Thumbnail
Google logo Μάθε πρώτος όλες τις σημαντικές ειδήσεις. Βάλε το alfavita.gr στα αποτελέσματα αναζήτησης της Google
Η δράση του και ο παρολίγον θάνατός του στην ανατίναξη στο «ντάμι» της Τσερκέζας

Έφυγε από τη ζωή ο τελευταίος αντάρτης του Δημοκρατικού Στρατού Λέσβου, Θρασύβουλος (Θράσος) Μπούσδος.

Γεννήθηκε στο Αϊβαλί της Μικράς Ασίας και εγκαταστάθηκε πρόσφυγας με την οικογένειά του στην Κώμη της Λέσβου. ΕΠΟΝίτης την περίοδο της ναζιστικής κατοχής, λιποτάχτησε όταν υπηρετούσε τη θητεία του στο στρατό το 1947 και εντάχθηκε στις τάξεις του Δημοκρατικού Στρατού. Σώθηκε από την ανατίναξη του «νταμιού» της Τσερκέζας στις 31-12-1948 και ήταν ο μοναδικός διασωθείς της μάχης στο «ντάμι» της Μπέρδας στις 2-10-1950 που σηματοδότησε ουσιαστικά το τέλος του εμφυλίου στη Λέσβο. Πέρασε στρατοδικείο στην Καβάλα και καταδικάστηκε σε θάνατο. Η ποινή του μετατράπηκε σε ισόβια δεσμά και αργότερα σε ολιγόχρονη φυλάκιση. Με την αμνηστία του Πλαστήρα, αποφυλακίστηκε από τις φυλακές του Γεντί Κουλέ της Θεσσαλονίκης. Παρέμεινε σε όλη του τη ζωή μέλος του ΚΚΕ.

Στο μικρό αποχαιρετισμό που έκανε από μέρους της Τομεακής Επιτροπής Λέσβου του ΚΚΕ ο Βαγγέλης Χριστοδούλου αναφέρθηκε «στον πλούσιο, ανιδιοτελή αγώνα που έδωσε σαν αντάρτης του Δημοκρατικού Στρατού Λέσβου, μέσα από μάχες που σημάδεψαν τότε την ιστορία του νησιού». Αλλά και στη μετέπειτα στάση του σαν μέλος του Κόμματος μέχρι την τελευταία του στιγμή κατέληξε δε τονίζοντας ότι «οι νεότεροι κομμουνιστές θα τιμήσουν τη μνήμη του συνεχίζοντας μαχητικά στους νέους αγώνες και μάχες που έχει να δώσει η εργατιά, με μπροστάρη το Κόμμα του το ΚΚΕ, εμπνεόμενοι από τη δικιά του ζωή και δράση».

Η ανατίναξη στο «ντάμι» της Τσερκέζας

Ιδιαίτερα ας σημειωθεί η σωτηρία του Θρασύβουλου Μπούσδου από την ανατίναξη του «νταμιού» της Τσεκέζας κατά την οποία δολοφονήθηκαν έξη μέλη του Δημοκρατικού Στρατού στη Λέσβο. Το γεγονός καταγράφτηκε σαν ένα από τα πλέον νοσηρά γεγονότα του εμφυλίου αφού η ιδιοκτήτρια του χώρου ανατίναξε το ίδιο της το σπίτι προκειμένου να αντιμετωπισθεί η αντάρτικη ομάδα.

Σύμφωνα με τις ιστορικές καταγραφές, την τελευταία μέρα του 1948, παραμονές Πρωτοχρονιάς του 1949, 13 μαχητές του Δημοκρατικού Στρατού, εξουθενωμένοι από τη βασανιστική πείνα, πήγαν για τροφοδοσία σε ένα «ντάμι» (καλύβα) στη θέση «Μ'λέλια» (Μυλέλια - Μύλοι), στον κάμπο του Ίππειου, καλεσμένοι από την ιδιοκτήτριά του Ζουλφιέ Χανούμ ή Ελένη Ιορδάνογλου, γνωστή σε όλους σαν «Τσερκέζα». Η Τσερκέζα, που παρίστανε για καιρό το φίλο και τροφοδότη τους, τους είχε στήσει παγίδα, σε συνεννόηση με το διοικητή της χωροφυλακής στη Μυτιλήνη.

