Επαγγελματική ασφάλιση: Οι τρεις μεγάλες αλλαγές σε συντάξεις, εισφορές και φορολογία

Νέο πλαίσιο για την επαγγελματική ασφάλιση και τη μακροχρόνια συνταξιοδοτική αποταμίευση φέρνει το νομοσχέδιο του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, το οποίο ψηφίζεται σήμερα.

Οι νέες διατάξεις αναμορφώνουν το καθεστώς του δεύτερου πυλώνα ασφάλισης, με αλλαγές στη λειτουργία των Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης (ΤΕΑ), στη φορολόγηση των εισφορών και των παροχών, αλλά και στη δυνατότητα συμμετοχής περισσότερων εργαζομένων και επαγγελματιών σε επαγγελματικά συνταξιοδοτικά σχήματα.

Βασικό στοιχείο των νέων ρυθμίσεων είναι η διαφορετική φορολόγηση της παροχής, ανάλογα με την ηλικία κατά την οποία ξεκινά η καταβολή της και με το εάν πρόκειται για περιοδική ή εφάπαξ καταβολή.

Δείτε ολόκληρο το νομοσχέδιο με τίτλο «Ενίσχυση της επαγγελματικής ασφάλισης: περισσότερες δυνατότητες για εργαζόμενους και επιχειρήσεις, διεύρυνση των επιλογών συμπληρωματικής συνταξιοδοτικής αποταμίευσης».

Πώς φορολογούνται οι παροχές - Τι ισχύει πριν από τα 62

Για τους ασφαλισμένους σε ΤΕΑ προαιρετικής ασφάλισης και σε Ομαδικά Ασφαλιστικά Προϊόντα Επαγγελματικής Συνταξιοδότησης, προβλέπονται διαφορετικοί φορολογικοί συντελεστές ανάλογα με την ηλικία έναρξης της παροχής.

Ειδικότερα, για έναρξη καταβολής από το 62ο έως και το 67ο έτος, ο αυτοτελής φόρος διαμορφώνεται στο 5% για περιοδική παροχή και στο 10% για εφάπαξ καταβολή. Για έναρξη της παροχής μετά τη συμπλήρωση του 67ου έτους, οι συντελεστές μειώνονται στο 2,5% για περιοδική παροχή και στο 5% για εφάπαξ καταβολή.

Ως περιοδική παροχή θεωρείται εκείνη που καταβάλλεται είτε ισόβια είτε για χρονικό διάστημα τουλάχιστον 15 ετών, με σταθερές ή αυξανόμενες καταβολές.

Διαφορετική είναι η φορολογική αντιμετώπιση όταν η παροχή καταβάλλεται πριν από τη συμπλήρωση του 62ου έτους. Στην περίπτωση αυτή δεν εφαρμόζεται αυτοτελής φορολόγηση. Το ποσό της παροχής φορολογείται με βάση τη γενική κλίμακα φορολογίας εισοδήματος.

Οι ίδιοι συντελεστές που προβλέπονται για τις παροχές μετά το 62ο έτος εφαρμόζονται και σε συγκεκριμένες κατηγορίες ασφαλισμένων που συνταξιοδοτούνται λόγω γήρατος από τον φορέα κύριας ασφάλισης, εφόσον πληρούνται οι προβλεπόμενες προϋποθέσεις και έχουν συμπληρώσει το 55ο έτος της ηλικίας τους.

Τα νέα όρια στις εισφορές

Σημαντικές είναι και οι αλλαγές στα ανώτατα όρια εισφορών που υπάγονται στο νέο φορολογικό πλαίσιο. Για τους μισθωτούς, το σχετικό όριο αυξάνεται από το 20% στο 35% των ακαθάριστων αποδοχών και των φορολογητέων παροχών σε είδος. Για τους μη μισθωτούς, το ετήσιο όριο αυξάνεται από τις 20.000 στις 35.000 ευρώ.

Ωστόσο, για όσους ασφαλίζονται για πρώτη φορά μετά τη συμπλήρωση του 55ου έτους, διατηρούνται τα χαμηλότερα όρια.

Έτσι για μισθωτούς παραμένει το όριο του 20% των ακαθάριστων αποδοχών και για μη μισθωτούς παραμένει το όριο των 20.000 ευρώ ετησίως.

