσης το γεγονός ότι η εφηβεία, με την ευαλωτότητά της στην πειραματική συμπεριφορά και τις παρορμήσεις, παραμένει η πιο επικίνδυνη περίοδος για την ανάπτυξη εθισμών στο διαδίκτυο. Ωστόσο, η κυρία Τσίτσικα επισημαίνει ότι το πρόβλημα πλέον δεν περιορίζεται στους εφήβους. «Βλέπουμε όλο και περισσότερα περιστατικά ακόμη και σε παιδιά του δημοτικού σχολείου», αναφέρει.
Ταυτόχρονα, επισημαίνεται ο ρόλος των ψυχολογικών παραμέτρων και των περιβαλλοντικών συνθηκών στην αύξηση του φαινομένου. Παιδιά με διαταραχή ελλειμματικής προσοχής και υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ), αυτιστικά παιδιά ή εκείνα με μειωμένες κοινωνικές δεξιότητες είναι πιο επιρρεπή στον εθισμό. Παράλληλα, οι οικογενειακές και κοινωνικές συνθήκες, όπως η απουσία επικοινωνίας ή η οικογενειακή δυσλειτουργία, επηρεάζουν αρνητικά την έκταση της εξάρτησης.
Η ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης και η αυξημένη χρήση ψηφιακών εργαλείων από τα παιδιά για άμεση επικοινωνία και λύσεις ενισχύει την απομόνωση και απομακρύνει τα παιδιά από τον πραγματικό κοινωνικό διάλογο, εξηγεί η κυρία Τσίτσικα.
Η ειδικός τονίζει ότι η νομοθεσία για την απαγόρευση της χρήσης κοινωνικών δικτύων από παιδιά κάτω των 15 ετών μπορεί να έχει προστατευτικό ρόλο, αλλά από μόνη της δεν αρκεί. «Η νομοθεσία είναι αναγκαία, αλλά πρέπει να πλαισιωθεί από δράσεις για την ενδυνάμωση των οικογενειών, την ενημέρωση και την ευαισθητοποίηση του σχολείου», σημειώνει. Κεντρικό ρόλο σε αυτή την προσπάθεια διαδραματίζουν οι γονείς, οι οποίοι πρέπει να λειτουργούν ως πρότυπα για τα παιδιά τους, εξηγεί η κυρία Τσίτσικα.
Η ίδια υπογραμμίζει την ανάγκη για συνεργασία όλων των θεσμών για την ενίσχυση της ψηφιακής παιδείας και της ψυχοκοινωνικής υποστήριξης των παιδιών και των εφήβων. «Η κοινότητα, το σχολείο, οι γονείς και τα μέσα ενημέρωσης πρέπει να συνεργαστούν για την προστασία των νέων στην ψηφιακή εποχή», καταλήγει.
Η συζήτηση γύρω από τα ηλικιακά όρια στη χρήση κοινωνικών δικτύων είναι μόνο μία διάσταση του ευρύτερου προβλήματος. Στο πλαίσιο αυτής της συζήτησης, η κυρία Τσίτσικα και άλλοι ειδικοί καλούν για δραστική δράση, εν μέσω των επικείμενων εκδηλώσεων για τη «Ψηφιακή Παιδεία» και τον «Ψηφιακό Αλφαβητισμό» που θα πραγματοποιηθούν το επόμενο διάστημα.
Αυτές οι πρωτοβουλίες, όπως και η 16η Εκδήλωση Ψηφιακής Παιδείας και ο Πανελλήνιος Διαγωνισμός «Hackathon SELMA», εστιάζουν στη διαμόρφωση μιας υγιούς και ασφαλούς ψηφιακής κοινωνίας για τις επόμενες γενιές.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
ΣΟΚ στην Καλλιθέα: Καθηγήτρια Γυμνασίου συνελήφθη για διακίνηση ναρκωτικών σε μαθητές
Πίνακες εκπαιδευτικών ΑΣΕΠ: Το «στοίχημα» για τη Μεγάλη Εβδομάδα
Αλλαγή νόμου: ΝΕΑ εξ αποστάσεως Πιστοποίηση Η/Υ για Προσλήψεις Εκπαιδευτικών
