Νίκος Μακρής Σε περίοδο ανοιχτής μετωπικής αντιπαράθεσης οδηγούνται κυβέρνηση και αγροτικός κόσμος, καθώς τα μπλόκα στις εθνικές οδούς πυκνώνουν, ενώ η κυβέρνηση επιχειρεί –καθυστερημένα, όπως αναγνωρίζουν ακόμη και κυβερνητικοί βουλευτές– να χαράξει «κόκκινες γραμμές» απέναντι σε αποκλεισμούς δρόμων, λιμανιών και κρίσιμων κόμβων της χώρας.
Το κλίμα στο Μέγαρο Μαξίμου θεωρείται ήδη βαρύ: στελέχη της ΝΔ μιλούν ανοιχτά για έλλειψη πολιτικών αντανακλαστικών και για λανθασμένη ανάγνωση της δυναμικής των κινητοποιήσεων, φοβούμενα ότι το αγροτικό ζήτημα μπορεί να μετατραπεί σε «θρυαλλίδα εξελίξεων» με ευρύτερο πολιτικό κόστος.
Πώς φτάσαμε εδώ: Καθυστερήσεις, λάθη και συσσωρευμένη οργή
Κυβερνητικές πηγές αναγνωρίζουν ότι η στάση της ΕΛΑΣ –η οποία επέτρεψε τον μαζικό σχηματισμό μπλόκων με εκατοντάδες τρακτέρ πριν ενεργοποιήσει σχέδια προστασίας της κυκλοφορίας– προκάλεσε σοβαρή εσωστρέφεια. Βουλευτές της ΝΔ προειδοποιούν ότι η επιλογή «μη παρέμβασης» μπορεί πλέον να οδηγήσει σε δύσκολα διαχειρίσιμες, ακόμη και επικίνδυνες καταστάσεις.
Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Π. Μαρινάκης ξεκαθάρισε τη γραμμή: «Η διαμαρτυρία είναι δικαίωμα, αλλά δεν θα επιτρέψουμε να ταλαιπωρηθούν οι πολλοί επειδή κάποιοι θέλουν να κάνουν κινητοποιήσεις».
Οι αγρότες με τη σειρά τους κλιμακώνουν
Την ίδια στιγμή, παραγωγοί και κτηνοτρόφοι καταφτάνουν καθημερινά στα μπλόκα από κάθε πλευρά της χώρας, σχεδιάζοντας ακόμη και να περάσουν τις γιορτές στον δρόμο, εάν δεν υπάρξει συγκεκριμένη και άμεση ανταπόκριση στα αιτήματά τους.
Οικονομικό υπόβαθρο: Οι πληρωμές, οι απώλειες και το «καθεστώς αναξιοπιστίας»
Δεσμεύσεις 1,2 δισ. ευρώ – αλλά αρκετές εκκρεμότητες
Η κυβέρνηση προσπαθεί να ολοκληρώσει έως το τέλος της χρονιάς τις πληρωμές ύψους 1,2 δισ. ευρώ προς τους δικαιούχους, ενώ ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης, που έχει αναλάβει την εκπροσώπηση της χώρας στις Βρυξέλλες, επισημαίνει ότι οι συνολικές ενισχύσεις (πρώτος και δεύτερος πυλώνας ΚΑΠ) θα είναι φέτος υψηλότερες από πέρυσι.
