Η μετάβαση στο ψηφιακό μοντέλο σημαίνει ότι οι ενέργειες θα ολοκληρώνονται διαδικτυακά, χωρίς φυσική παρουσία ή χρονοβόρες διαδικασίες. Ωστόσο, η αλλαγή αυτή έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στον νομικό κόσμο, κυρίως επειδή δεν προβλέπεται πλέον υποχρεωτική συμμετοχή δικηγόρου.
Οι ανησυχίες των νομικών
Πολλοί νομικοί εκφράζουν φόβους ότι η πλήρης αυτοματοποίηση μπορεί να αφήσει τους οφειλέτες εκτεθειμένους. Όταν μια κατάσχεση ενεργοποιείται ηλεκτρονικά και άμεσα, ενδέχεται, όπως επισημαίνουν, να μην υπάρχει επαρκής χρόνος για νομική αντίδραση ή για τη διόρθωση πιθανών λαθών. Η απουσία επαγγελματικής επίβλεψης θεωρείται από αρκετούς παράγοντας που μπορεί να επηρεάσει την προστασία της περιουσίας των πολιτών.
Παράλληλα, το νομοσχέδιο εισάγει αλλαγές και στους πλειστηριασμούς, διευκολύνοντας την είσπραξη οφειλών από μεγάλους πιστωτές. Επιπλέον, τίθεται αυστηρή προθεσμία για χιλιάδες εκκρεμείς δίκες: αν δεν οριστούν έως το τέλος του έτους, θα διαγράφονται οριστικά. Στα θετικά της μεταρρύθμισης καταγράφεται η κατάργηση συγκεκριμένου δικαστικού παραβόλου, γεγονός που εκτιμάται ότι θα μειώσει το κόστος για τους πολίτες σε ορισμένες αγωγές.
Οι επισημάνσεις των ειδικών
Ο δικηγόρος Αθηνών και γενικός γραμματέας του Επιστημονικού Συνδέσμου Δικηγόρων "Οι Ποινικολόγιοι", Κωνσταντίνος Γώγος, τονίζει ότι η πρόταση παρουσιάζει περισσότερες γενικές κατευθύνσεις παρά σαφείς λεπτομέρειες. Όπως αναφέρει, παραμένουν αναπάντητα κρίσιμα ερωτήματα σχετικά με το ποιος θα διαχειρίζεται την πλατφόρμα, πώς θα γίνονται οι επιδόσεις, ποιες θα είναι οι προθεσμίες και ποια διαδικαστικά στοιχεία θα ισχύουν.
Ο ίδιος υπογραμμίζει ότι είναι απαραίτητο ο πολίτης να ενημερώνεται έγκαιρα για μια κατάσχεση και να έχει τη δυνατότητα να αντιδράσει νομικά μέσα στα προβλεπόμενα χρονικά όρια. Παράλληλα, θέτει ζήτημα για το αν επαγγελματίες που μέχρι σήμερα διασφαλίζουν την ομαλή λειτουργία της διαδικασίας, όπως οι δικηγόροι και οι δικαστικοί επιμελητές, θα παραγκωνιστούν στο όνομα της ψηφιακής διακυβέρνησης.
Από την πλευρά του, ο δικηγόρος και σύμβουλος του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών Φώτης Γιαννούλας χαρακτηρίζει προβληματική την απομάκρυνση των δικηγόρων από τη διαδικασία, εκτιμώντας ότι μια τέτοια επιλογή μπορεί να αποδειχθεί επιζήμια. Παρότι θεωρεί θετική την προσπάθεια εκσυγχρονισμού και απλοποίησης του συστήματος, επισημαίνει ότι ο ρόλος του δικηγόρου παραμένει κρίσιμος λόγω της πολυπλοκότητας που συχνά παρουσιάζουν οι κατασχέσεις.
Ο ίδιος αναφέρεται και σε τρεις βασικές ρυθμίσεις που διατηρήθηκαν στο σχέδιο: την αλλαγή στον τρόπο επιβολής κατασχέσεων, τη δυνατότητα είσπραξης ποσών από πλειστηριασμούς ακόμη και όταν υπάρχουν προσφυγές, με εγγυητική επιστολή μόλις στο 20%, και την υποχρέωση προσδιορισμού εκκρεμών ενδίκων μέσων μέχρι το τέλος του έτους.
Ψηφιακός εκσυγχρονισμός ή νέοι κίνδυνοι;
Η προσπάθεια ψηφιοποίησης της Δικαιοσύνης εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική επιτάχυνσης των διαδικασιών. Ωστόσο, το ζήτημα αγγίζει άμεσα την οικονομική ασφάλεια των πολιτών και ανοίγει έναν νέο κύκλο συζήτησης για το πώς μπορεί να επιτευχθεί ισορροπία ανάμεσα στην ταχύτητα και στις εγγυήσεις προστασίας.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Voucher 750 ευρώ σε εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα - Ανοίγουν οι αιτήσεις