Alfavita Newsroom Η πανδημία του κορονοϊού φαίνεται πως επηρέασε τον εγκέφαλο πολύ πιο βαθιά απ’ όσο είχε αρχικά εκτιμηθεί, σύμφωνα με νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Nature Communications. Ακόμη και άνθρωποι που δεν νόσησαν ποτέ από Covid-19 εμφάνισαν σημάδια πρόωρης γήρανσης του εγκεφάλου, επιβεβαιώνοντας πως το παρατεταμένο στρες, η κοινωνική απομόνωση και η ανατροπή της καθημερινότητας άφησαν ανεξίτηλα ίχνη.
Η μελέτη, την οποία επικαλείται το NBC News, βασίστηκε σε δεκάδες χιλιάδες απεικονίσεις εγκεφάλου από τη βρετανική βάση δεδομένων UK Biobank. Η ερευνητική ομάδα από το Πανεπιστήμιο του Νότιγχαμ διαπίστωσε ότι στη διάρκεια των πανδημικών ετών 2021 και 2022, οι εγκέφαλοι παρουσίασαν αυξημένα σημάδια γήρανσης — όπως συρρίκνωση της φαιάς ουσίας — με την επίδραση να είναι εντονότερη στους άνδρες και σε άτομα χαμηλού κοινωνικοοικονομικού επιπέδου.
«Αυτό υπογραμμίζει ότι η υγεία του εγκεφάλου δεν εξαρτάται μόνο από ασθένειες, αλλά και από τις ευρύτερες εμπειρίες ζωής», εξηγεί ο επικεφαλής της μελέτης, Αλί-Ρεζά Μοχάμεντ-Νετζάντ.
Η γήρανση επιταχύνθηκε κατά πέντε και πλέον μήνες
Σύμφωνα με τα δεδομένα, η πανδημία «πρόσθεσε» στον εγκέφαλο περίπου 5,5 μήνες επιπλέον βιολογικής ηλικίας. Η διαφορά μεταξύ ανδρών και γυναικών ήταν μικρή, περίπου 2,5 μήνες. Αν και η μελέτη δεν εξετάζει άμεσα εάν αυτή η επιταχυνόμενη γήρανση οδηγεί σε γνωστικές διαταραχές, οι επιστήμονες επισημαίνουν πως η πρόωρη συρρίκνωση της φαιάς ουσίας συνδέεται με προβλήματα μνήμης και κρίσης.
Η πανδημία και ο εγκέφαλος των εφήβων
Παλαιότερη μελέτη από το Πανεπιστήμιο της Ουάσιγκτον είχε δείξει αντίστοιχες αλλαγές στους εφήβους: ο εγκέφαλος των αγοριών είχε εμφανίσει γήρανση 1,4 ετών και των κοριτσιών 4,2 ετών κατά την περίοδο της πανδημίας.
Η μεθοδολογία: σύγκριση σαρώσεων πριν και μετά την πανδημία
Η ομάδα του Μοχάμεντ-Νετζάντ ανέλυσε σαρρώσεις από 996 συμμετέχοντες, οι οποίοι είχαν εξεταστεί δύο φορές με διαφορά ετών. Για τους 432 από αυτούς, η δεύτερη απεικόνιση πραγματοποιήθηκε μετά την έναρξη της πανδημίας. Τα αποτελέσματα συγκρίθηκαν με σαρώσεις από υγιή άτομα πριν από την πανδημία, δημιουργώντας ένα «μοντέλο φυσιολογικής γήρανσης», βάσει του οποίου υπολογίστηκε η απόκλιση.
«Η ζημιά δεν συνδέεται μόνο με τη λοίμωξη από Covid», ξεκαθαρίζει ο ίδιος. «Πιθανώς οφείλεται στο συνολικό βάρος της περιόδου: το άγχος, την απομόνωση, την ανασφάλεια, την αλλαγή της ρουτίνας».
Γνωστικά ελλείμματα μόνο στους νοσήσαντες
Όσοι είχαν μολυνθεί από τον ιό παρουσίασαν μετρήσιμες ελλείψεις σε ταχύτητα επεξεργασίας και νοητική ευελιξία, σύμφωνα με τη μελέτη. «Το πιο αξιοσημείωτο είναι ότι οι γνωστικές διαταραχές παρατηρήθηκαν μόνο σε όσους είχαν νοσήσει από Covid, παρότι η δομική γήρανση του εγκεφάλου αφορούσε και τους μη νοσήσαντες», σχολιάζει η Ζακλίν Μπέκερ, κλινική νευροψυχολόγος στο Icahn School of Medicine.
Αυτό ενδέχεται να εξηγεί, όπως επισημαίνει, το φαινόμενο της long Covid και το σύνδρομο χρόνιας κόπωσης.
Θεωρία ή πραγματικότητα; Οι επιστήμονες παραμένουν επιφυλακτικοί
Ο Άνταμ Μπρίκμαν από το Columbia University θεωρεί ότι, αν και τα ευρήματα είναι ενδιαφέροντα, παραμένουν ερμηνευτικά: «Δεν γνωρίζουμε εάν αυτές οι εγκεφαλικές αλλαγές θα έχουν μακροπρόθεσμο αντίκτυπο. Μπορούν πιθανώς να αντισταθμιστούν με υγιεινές συμπεριφορές, όπως άσκηση, ύπνος και κοινωνικές επαφές».
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Voucher 750 ευρώ σε εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα - Ανοίγουν οι αιτήσεις
