Μαρία Δούση Με μια ανάρτησή του στο Facebook, ο καθηγητής Γεώργιος Μπαμπινιώτης εξηγεί την προέλευση των ονομάτων των γιορτών αυτών, προσφέροντας μια ενδιαφέρουσα γλωσσική «ματιά» στις παραδόσεις που τιμούμε κάθε χρόνο.
Η λέξη Χριστούγεννα προέρχεται από τη φράση «Χριστού γέννα», ενώ παλαιότερα υπήρχε ο λόγιος τύπος «Χριστουγέννιοι ημέραι». Στον υπόλοιπο κόσμο, οι ονομασίες έχουν διαφορετική ετυμολογία: το αγγλικό Christmas σημαίνει «Εορτή του Χριστού» (Christ + mass), το γαλλικό Noël προέρχεται από το λατινικό natalis («γενέθλια ημέρα») και τα γερμανικά Weihnachten σημαίνουν «Άγιες Νύχτες».
Ο ίδιος ο Χριστός ονομάστηκε από το ελληνικό ρήμα χρίω, δηλαδή «κεχρισμένος», αποδίδοντας στην Καινή Διαθήκη τον εβραϊκό όρο Mashiah (Μεσσίας). Παράλληλα, το όνομα Ιησούς σημαίνει «ο Θεός είναι σωτηρία», ενώ το Εμμανουήλ μεταφράζεται «ο Θεός είναι μαζί μας».
Ο καθηγητής επισημαίνει ότι το όνομα Χρίστος γράφεται σωστά με -ι-, καθώς συνδέεται άμεσα με τον Χριστό και όχι με το επίθετο «χρηστός» («αγαθός»). Αντίστοιχα, οι Χριστιανοί πήραν το όνομά τους από το Χριστός + επίθημα -ιανός (Christiani). Μια ενδιαφέρουσα γλωσσική παρατήρηση είναι ότι η λέξη κρετίνος προέρχεται από το Χριστιανός, μέσω λατινικής και γαλλικής διαδρομής, για να περιγράψει τους κατοίκους μιας περιοχής των Άλπεων με ενδημικό πρόβλημα υγείας.
Η λέξη Πρωτοχρονιά συνδέεται με την αρχαία νουμηνία, δηλαδή τον εορτασμό της πρώτης ημέρας του μηνός. Οι Ρωμαίοι γιόρταζαν την 1η Ιανουαρίου, αφιερωμένη στον θεό Ιανό, και από εκεί προήλθαν τα κάλαντα, όπως τα γνωρίζουμε σήμερα. Ο Άγιος Βασίλης, που συνοδεύει την Πρωτοχρονιά στην Ελλάδα, έχει τη ρίζα του στον ιεράρχη του 4ου αιώνα, γνωστό για την φιλανθρωπία και την αγάπη του προς τα παιδιά, ενώ στον αγγλοσαξονικό κόσμο η μορφή αυτή ταυτίστηκε με τον Άγιο Νικόλαο (Santa Claus).
Τέλος, η γιορτή των Θεοφανίων αναδεικνύει γλωσσικά τη λέξη πνεύμα, παράγωγο του ρήματος πνέω, που δηλώνει τόσο την πνοή και τη ζωή όσο και τη νόηση – την κατ’ εξοχήν ανθρώπινη ικανότητα που συνδέει τον άνθρωπο με τον Θεό, όπως υπενθυμίζει ο Απόστολος Παύλος.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Voucher 750 ευρώ σε εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα - Ανοίγουν οι αιτήσεις
