Οι ακυρώσεις δεν αφορούν τη συνταγματικότητα της λειτουργίας των μη κρατικών Πανεπιστημίων, αλλά συγκεκριμένες πλημμέλειες στις διαδικασίες αδειοδότησης και πιστοποίησης
Στην ακύρωση των αδειών εγκατάστασης και λειτουργίας τριών παραρτημάτων ξένων Πανεπιστημίων στην Ελλάδα, καθώς και των αποφάσεων πιστοποίησης των προγραμμάτων σπουδών τους, προχώρησε το Γ΄ Τμήμα του Συμβουλίου της Επικρατείας.
Οι αποφάσεις 1167 έως 1172/2026 δημοσιεύθηκαν σήμερα, Πέμπτη 13 Αυγούστου, και αφορούν την εφαρμογή του νέου νομοθετικού πλαισίου για τα Νομικά Πρόσωπα Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης (ΝΠΠΕ).
Όπως αναφέρει το έγγραφο που δημοσιεύει το alfavita.gr η ουσία των αποφάσεων είναι διπλή: από τη μία πλευρά, το ΣτΕ επαναλαμβάνει ότι η λειτουργία παραρτημάτων ξένων Πανεπιστημίων στην Ελλάδα δεν απαγορεύεται από το Σύνταγμα. Από την άλλη, ακυρώνει συγκεκριμένες άδειες, καθώς διαπίστωσε σοβαρές πλημμέλειες στους ελέγχους των κτιριακών εγκαταστάσεων, στη σύνθεση της επιτροπής αξιολόγησης και στα κριτήρια πιστοποίησης των προγραμμάτων σπουδών.
Το ΣτΕ δεν ακυρώνει συνολικά τον θεσμό των ΝΠΠΕ
Ιδιαίτερη σημασία έχει ότι οι νέες αποφάσεις σύμφωνα με το έγγραφο που δημοσιεύει το alfavita.gr δεν ανατρέπουν την προηγούμενη κρίση της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας για τα μη κρατικά Πανεπιστήμια.
Το Γ΄ Τμήμα επανέλαβε όσα είχαν κριθεί με τις αποφάσεις 1919 και 1920/2025 της Ολομέλειας: ότι δηλαδή το Σύνταγμα δεν απαγορεύει την ίδρυση και λειτουργία παραρτημάτων Πανεπιστημίων τα οποία εδρεύουν σε κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή σε χώρα συμβεβλημένη στη Γενική Συμφωνία για τις Συναλλαγές στον Τομέα των Υπηρεσιών (GATS).
Απαραίτητη προϋπόθεση είναι η λειτουργία τους να διέπεται από ειδικό νόμο, ο οποίος θα διασφαλίζει το υψηλό επίπεδο των σπουδών και την ακαδημαϊκή ελευθερία.
Το ΣτΕ απέρριψε, επίσης, τον ισχυρισμό ότι κάθε πρόγραμμα σπουδών που προσφέρεται στην Ελλάδα θα έπρεπε να έχει προηγουμένως αναγνωριστεί αυτοτελώς από το μητρικό Πανεπιστήμιο και τον αρμόδιο φορέα πιστοποίησης της χώρας όπου αυτό εδρεύει.
Κατά το Δικαστήριο, τα προγράμματα περιλαμβάνονται στην εκπαιδευτική συμφωνία μεταξύ του μητρικού ιδρύματος και του ΝΠΠΕ, βάσει της οποίας το ξένο Πανεπιστήμιο ασκεί τον έλεγχο του παραρτήματος.
Οι κτιριακές ελλείψεις και ο ρόλος του ΕΟΠΠΕΠ
Με τις αποφάσεις 1167 και 1169/2026 ακυρώθηκαν δύο άδειες εγκατάστασης και λειτουργίας παραρτημάτων ΝΠΠΕ.
Όπως προκύπτει από το δελτίο Τύπου του Συμβουλίου της Επικρατείας, ο ΕΟΠΠΕΠ είχε πραγματοποιήσει επιτόπιους ελέγχους και είχε ζητήσει συγκεκριμένες κτιριολογικές προσαρμογές, καθώς και την προσκόμιση πρόσθετων στοιχείων.
Ωστόσο, δεν διαπιστώθηκε εγκαίρως εάν τα παραρτήματα είχαν συμμορφωθεί με τις παρατηρήσεις αυτές. Η συμμόρφωση δεν είχε επιβεβαιωθεί ούτε μέχρι τη συζήτηση των υποθέσεων στο ακροατήριο, με αποτέλεσμα να ακυρωθούν οι σχετικές υπουργικές πράξεις.
Υπόνοια μεροληψίας στην επιτροπή αξιολόγησης
Η τρίτη άδεια ακυρώθηκε για διαφορετικό λόγο.
Η απόφαση του υφυπουργού Παιδείας είχε στηριχθεί σε σύμφωνη γνώμη της Εθνικής Αρχής Ανώτατης Εκπαίδευσης, η οποία διαμορφώθηκε έπειτα από έκθεση της Ειδικής Επιτροπής Αξιολόγησης.
Το ΣτΕ έκρινε, όμως, ότι μέλος της συγκεκριμένης επιτροπής διατηρούσε σχέση με τον ενδιαφερόμενο εκπαιδευτικό φορέα. Η σχέση αυτή μπορούσε να δημιουργήσει υπόνοια μεροληψίας, κατά παράβαση των προβλέψεων του Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας.
Γιατί ακυρώθηκαν και τα προγράμματα σπουδών
Με τις αποφάσεις 1168, 1170 και 1172/2026 ακυρώθηκαν και οι πιστοποιήσεις των προγραμμάτων σπουδών των τριών παραρτημάτων.
Η ακύρωση ήταν αρχικά συνέπεια της ακύρωσης των αντίστοιχων αδειών εγκατάστασης και λειτουργίας. Το Δικαστήριο, ωστόσο, εντόπισε και αυτοτελές πρόβλημα στη διαδικασία πιστοποίησης.
Συγκεκριμένα, έκρινε ότι τα στοιχεία του Παραρτήματος της απόφασης 48136/17.12.2024 της ΕΘΑΑΕ δεν αποτελούσαν συγκεκριμένα ποσοτικά και ποιοτικά κριτήρια, με τα οποία θα έπρεπε να συμμορφώνονται τα προγράμματα σπουδών των ΝΠΠΕ, όπως απαιτεί ο νόμος 5094/2024.
Οι αποφάσεις, επομένως, δεν κλείνουν συνολικά τον δρόμο για τη λειτουργία παραρτημάτων ξένων Πανεπιστημίων στην Ελλάδα. Καταδεικνύουν, όμως, ότι η αδειοδότηση και η πιστοποίησή τους δεν μπορούν να στηρίζονται σε ελλιπείς ελέγχους, αόριστα κριτήρια ή διαδικασίες που αφήνουν περιθώρια αμφισβήτησης της αμεροληψίας των αρμόδιων οργάνων.
