Η γήρανση δεν αφορά μόνο την ηλικία που δείχνει το ημερολόγιο. Επιστήμονες έχουν πλέον τη δυνατότητα να μετρούν τη βιολογική ηλικία των ανθρώπων μέσω των αλλαγών στη μεθυλίωση του DNA, μιας διαδικασίας που επηρεάζει την έκφραση των γονιδίων και σχετίζεται με τη φθορά των οργάνων και την ευαισθησία σε ασθένειες.
Ο Nir Eynon και η ομάδα του στο Πανεπιστήμιο Monash στη Μελβούρνη πραγματοποίησαν μετα-ανάλυση 15.000 δειγμάτων από 17 διαφορετικούς ανθρώπινους ιστούς, δημιουργώντας τον πιο πλήρη μέχρι σήμερα «επιγενετικό άτλαντα». Η έρευνα χαρτογράφησε αλλαγές σε 900.000 σημεία του DNA και κάλυψε ανθρώπους ηλικίας από 18 έως 100 ετών, αποκαλύπτοντας πώς οι ισχυροί μοριακοί δείκτες μεταβάλλονται με την πάροδο του χρόνου.
Η ανάλυση αποκάλυψε ότι διαφορετικά όργανα γερνούν με διαφορετικό ρυθμό. Ο αμφιβληστροειδής και το στομάχι εμφανίζουν περισσότερες αλλαγές στη μεθυλίωση σε σύγκριση με το δέρμα ή τον τράχηλο της μήτρας. Συγκεκριμένα:
Τράχηλος μήτρας: 35%
Δέρμα: 48%
Μύες: 51%
Καρδιά: 53%
Στομάχι: 57%
Αμφιβληστροειδής: 63%
Η Macsue Jacques, μέλος της ομάδας, σημειώνει ότι σχεδόν όλοι οι ιστοί εμφανίζουν αυξημένη μεθυλίωση με την ηλικία, ενώ οι σκελετικοί μύες και οι πνεύμονες παρουσιάζουν απώλεια μεθυλίωσης, δείχνοντας ότι η γήρανση δεν είναι ομοιογενής σε όλο το σώμα.
Ο επιγενετικός άτλας προσφέρει ένα εργαλείο για να μελετηθούν οι μοριακοί μηχανισμοί της γήρανσης και να εντοπιστούν πιθανοί στόχοι για θεραπείες. Η Jacques τονίζει ότι η νέα γνώση μπορεί να μετατοπίσει την εστίαση από τη θεραπεία μεμονωμένων ασθενειών σε μια πιο ολιστική προσέγγιση της γήρανσης.
Ο Holger Bierhoff από το Ινστιτούτο Leibniz επισημαίνει ότι η εργασία εξετάζει τη λειτουργική σημασία της μεθυλίωσης και όχι μόνο ως «ρολόι γήρανσης», αν και αναγνωρίζει ότι η μελέτη καλύπτει μόνο ένα μικρό κομμάτι των περίπου 30 εκατομμυρίων επιγενετικών σημείων στο γονιδίωμα.
Προηγούμενη έρευνα της ομάδας του Eynon δείχνει ότι η άσκηση επηρεάζει θετικά τη μεθυλίωση στους σκελετικούς μύες, ενώ παράγοντες όπως ύπνος και διατροφή μπορούν να επηρεάσουν πολλούς ιστούς, συμβάλλοντας στη διατήρηση μιας νεότερης βιολογικής ηλικίας.
