Το τοπίο σχετικά με την επιστροφή των αποδοχών από εκπαιδευτικές άδειες, ξεκαθαρίζει νέα γνωμοδότηση του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους (ΝΣΚ), η οποία έγινε αποδεκτή από την Υπουργό Παιδείας, Σοφία Ζαχαράκη.
Η απόφαση αυτή βάζει στο μικροσκόπιο τις περιπτώσεις εκπαιδευτικών που έλαβαν άδεια για μεταπτυχιακές σπουδές ή διδακτορικά, αλλά με δική τους υπαιτιότητα δεν κατέθεσαν ποτέ το αντίστοιχο πτυχίο.
Σύμφωνα με το Ε΄ Τμήμα του ΝΣΚ, οι εκπαιδευτικοί αυτοί υποχρεούνται να επιστρέψουν στο Ελληνικό Δημόσιο, εν όλω ή εν μέρει, τα ποσά που εισέπραξαν, εφόσον η άδειά τους ολοκληρώθηκε κατά το διάστημα ισχύος του ν. 2986/2002 (πριν την τροποποίησή του από τον ν. 3687/2008).
Αντίθετα, η πλειοψηφία του Συμβουλίου έκρινε ότι δεν υφίσταται τέτοια υποχρέωση για όσους η άδεια έληξε μετά τη συγκεκριμένη τροποποίηση. Παράλληλα, ξεκαθαρίστηκε ότι οι σχετικές αξιώσεις του Δημοσίου υπόκεινται σε δεκαετή παραγραφή, ενώ το ΑΠΥΣΠΕ παραμένει το καθ' ύλην αρμόδιο όργανο για να γνωμοδοτεί, ακόμη και αν έχει λυθεί η υπαλληλική σχέση του εκπαιδευτικού.
Η Υπουργός Παιδείας ενεργοποίησε τη διαδικασία θέτοντας εγγράφως τα ακόλουθα ερωτήματα, τα οποία αφορούσαν τις περιπτώσεις πέντε συγκεκριμένων εκπαιδευτικών (εκ των οποίων οι τρεις έχουν πλέον αποχωρήσει από την υπηρεσία):
α) Εάν υφίσταται υποχρέωση των πέντε εκπαιδευτικών που αναφέρονται στο έγγραφο του ερωτήματος, τριών εκ των οποίων έχει λυθεί η υπηρεσιακή σχέση, οι οποίοι στη διάρκεια του υπηρεσιακού βίου τους έλαβαν άδεια υπηρεσιακής εκπαίδευσης, οι τέσσερεις για την εκπόνηση διδακτορικής διατριβής και ο πέμπτος για την απόκτηση μεταπτυχιακού τίτλου σπουδών, αλλά ουδέποτε κατέθεσαν στην αρμόδια υπηρεσία τους σχετικούς τίτλους, να επιστρέψουν, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 9 παρ. 1 περ. ε' του ν.2986/2002, ή της παραγράφου 3 της ΔΙΔΑΔ/Φ.53/1379/οικ.4727 (ΦΕΚ Β 315 27.2.2008) απόφασης του Υπουργού Εσωτερικών, ή τις περί αδικαιολόγητου πλουτισμού διατάξεις, το σύνολο ή μέρος των ποσών των τακτικών αποδοχών και τυχόν αποζημίωσης που τους καταβλήθηκαν στη διάρκεια της εκπαιδευτικής άδειας,
β) σε καταφατική περίπτωση, εάν έχει παραγραφεί η υποχρέωσή τους και
γ) εάν τα Ανώτερα Περιφερειακά Υπηρεσιακά Συμβούλια Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης (ΑΠΥΣΠΕ), τα οποία κλήθηκαν να γνωμοδοτήσουν για την επιστροφή ή μη των παραπάνω ποσών, είχαν τη σχετική αρμοδιότητα και, σε αρνητική περίπτωση, ποιο είναι το αρμόδιο όργανο.
Δείτε εδώ τη γνωμοδότηση από το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους (ΝΣΚ)
Το σκεπτικό και η σύνοψη της γνωμοδότησης
Το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους κατέληξε στα εξής βασικά συμπεράσματα, τα οποία αποτελούν πλέον οδηγό για τη διοίκηση:
- Οι εκπαιδευτικοί που έλαβαν εκπαιδευτική άδεια για μεταπτυχιακές σπουδές ή εκπόνηση διδακτορικής διατριβής, αλλά μετά τη λήξη της δεν κατέθεσαν, υπαιτίως, στην αρμόδια υπηρεσία τον αντίστοιχο τίτλο σπουδών, υπείχαν υποχρέωση επιστροφής, εν όλω ή εν μέρει, του χρηματικού ποσού, το οποίο τους κατέβαλε κατά τη διάρκειά της το Ελληνικό Δημόσιο, εφόσον η άδειά τους έληξε κατά τη διάρκεια ισχύος της περίπτωσης ε΄ της παραγράφου 1 του άρθρου 9 του ν. 2986/2002, πριν την αντικατάστασή της με την παράγραφο 4 του άρθρου 4 του ν. 3687/2008 (ομόφωνα), ενώ δεν υπείχαν τέτοια υποχρέωση εάν η άδειά τους έληξε κατά τη διάρκεια ισχύος της παραπάνω διάταξης (κατά πλειοψηφία).
- Η απαίτηση του Δημοσίου για τον καταλογισμό των χρημάτων αυτών υπόκειται σε δεκαετή παραγραφή, σύμφωνα με το άρθρο 39 του ν. 4509/2017 (ομόφωνα).
- Το Ανώτερο Περιφερειακό Υπηρεσιακό Συμβούλιο Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης (ΑΠΥΣΠΕ) αναγνωρίζεται ομόφωνα ως το καθ' ύλην αρμόδιο όργανο για την έκδοση της προβλεπόμενης γνωμοδότησης. Η αρμοδιότητα αυτή διατηρείται ισχυρή ακόμη και για τους εκπαιδευτικούς των οποίων η υπηρεσιακή σχέση με το Δημόσιο έχει λυθεί οριστικά.
