Μία από τις πιο καθοριστικές στιγμές στην ιστορία της αναστήλωσης του Παρθενώνα καταγράφηκε πριν από λίγα χρόνια, όταν οι ειδικοί ήρθαν αντιμέτωποι με μια ανακάλυψη που αποδεικνύει πόσο προχωρημένη ήταν η αρχαία ελληνική τεχνογνωσία.
Tο ντοκιμαντέρ «Ξαναχτίζοντας τον Παρθενώνα – Η Τέχνη του Μαρμάρου», μπήκε στη «μυστική» πλευρά του έργου: στα εργαστήρια των μαρμαροτεχνιτών που εργάζονται πάνω στο μνημείο. Εκεί, ο μαρμαροτεχνίτης Αθανάσιος Ψιλόπουλος, μέλος της αναστηλωτικής ομάδας από το 1995, αποκάλυψε το εύρημα που άφησε τους πάντες άφωνους.
Οι μαρμάρινοι σπόνδυλοι των κιόνων –οι τεράστιοι λίθοι που στοιβάζονται ο ένας πάνω στον άλλο– δεν έχουν καμία μορφή σύγχρονου συνδετικού υλικού. Κι όμως, παραμένουν σταθεροί επί 2.500 χρόνια χάρη σε ένα αριστοτεχνικό σύστημα που οι ειδικοί ονόμασαν «αθέατη τεχνολογία».
Το μυστικό τους αποκαλύφθηκε όταν διαπιστώθηκε ότι κάθε σπόνδυλος συνδέεται με τους επάνω και κάτω μέσω ενός σύνθετου τριπλού συστήματος ξύλινων εμπόλιων και πόλων.
Τα εμπόλια, σε σχήμα κόλουρης πυραμίδας, τοποθετούνταν σε ειδική εγκοπή ανάμεσα στα μάρμαρα, ενώ οι κυλινδρικοί πόλοι –φτιαγμένοι από αγριελιά ή κρανιά– «κλείδωναν» με απόλυτη ακρίβεια τα τμήματα μεταξύ τους.
Το αποτέλεσμα; Οι τεράστιοι κίονες όχι μόνο στέκουν όρθιοι, αλλά “αντιστέκονται” και στους σεισμούς, χάρη στην ακριβή συναρμογή και την ελεγχόμενη ελαστικότητα που δίνει το ξύλο.
Ο κ. Ψιλόπουλος περιγράφει τον θαυμασμό του «Τίποτα στον Παρθενώνα δεν είναι τυχαίο. Οι κλίσεις, οι μικρές αποκλίσεις, η νοητή πυραμίδα. Για μένα, αυτό το μνημείο δεν είναι απλώς πέτρα· κουβαλάει ζωή, γνώση χιλιάδων ετών και μια τεχνική δεξιοτεχνία που ακόμη σήμερα μας ξεπερνά».
Η αποκάλυψη αυτή δεν επιβεβαιώνει μόνο την ευφυΐα των αρχαίων τεχνιτών· υπογραμμίζει και το πώς ένας πολιτισμός κατόρθωσε να δημιουργήσει ένα οικοδόμημα που συνεχίζει να υπερβαίνει τον χρόνο, τις φυσικές καταπονήσεις και την ανθρώπινη φθορά.