Ενιαίο φορολογικό καθεστώς για ΤΕΑ και ομαδικά ασφαλιστικά προϊόντα

Το νομοσχέδιο προβλέπει παράλληλα ενιαίο πλαίσιο φορολογικής μεταχείρισης για τις παροχές των ΤΕΑ και των Ομαδικών Ασφαλιστικών Προϊόντων Επαγγελματικής Συνταξιοδότησης.

Οι παροχές εντάσσονται στην κατηγορία εισοδήματος από μισθωτή εργασία και συντάξεις, ενώ προβλέπονται ειδικές φορολογικές απαλλαγές για συγκεκριμένες εισφορές και παροχές, υπό τις προϋποθέσεις που ορίζουν οι νέες διατάξεις.

Παράλληλα, καθιερώνεται ενιαίο καθεστώς παρακράτησης φόρου κατά την καταβολή των παροχών. Οι συντελεστές παρακράτησης συνδέονται με τους αντίστοιχους συντελεστές αυτοτελούς φορολόγησης.

Ανοικτά Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης

Μία από τις σημαντικότερες θεσμικές αλλαγές είναι η δυνατότητα δημιουργίας Ανοικτών Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης.

Μέσω αυτών διευρύνεται η πρόσβαση στην επαγγελματική ασφάλιση για εργαζομένους μικρών επιχειρήσεων, αυτοαπασχολούμενους και ελεύθερους επαγγελματίες.

Με τον τρόπο αυτό διαφοροποιείται το υφιστάμενο μοντέλο, καθώς η συμμετοχή σε επαγγελματικό συνταξιοδοτικό σχήμα δεν θα εξαρτάται αποκλειστικά από το εάν ο εργαζόμενος ανήκει σε επιχείρηση ή κλάδο που διαθέτει ήδη οργανωμένο επαγγελματικό ταμείο.

Νέο Ομαδικό Ασφαλιστικό Προϊόν Επαγγελματικής Συνταξιοδότησης

Παράλληλα θεσμοθετείται το Ομαδικό Ασφαλιστικό Προϊόν Επαγγελματικής Συνταξιοδότησης, με ενιαίους κανόνες για τη λειτουργία, την εποπτεία, τη διαφάνεια και τη φορολογική του αντιμετώπιση.

Το νέο προϊόν εντάσσεται στο συνολικό σύστημα επαγγελματικής συνταξιοδότησης και λειτουργεί παράλληλα με τα ΤΕΑ.

Οι νέες ρυθμίσεις περιλαμβάνουν αλλαγές και στην εταιρική διακυβέρνηση των ΤΕΑ, καθώς και αυξημένες υποχρεώσεις ενημέρωσης των ασφαλισμένων. Προβλέπεται επίσης δυνατότητα μεταφοράς των συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων σε περίπτωση αλλαγής εργοδότη ή επαγγελματικής ιδιότητας.

Η συγκεκριμένη ρύθμιση αφορά ασφαλισμένους που μετακινούνται μεταξύ διαφορετικών εργασιακών ή επαγγελματικών καθεστώτων και αποσκοπεί στη διατήρηση της συνέχειας των συνταξιοδοτικών τους δικαιωμάτων.

Και συμπληρωματικές καλύψεις

Το νέο πλαίσιο δίνει ακόμη τη δυνατότητα στα ΤΕΑ να παρέχουν συμπληρωματικές ασφαλιστικές καλύψεις, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Σε αυτές μπορούν να περιλαμβάνονται και προγράμματα υγείας, εφόσον τηρούνται οι όροι που προβλέπονται από τη νομοθεσία και το καταστατικό του εκάστοτε Ταμείου.

Συνολικά, το νέο σύστημα επαγγελματικής ασφάλισης διαφοροποιεί τη φορολογική επιβάρυνση με βάση τρία βασικά κριτήρια: την ηλικία έναρξης της παροχής, τον τρόπο καταβολής της και τη διάρκειά της, όταν πρόκειται για περιοδική παροχή.

Παράλληλα, αυξάνονται τα ανώτατα όρια εισφορών για τις περισσότερες κατηγορίες ασφαλισμένων και δημιουργούνται νέες δυνατότητες συμμετοχής στην επαγγελματική συνταξιοδότηση, με στόχο τη διεύρυνση του δεύτερου πυλώνα ασφάλισης.