Η νέα χρονιά ξεκίνησε, όμως πίσω από την τυπική έναρξη παραμένουν σημαντικές εκκρεμότητες και προβλήματα που δεν μπορούν να αγνοηθούν. Τα κενά δεν έχουν καλυφθεί στο σύνολό τους, οι προκηρύξεις για θέσεις ευθύνης δεν φαίνεται να συγκεντρώνουν το αναμενόμενο ενδιαφέρον και σε αρκετές περιπτώσεις απαιτούνται επαναπροκηρύξεις.
Την ίδια στιγμή, όμως, υπάρχει ένα ακόμη πιο ουσιαστικό ζήτημα: το υπέρμετρο βάρος ευθύνης που έχει μεταφερθεί στους διευθυντές, χωρίς αντίστοιχη διοικητική και οικονομική στήριξη.
Ευθύνη χωρίς την ανάλογη στήριξη
Οι διευθυντές καλούνται καθημερινά να διαχειριστούν ένα εξαιρετικά μεγάλο εύρος υποχρεώσεων. Προσωπικό, κενά, αναπληρωτές, διοικητικές διαδικασίες, λειτουργικά προβλήματα, επικοινωνία με υπηρεσίες, γονείς και εκπαιδευτικούς, έκτακτες καταστάσεις και μια διαρκώς αυξανόμενη γραφειοκρατία συνθέτουν ένα ιδιαίτερα απαιτητικό περιβάλλον.
Οι ευθύνες, όμως, αυξάνονται πολύ ταχύτερα από τη στήριξη που παρέχεται στους ανθρώπους που καλούνται να τις αναλάβουν.
Και εδώ βρίσκεται μια μεγάλη αντίφαση: ζητάμε από τους διευθυντές να λειτουργούν ως managers, διοικητικοί υπεύθυνοι, συντονιστές και ταυτόχρονα να διαχειρίζονται καθημερινά κρίσεις, χωρίς να τους παρέχουμε πάντα τα απαραίτητα εργαλεία και χωρίς η οικονομική ανταμοιβή να αντανακλά το πραγματικό βάρος της θέσης.
Η ανάληψη μιας θέσης ευθύνης δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως απλή αλλαγή τίτλου. Συνεπάγεται αυξημένη ευθύνη, πίεση, χρόνο και διαρκή λογοδοσία. Όταν όλα αυτά δεν συνοδεύονται από την αντίστοιχη στήριξη και μια δίκαιη οικονομική αποτίμηση, είναι εύλογο να δημιουργούνται ερωτήματα για το κατά πόσο οι θέσεις αυτές παραμένουν ελκυστικές.
Και οι αναπληρωτές;
Παρόμοιος προβληματισμός προκύπτει και από την εικόνα που καταγράφεται με τους αναπληρωτές. Παρά την ανάγκη για άμεση κάλυψη των κενών, οι αμοιβές και οι συνολικές συνθήκες εργασίας φαίνεται να μην αποτελούν πάντοτε επαρκές κίνητρο.
Είναι χαρακτηριστικό ότι, σύμφωνα με την εικόνα που μεταφέρεται από την εκπαιδευτική πραγματικότητα, αρκετοί αναπληρωτές της Α΄ φάσης δεν ανέλαβαν τελικά υπηρεσία. Το γεγονός αυτό δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται απλώς ως ένα ακόμη αριθμητικό στοιχείο. Πρέπει να προβληματίσει την Πολιτεία.
Γιατί ένας εκπαιδευτικός να επιλέξει να μην αναλάβει μια θέση που του προσφέρεται; Τι έχει αλλάξει στο κόστος ζωής, στις μετακινήσεις, στη στέγαση και στις πραγματικές απολαβές του, ώστε η ανάληψη υπηρεσίας να γίνεται ολοένα δυσκολότερη;
Δεν αρκεί να καλύπτονται τα κενά στα χαρτιά
Η πραγματική κάλυψη των αναγκών δεν είναι μόνο θέμα αριθμών. Δεν αρκεί να υπάρχει ένας διορισμός ή μια τοποθέτηση στον πίνακα. Χρειάζεται ο εκπαιδευτικός να μπορεί και να αναλάβει και να παραμείνει στην υπηρεσία, ενώ οι διευθυντές πρέπει να μπορούν να ασκούν τα καθήκοντά τους χωρίς να αισθάνονται ότι σηκώνουν μόνοι τους ένα δυσανάλογο βάρος.
Η εικόνα των επαναπροκηρύξεων στις θέσεις ευθύνης και της μη ανάληψης υπηρεσίας από μέρος των αναπληρωτών θα έπρεπε να αποτελέσει αφορμή για έναν σοβαρότερο διάλογο.
Η νέα χρονιά ξεκίνησε. Δεν σημαίνει όμως ότι λύθηκαν όλα.
Αντίθετα, τα κενά, η δυσκολία στελέχωσης, η περιορισμένη ανταπόκριση σε θέσεις ευθύνης και η αναντιστοιχία ανάμεσα στις ευθύνες και στις απολαβές δείχνουν ότι απαιτούνται ουσιαστικές παρεμβάσεις.
Γιατί δεν μπορεί να ζητάμε περισσότερα από τους ανθρώπους της εκπαίδευσης, χωρίς να τους δίνουμε περισσότερη στήριξη.
Ούτε μπορεί να θεωρείται αυτονόητο ότι ένας διευθυντής θα σηκώνει ολοένα μεγαλύτερο βάρος ευθύνης, ενώ η οικονομική και διοικητική αναγνώριση της προσφοράς του παραμένει δυσανάλογη.
Η χρονιά άρχισε. Το ερώτημα, λοιπόν, παραμένει επίκαιρο: είναι όμως όλα καλά;
