Παρέμβαση ακαδημαϊκών από ΑΠΘ, ΕΜΠ, ΕΚΠΑ και Πανεπιστήμιο Αιγαίου: Ζητούν διαφάνεια, τακτικές προσκλήσεις και στήριξη της έρευνας
Την έντονη διαμαρτυρία τους για τη χρόνια υποχρηματοδότηση και τη δραματική στασιμότητα που επικρατεί στις εθνικές ερευνητικές προκηρύξεις εκφράζουν από κοινού πέντε Σύλλογοι μελών ΔΕΠ (ΑΠΘ, ΕΜΠ, Πανεπιστημίου Αιγαίου, καθώς και των Σχολών Φιλοσοφικής και Θετικών Επιστημών του ΕΚΠΑ), ζητώντας επείγουσα συνάντηση με τη νέα διοίκηση του ΕΛ.ΙΔ.Ε.Κ. και κοινοποιώντας το αίτημά τους στην ηγεσία των Υπουργείων Παιδείας και Ανάπτυξης.
Οι εκπρόσωποι των πανεπιστημιακών καταγγέλλουν ότι έχει παρέλθει διάστημα άνω των δυόμισι ετών χωρίς καμία νέα προκήρυξη για βασικές δράσεις ενίσχυσης μελών ΔΕΠ, ερευνητών και μεταδιδακτόρων, ενώ σε συνδυασμό με την ανάλογη αδράνεια του Ιδρύματος Κρατικών Υποτροφιών (ΙΚΥ), ολόκληρες γενιές νέων επιστημόνων μένουν χωρίς καμία προοπτική στήριξης, τροφοδοτώντας εκ νέου το φαινόμενο του brain-drain.
Υπογραμμίζοντας ότι οι καθυστερήσεις, οι ακυρώσεις προγραμμάτων και τα μονοψήφια ποσοστά εγκρισιμότητας πλήττουν καίρια τη λειτουργία των εργαστηρίων, ιδιαίτερα στις ανθρωπιστικές επιστήμες και στα περιφερειακά ιδρύματα, οι Σύλλογοι καλούν τη διοίκηση του Ιδρύματος σε ουσιαστικό διάλογο ενόψει του Στρατηγικού Προγραμματισμού 2026–2030, ώστε να διασφαλιστούν τακτικές, προβλέψιμες προσκλήσεις και επαρκείς πόροι για την ελληνική έρευνα.
Αναλυτικά το Κοινό αίτημα Συλλόγων μελών ΔΕΠ:
Αξιότιμη κυρία Πρόεδρε του Επιστημονικού Συμβουλίου,
Αξιότιμε κύριε Πρόεδρε της Γενικής Συνέλευσης,
Αξιότιμε κύριε Διευθυντά
Οι εκπρόσωποι των πέντε συλλόγων μελών ΔΕΠ (Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου,Πανεπιστημίου Αιγαίου, Φιλοσοφικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών και Σχολής Θετικών Επιστημών του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών) αιτούμαστε από κοινούσυνάντηση μαζί σας, σε ημερομηνία και ώρα αμοιβαίας διαθεσιμότητας. Στο πλαίσιο της συνάντησης θα θέλαμε να συζητήσουμε ζητήματα που αφορούνστη χρηματοδότηση της έρευνας στην Ελλάδα, να σας παρουσιάσουμε τους στόχους και τις διεκδικήσεις μας για την έρευνα, καθώς και να ενημερωθούμε για τον σχεδιασμό του Ιδρύματος για τα επόμενα έτη, ιδίως στο πλαίσιο του Στρατηγικού Προγραμματισμού 2026–2030.
Τα μέλη ΔΕΠ και οι ερευνήτριες/-ές των Ιδρυμάτων μας, όπως και σειράς άλλων Πανεπιστημίων και Ερευνητικών Κέντρων της χώρας, έρχονται αντιμέτωπα καθημερινά με τις συνέπειες της χρόνιας υποχρηματοδότησης της έρευνας. Εν συντομία, είναι υποχρεωμένες/-οι να αναζητούν εθνική ή ευρωπαϊκή χρηματοδότηση για να διεξάγουν έρευνα και να στηρίξουν νέους ερευνητές/-τριες, μέσα από προσκλήσεις υποβολής προτάσεων ακανόνιστης ροής και περιορισμένου συνολικού προϋπολογισμού. Η πραγματικότητα αυτή δεν επιτρέπει τον ολοκληρωμένο προγραμματισμό και τη συνέχεια του ερευνητικού έργου και των δημοσιεύσεων, ούτε συμβάλλει στη σωστή λειτουργία των ερευνητικών εργαστηρίων. Συχνά, όταν εκδίδονται προσκλήσεις χρηματοδότησης μετά από μεγάλα διαστήματα παύσης, υποβάλλονται εκατοντάδες προτάσεις, η αξιολόγησή τους διαρκεί πολλούς μήνες (όταν δεν ακυρώνεται βλ. «Εμπιστοσύνη στα Αστέρια μας»), ίσως και χρόνια, και τελικά το ποσοστό των προτάσεων που χρηματοδοτούνται είναι εξαιρετικά μικρό, τις περισσότερες φορές μονοψήφιο.
