Ψηφιακό «φρένο» στο μισθολογικό χάσμα: Υποχρεωτικός μηχανισμός ελέγχου και αυξήσεις αποδοχών από τον Νοέμβριο
Σε μια κομβική μεταρρύθμιση για την εφαρμογή της αρχής της ίσης αμοιβής για εργασία ίσης αξίας προχωρά το Υπουργείο Εργασίας, σε συνεργασία με το Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής & Οικογένειας και το Κέντρο για Θέματα Ισότητας. Βάσει των προβλέψεων του Νόμου 5316/2026, από τον ερχόμενο Νοέμβριο όλες οι επιχειρήσεις υποχρεούνται να εγκαταστήσουν ειδικό μηχανισμό καταγραφής αμοιβών για την αυτόματη μέτρηση του έμφυλου μισθολογικού χάσματος.
Στην Ελλάδα, το μισθολογικό χάσμα μεταξύ ανδρών και γυναικών διαμορφώνεται σήμερα στο 13,4% υπέρ των ανδρών. Σε περίπτωση που η απόκλιση εντός μιας επιχείρησης ξεπερνά το 5%, η εργοδοσία θα υποχρεούται να λάβει άμεσα διορθωτικά μέτρα, προβαίνοντας σε αυξήσεις αποδοχών στην κατηγορία εργαζομένων που υπολείπεται.
Οι νέες υποχρεώσεις: Πριν και μετά την πρόσληψη
Ο νέος νομοθετικός σκελετός επιβάλλει αυστηρούς κανόνες διαφάνειας που χωρίζονται σε δύο στάδια:
- Πριν από την πρόσληψη:
- Υποχρεωτική ενημέρωση των υποψηφίων για τον αρχικό μισθό ή το μισθολογικό εύρος της θέσης.
- Ρητή απαγόρευση ερωτήσεων σχετικά με τις αποδοχές που λάμβανε ο υποψήφιος σε προηγούμενους εργοδότες.
- Δημοσίευση προκηρύξεων εργασίας με πλήρως ουδέτερη διατύπωση ως προς το φύλο.
- Κατά τη διάρκεια της εργασιακής σχέσης:
- Δικαίωμα του εργαζομένου να ενημερώνεται για τη μισθολογική του κατάταξη και τις μέσες αμοιβές ανδρών/γυναικών για ίδιας αξίας εργασία.
- Υποβολή αναλυτικών στοιχείων από τις επιχειρήσεις για τις βασικές, συμπληρωματικές (bonus) και μεταβλητές αποδοχές.
Η υποβολή των αναφορών θα γίνεται ετησίως για επιχειρήσεις με περισσότερους από 250 εργαζομένους και ανά τριετία για όσες απασχολούν 100 άτομα και άνω. Ωστόσο, η διαμόρφωση μισθολογικών δομών καθίσταται καθολική για το σύνολο των επιχειρήσεων, ώστε τα στοιχεία να είναι προσβάσιμα στο σύστημα ΕΡΓΑΝΗ και την Επιθεώρηση Εργασίας.
Η ψηφιακή πλατφόρμα Fairpay
Για τη διευκόλυνση των επιχειρήσεων, βρίσκεται ήδη σε λειτουργία η δωρεάν εφαρμογή στην ηλεκτρονική διεύθυνση fairpay.isotita.gr. Μέσω αλγορίθμου, η πλατφόρμα επεξεργάζεται τα δεδομένα θέσεων, ωραρίων και απολαβών, εξάγοντας αυτόματα το ακριβές ποσοστό της απόκλισης.
Πώς λειτουργεί στην πράξη – Δύο χαρακτηριστικά παραδείγματα:
- Περίπτωση υπεροχής ανδρικών αμοιβών: Εταιρεία 12 ατόμων (5 γυναίκες, 7 άνδρες) καταγράφει μέσο μικτό μισθό γυναικών 1.151,60 ευρώ και ανδρών 1.449 ευρώ. Το χάσμα διαμορφώνεται στο 20,5% υπέρ των ανδρών. Για να υποχωρήσει η διαφορά κάτω από το όριο του 5%, η επιχείρηση οφείλει να αυξήσει τους χαμηλότερους μισθούς των γυναικών (π.χ. από τα 725 στα 1.000 ευρώ) ή να αναπροσαρμόσει ανοδικά τις αποδοχές και των 5 εργαζομένων γυναικών.
- Περίπτωση αρνητικού χάσματος: Σε επιχείρηση 5 ατόμων, ο μέσος μισθός των γυναικών διαμορφώνεται στα 1.707,50 ευρώ έναντι 1.586,67 ευρώ των ανδρών, παρουσιάζοντας αρνητικό χάσμα -7,6% (λόγω υψηλών αποδοχών μίας εργαζομένης). Και σε αυτή την περίπτωση, η απόκλιση υπερβαίνει το 5%, απαιτώντας διορθωτικές αυξήσεις στους μισθούς των ανδρών ώστε να επιτευχθεί η απαιτούμενη ισορροπία.
