Μετά από έναν αιώνα αινιγμάτων στη γονιδιακή γενετική, ερευνητές από το Πανεπιστήμιο Stanford και το Πανεπιστήμιο Kyushu αποκάλυψαν επιτέλους την αιτία πίσω από το σπάνιο πορτοκαλί χρώμα των γάτων — και μάλιστα, για πρώτη φορά σε ζωντανό πλάσμα, συνδέεται με το φύλο.
Τι αποκαλύφθηκε;
Στο επίκεντρο βρίσκεται το γονίδιο ARHGAP36, το οποίο βρίσκεται στο Χ χρωμόσωμα. Στις γάτες ginger υπάρχει μια μικρή διαγραφή (deletion) κοντά σε αυτό το γονίδιο, η οποία προκαλεί υπερέκφραση στην παραγωγή του, μόνο όμως στα κύτταρα που παράγουν χρώμα (μελανοκύτταρα).
Η υπερέκφραση αυτή μπλοκάρει τα σκούρα χρωστικά και αναγκάζει τα κύτταρα να παράγουν κοκκινωπό-κίτρινες χρωστικές, καθιστώντας τη γούνα εμβληματικά ginger.
Στους αρσενικούς (ΧΥ) γάτους, αρκεί η διαγραφή σε ένα μόνο Χ χρωμόσωμα για να εμφανιστεί πλήρως το πορτοκαλί χρώμα. Στις θηλυκές (ΧΧ), απαιτείται η διαγραφή και στα δύο Χ, αλλιώς παράγονται τα χαρακτηριστικά μωσαϊκά σχέδια (π.χ. tortoiseshell ή calico), λόγω τυχαίας απενεργοποίησης ενός από τα δύο Χ σε κάθε κύτταρο.
Γιατί τα “ginger” είναι συνήθως αρσενικά;
Η θέση του γονιδίου στο Χ χρωμόσωμα εξηγεί τη στατιστική υπεροχή των αρσενικών γατών με πλήρως πορτοκαλί γούνα, ενώ οι θηλυκές εμφανίζουν συνήθως πιο πολύχρωμα μοτίβα.
Πού μας οδηγεί η ανακάλυψη
Η συγκεκριμένη διαγραφή στο ARHGAP36 αποκαλύπτει έναν καινοτόμο μηχανισμό λειτουργίας των γονιδίων στον χρωματισμό, μια απόκλιση από τα κλασικά μονοπάτια που παρατηρούνται σε άλλα είδη.
Η ανακάλυψη, παράλληλα, εκθέτει τη γάτα ως μοντέλο εξελικτικής βιολογίας, με πιθανές εφαρμογές πέρα από την εμφάνιση — ακόμη και σε ανθρώπινη ιατρική, καθώς το ίδιο γονίδιο συνδέεται με συγκεκριμένες μορφές καρκίνων και αναπτυξιακές διαταραχές.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Voucher 750 ευρώ σε εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα - Ανοίγουν οι αιτήσεις
Alfavita Newsroom