Η παραπάνω διαπίστωση αφορά και τοίδιο το ΕΛ.ΙΔ.Ε.Κ. Ενδεικτικά, η πλέον πρόσφατη Προκήρυξη Ερευνητικών Έργων για την ενίσχυση Μελών ΔΕΠ και Ερευνητών/τριών δημοσιεύθηκε τον Νοέμβριο του 2023, με ολοκλήρωση των υποβολών τον Ιανουάριο του 2024. Αντίστοιχα, η υποβολή προτάσεων στην Προκήρυξη Ερευνητικών Έργων για την ενίσχυση Μεταδιδακτόρων Ερευνητών/τριών έληξε τον Ιούνιο του 2024, και έκτοτε δεν έχει υπάρξει καμία εξέλιξη. Πάνω από δυόμισι χρόνια αργότερα, δεν έχει εκδοθεί καμία νέα προκήρυξη για τις δύο αυτές βασικές δράσεις του Ιδρύματος, με αποτέλεσμα ερευνητικές ομάδες σε όλη τη χώρα να στερούνται κάθε προοπτική χρηματοδότησης από το φορέα σας.
Εξίσου «άνυδρο» είναι το τοπίο στις ερευνητικές υποτροφίες του Ιδρύματος Κρατικών Υποτροφιών (ΙΚΥ), όπως αναδείχθηκε από πρόσφατη συνάντηση (Ιούνιος2026) ενός εκ των Συλλόγων που υπογράφουν την παρούσα επιστολήμετά από συνάντησή του με την Πρόεδρο του ΙΚΥ. Η ταυτόχρονη στασιμότητα των δύο βασικών εθνικών φορέων χρηματοδότησης της έρευνας και των υποτροφιών αφήνει ουσιαστικά χωρίς στήριξη ολόκληρες γενιές νέων ερευνητών/-τριών, σε μια περίοδο που αναζητούνται πολιτικές ανάσχεσης του brain-drain.
Οι συνέπειες αυτές πλήττουν το σύνολο της ακαδημαϊκής κοινότητας, με ιδιαίτερη ένταση όμως σε ορισμένες κατηγορίες.Εν συντομία, στα μεγάλα/ κεντρικά Ιδρύματα της χώρας μεγάλος αριθμός ερευνητικών ομάδων έχει στερηθεί κρίσιμων πόρων, ενώ πεδία όπως οι ανθρωπιστικές και οι κοινωνικές επιστήμες διαθέτουν ακόμη λιγότερες ευκαιρίες σταθερής και προβλέψιμης χρηματοδότησης. Ταδε περιφερειακά Πανεπιστήμια αντιμετωπίζουν, επιπλέον, αυξημένα κόστη μετακινήσεων και άνισο ανταγωνισμό στην προσέλκυση και διατήρηση ερευνητικού δυναμικού.
Σημειώνεται ότι για τα ίδια ζητήματα είχε ήδη ζητηθεί συνάντηση με το ΕΛ.ΙΔ.Ε.Κ. από τον Σύλλογο Μελών ΔΕΠ του Πανεπιστημίου Αιγαίου,τον Νοέμβριο 2025, η οποία δεν έτυχε απάντησης. Στο μεταξύ, η σύνθεση των οργάνων διοίκησης του Ιδρύματος έχει ανανεωθεί, ενώ τα προβλήματα που περιγράφονται παραπάνω όχι μόνο παραμένουν αλλά έχουν οξυνθεί. Για τον λόγο αυτό, οι Σύλλογοί μας επανερχόμαστε σήμερα από κοινού, με την προσδοκία ότι η νέα Διοίκηση θα ανταποκριθεί στο αίτημα για διάλογο και λύσεις.
Με βάση τα παραπάνω, και με την πεποίθηση ότι ο διάλογος με τους φορείς που εκπροσωπούν το διδακτικό και ερευνητικό προσωπικό των Πανεπιστημίων μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στον σχεδιασμό της ερευνητικής πολιτικής, παρακαλούμε να ανταποκριθείτε στο παρόν αίτημά μας.
Με εκτίμηση,
Εκ μέρους των Διοικητικών Συμβουλίων οι Πρόεδροι:
Ενιαίος Σύλλογος ΔΕΠ ΑΠΘ (ΕΣΔΕΠ ΑΠΘ)
Ηλίας Κονδύλης
Σύλλογος Διδακτικού – Ερευνητικού Προσωπικού ΕΜΠ (ΣΔΕΠ ΕΜΠ)
Μαρία Μενεγάκη
Σύλλογος ΔΕΠ Πανεπιστημίου Αιγαίου
Κωνσταντίνα Ζορμπαλά
Σύλλογος Διδακτικού Προσωπικού Φιλοσοφικής Σχολής ΕΚΠΑ
Κώστας Γαγανάκης
Σύλλογος Διδασκόντων Σχολής Θετικών Επιστημών ΕΚΠΑ
Δημήτρης Φασουλιώτης
