Λεωνίδας Βουρλιώτης Εκτεταμένη νοθεία σε γαλακτοκομικά προϊόντα που κυκλοφορούν στην ελληνική αγορά αποκαλύπτει επιστημονική μελέτη του Τμήματος Χημείας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ), η οποία δημοσιεύθηκε στο διεθνές επιστημονικό περιοδικό Food Control.
Η έρευνα βασίστηκε σε μοριακές αναλύσεις DNA και εξέτασε την αυθεντικότητα 74 εμπορικών προϊόντων (γιαούρτια, τυριά, κεφίρ και προϊόντα ΠΟΠ) που συλλέχθηκαν από ελληνικά σούπερ μάρκετ. Στόχος ήταν η ανίχνευση μη δηλωμένου αγελαδινού γάλακτος σε προϊόντα που εμφανίζονται ως πρόβεια, κατσικίσια ή αιγοπρόβεια.
Γιατί η νοθεία αφορά άμεσα την ελληνική αγορά
Η Ελλάδα αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους παραγωγούς πρόβειου και κατσικίσιου γάλακτος στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Μόνο το 2023 παραδόθηκαν περίπου 732.000 τόνοι πρόβειου γάλακτος, ποσότητα που αντιστοιχεί στο 32% της συνολικής παραγωγής της ΕΕ.
Το υψηλότερο κόστος παραγωγής των αιγοπρόβειων πρώτων υλών δημιουργεί, σύμφωνα με τους ερευνητές, ισχυρά οικονομικά κίνητρα αντικατάστασης με φθηνότερο αγελαδινό γάλα, ιδιαίτερα σε προϊόντα υψηλής προστιθέμενης αξίας όπως η φέτα και τα στραγγιστά γιαούρτια.
Πώς έγινε η ανάλυση
Η μελέτη χρησιμοποίησε επικυρωμένη μέθοδο touchdown PCR, ικανή να ανιχνεύει:
αγελαδινό DNA
κατσικίσιο DNA
πρόβειο DNA
ακόμη και μετά από θερμική επεξεργασία, ωρίμανση ή ζύμωση.
Η συγκεκριμένη τεχνική θεωρείται ιδιαίτερα αξιόπιστη, καθώς αποφεύγει ψευδώς θετικά αποτελέσματα και επιτρέπει τον σαφή διαχωρισμό γενετικά συγγενών ειδών.
Τα βασικά ευρήματα της μελέτης
Κατσικίσια προϊόντα
40% των κατσικίσιων γιαουρτιών (8 στα 20) περιείχαν αδήλωτο αγελαδινό γάλα
2 στα 9 κατσικίσια τυριά βρέθηκαν νοθευμένα
Φέτα
Αναλύθηκαν 17 δείγματα φέτας
Μόνο 7 περιείχαν ανιχνεύσιμο κατσικίσιο DNA
Όλα δήλωναν παρουσία κατσικίσιου γάλακτος στη σύνθεση
Αν και η νομοθεσία επιτρέπει φέτα από 100% πρόβειο γάλα, η ασυμφωνία επισήμανσης–περιεχομένου αναδεικνύει σοβαρά προβλήματα διαφάνειας ακόμη και σε προϊόντα ΠΟΠ.
Πρόβεια & μεικτά προϊόντα
Ένα πρόβειο γιαούρτι περιείχε αγελαδινό γάλα
Σε μεικτά τυριά (μυζήθρα, ανθότυρος, βαρελίσια κ.ά.):
εντοπίστηκαν περιπτώσεις πλήρους αντικατάστασης της πρώτης ύλης
σε ένα δείγμα μυζήθρας ανιχνεύθηκε μόνο αγελαδινό DNA
Συνοπτικός πίνακας ευρημάτων
| Κατηγορία προϊόντος | Αριθμός δειγμάτων | Νοθευμένα δείγματα |
|---|---|---|
| Κατσικίσια γιαούρτια | 20 | 8 (40%) |
| Κατσικίσια τυριά | 9 | 2 |
| Φέτα | 17 | 10 χωρίς κατσικίσιο DNA |
| Πρόβεια γιαούρτια | – | 1 |
| Μεικτά αιγοπρόβεια | – | Πολλαπλές περιπτώσεις |
Τι δείχνει η συνολική εικόνα
Τουλάχιστον 31% των κατσικίσιων προϊόντων ήταν νοθευμένα
Η νοθεία δεν περιορίζεται σε ίχνη επιμόλυνσης
Σε αρκετές περιπτώσεις πρόκειται για σκόπιμη υποκατάσταση πρώτης ύλης
Οι ερευνητές τονίζουν ότι η συστηματική εφαρμογή μοριακών ελέγχων από τις αρμόδιες αρχές θα μπορούσε να αποκαλύψει με μεγαλύτερη ακρίβεια την πραγματική κατάσταση της αγοράς και να εντοπίσει επαναλαμβανόμενα πρότυπα παραβατικότητας.
Η μελέτη του ΕΚΠΑ καταγράφει με αντικειμενικά εργαστηριακά δεδομένα εκτεταμένη απόκλιση μεταξύ επισήμανσης και πραγματικού περιεχομένου σε γαλακτοκομικά προϊόντα που πωλούνται στην Ελλάδα – ακόμη και σε προϊόντα με παραδοσιακό ή προστατευόμενο χαρακτήρα.
H έκθεση
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Voucher 750 ευρώ σε εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα - Ανοίγουν οι αιτήσεις