Περιμένοντας τους μαχητές, η Τσερκέζα είχε παγιδεύσει ολόκληρο το σπίτι με δυναμίτη. Το βράδυ της 31ης Δεκέμβρη, οι μαχητές κατέβηκαν στον κάμπο. Σε συμφωνημένο μέρος αντάμωσαν συνδέσμους που όλη μέρα επιτηρούσαν την περιοχή. Φτάνοντας στο ντάμι, άφησαν σκοπό απ' έξω τον πιο έμπειρο σύντροφό τους, Βασίλη Καλαντζή. Λίγο πριν φύγουν, η Τσερκέζα ζήτησε να κόψουν την Πρωτοχρονιάτικη πίτα «για το καλό». Άναψε τσιγάρο και βγήκε να φέρει από το φούρνο φοινίκια για να τα πάρουν μαζί τους οι μαχητές. Έξω από το ντάμι, το τσιγάρο της Τσερκέζας έβαλε τη σπίθα στο φιτίλι. Το σπίτι τινάχτηκε στον αέρα. Έξη από τους 13 μαχητές σκοτώθηκαν επί τόπου. Ήταν οι Βασίλης Παπαδέλλης ή Χάρος και Σταύρος Καζάκος από την Πηγή, Θανάσης Στεφάνου από την Κώμη, Βασίλης Καλαντζής, Κώστας Πηγάσης και Στρατής Τσουκαρέλλης από την Αγιάσο. Οι υπόλοιποι εφτά σύντροφοί τους (Νίκος Αρβανίτης, Κώστας Διαμαντής, Δημήτρης Δεδίτσης, Λευτέρης Παπαθανασίου, Κυριάκος Πασχαλιάς, Γιάννης Τσουλέλλης και ο Θρασύβουλος Μπούσδος) γλίτωσαν από το φονικό βαριά τραυματισμένοι και ξεθάφτηκαν με κόπο από τα ερείπια κι έφυγαν στο βουνό. Την επόμενη μέρα, οι νεκροί ξεπαραχώθηκαν από τα συντρίμμια, και μεταφέρθηκαν πίσω από το νεκροταφείο του χωριού Ίππειος όπου και θάφτηκαν πρόχειρα.

Έκτοτε και μέχρι το θάνατο της στα μέσα της δεκαετίας του 1950, η Τσερκέζα παρέμενε φυλασσόμενη μέσα στο κτήριο της Χωροφυλακής στη Μυτιλήνη.

Φωτο: Lesvosnews

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Όλες οι σημαντικές ειδήσεις

Προσλήψεις εκπαιδευτικών – ΟΠΣΥΔ: Τα 6 βήματα για σωστά δικαιολογητικά και φάκελο

Πανελλήνιες 2026: Το έγγραφο «κλειδί» για την είσοδο στα εξεταστικά κέντρα

Προκηρύξεις εκπαιδευτικών 2026: Πώς θα δεις πρώτος τους πίνακες μέσω google

Google logo Μάθε πρώτος όλες τις σημαντικές ειδήσεις. Βάλε το alfavita.gr στα αποτελέσματα αναζήτησης της Google Viber logo Ακολουθήστε το Alfavita στo Viber

σχετικά άρθρα

ερασ
Εσωτερικό Erasmus 2026: Αιτήσεις μετακίνησης φοιτητών μεταξύ ελληνικών ΑΕΙ έως και τη Δευτέρα 25 Μαΐου
Φοιτητική κινητικότητα εντός συνόρων: Ανοίγει ο δρόμος για το «Εσωτερικό Erasmus» στα ελληνικά πανεπιστήμια
Εσωτερικό Erasmus 2026: Αιτήσεις μετακίνησης φοιτητών μεταξύ ελληνικών ΑΕΙ έως και τη Δευτέρα 25 Μαΐου
saek
ΣΑΕΚ 2026-2027: Οι νέες «πράσινες» και αγροτικές ειδικότητες με υψηλή ζήτηση στην αγορά εργασίας
Στροφή στον πρωτογενή τομέα και τη μεταποίηση: Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης εμπλουτίζει το πρόγραμμα σπουδών των ΣΑΕΚ
ΣΑΕΚ 2026-2027: Οι νέες «πράσινες» και αγροτικές ειδικότητες με υψηλή ζήτηση στην αγορά εργασίας
nosokomeio-meth
«Φτάνει πια με την κατάρρευση του ΕΣΥ!»: Διαμαρτυρία συνταξιούχων εκπαιδευτικών στη Θεσσαλονίκη
«Ατέλειωτες ώρες αναμονής και πανάκριβα φάρμακα»: Οι συνταξιούχοι λένε «όχι» στην ιδιωτικοποίηση της υγείας
«Φτάνει πια με την κατάρρευση του ΕΣΥ!»: Διαμαρτυρία συνταξιούχων εκπαιδευτικών στη Θεσσαλονίκη
google search
Προκηρύξεις Εκπαιδευτικών - Πίνακες 2026: Πώς θα μάθετε τα αποτελέσματα
Νέα λειτουργία της Google: Πώς θα έρχονται όλες οι κρίσιμες πληροφορίες για τους πίνακες εκπαιδευτικών στο χέρι σας και στο κινητό σας έγκυρα και...
Προκηρύξεις Εκπαιδευτικών - Πίνακες 2026: Πώς θα μάθετε τα αποτελέσματα