Ωστόσο, τα προβλήματα των αγροτών δεν είναι μόνο λογιστικά. Στην πραγματικότητα, έχουν συσσωρευτεί μια σειρά από εκκρεμότητες και κρίσεις που μετρούν μήνες – ακόμη και χρόνια:
Πίνακας: Τα βασικά αίτια αγανάκτησης των αγροτών
| Τομέας | Πρόβλημα | Επιπτώσεις |
|---|---|---|
| Αποζημιώσεις | Καθυστερήσεις πληρωμών, μη καταβολή αποζημιώσεων για τον «Ντάνιελ» | Απώλεια εισοδήματος, αβεβαιότητα |
| Υγειονομικές κρίσεις | Χειρισμοί στην επιδημία ευλογιάς | Ζημιές σε κτηνοτροφικές μονάδες |
| Κόστος παραγωγής | Αυξημένες τιμές καυσίμων, ζωοτροφών, αγροεφοδίων | Συρρίκνωση κέρδους |
| Τιμές προϊόντων | Πίεση στις τιμές παραγωγού | Μεγάλη ψαλίδα μεταξύ χωραφιού – αγοράς |
| ΟΠΕΚΕΠΕ | Σκάνδαλο και δυσλειτουργίες του οργανισμού | Κρίση αξιοπιστίας του συστήματος πληρωμών |
Στρατηγική κυβέρνησης: «Όχι στους αποκλεισμούς» – αλλά πώς;
Η κυβέρνηση εμφανίζεται αποφασισμένη να μην επιτρέψει τον αποκλεισμό βασικών οδικών αξόνων σε μια περίοδο αυξημένης κινητικότητας λόγω εορτών. Ωστόσο, πρακτικά παραμένει ασαφές πώς θα επιτευχθεί κάτι τέτοιο χωρίς να οξυνθεί περαιτέρω η κρίση.
Κυβερνητικές πηγές αναφέρουν ότι εξετάζεται ένα πλέγμα μέτρων:
Τα «αντιμπλόκα» που εξετάζονται
Στοχευμένες παρεμβάσεις της ΕΛΑΣ ώστε να διατηρούνται ανοιχτές τουλάχιστον λωρίδες κυκλοφορίας.
Εναλλακτικές διαδρομές για κρίσιμες μεταφορές (καύσιμα, τρόφιμα).
Διαρκείς διαπραγματεύσεις με αντιπροσωπείες αγροτών ώστε να αποφεύγονται ακραίες ενέργειες όπως κλείσιμο λιμανιών.
Πολιτική «ήπιων τόνων» από υπουργούς για αποφυγή περαιτέρω πόλωσης.
Ωστόσο, ακόμη και κυβερνητικοί παράγοντες αναγνωρίζουν ότι τα περιθώρια είναι στενά: αν οι αγρότες αποφασίσουν κινητοποιήσεις διαρκείας μέσα στις γιορτές, το οικονομικό και πολιτικό κόστος θα είναι πολλαπλό.
Το στοίχημα των Χριστουγέννων
Στελέχη της ΝΔ τονίζουν ότι το «κακό σενάριο» –μπλόκα μέσα στις γιορτές– πρέπει να αποφευχθεί με κάθε τρόπο. Όχι μόνο για την εικόνα της χώρας, αλλά και για τις επιπτώσεις:
Πλήγμα στον τουρισμό εσωτερικού
Δυσκολίες στη μεταφορά προϊόντων σε περίοδο υψηλής ζήτησης
Πολιτικές αναταράξεις σε μια ήδη πιεσμένη κοινωνία
Όπως επισημαίνει βουλευτής της ΝΔ με ισχυρή σχέση με τον αγροτικό κόσμο, «Αν οι αγρότες μείνουν στον δρόμο τα Χριστούγεννα, μετά κανείς δεν ξέρει τι θα ακολουθήσει».
Οι επόμενες δύο εβδομάδες θα δείξουν αν η κυβέρνηση μπορεί να απορροφήσει την πίεση χωρίς να οδηγηθεί σε μετωπική σύγκρουση που θα δοκιμάσει την κοινωνική συνοχή. Οι αγροτικές κινητοποιήσεις δεν αποτελούν απλώς έναν ακόμη κύκλο διαμαρτυριών· αποτυπώνουν βαθύτερες παθογένειες στον πρωτογενή τομέα και ένα κλίμα δυσπιστίας που δύσκολα θεραπεύεται με αποσπασματικά μέτρα.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Τι σημαίνει η λέξη «φανφάρα» και από πού προέρχεται
Εκπαιδευτικοί: Πότε θα πιστωθεί στο λογαριασμό τους η μισθοδοσία
Μειώσεις στη στρατιωτική θητεία: Πόσους μήνες θα υπηρετούν οι φαντάροι με τον νέο νόμο
