Ένα ολοκληρωμένο αναπτυξιακό πλάνο για την επόμενη δεκαετία στα ελληνικά Πανεπιστήμια παρουσίασε η Υπουργός Παιδείας, Σοφία Ζαχαράκη, κατά τη διάρκεια της 112ης Συνόδου Πρυτάνεων στη Σάμο.
Στη Σύνοδο έδωσαν επίσης το παρών ο Υφυπουργός καθ. Νίκος Παπαϊωάννου, ο Γενικός Γραμματέας Ανώτατης Εκπαίδευσης καθ. Δημήτρης Μπουραντώνη, καθώς και ο Υπηρεσιακός Γραμματέας του ΥΠΑΙΘΑ, Ιωάννης Βλάσσης.
Η Υπουργός κατέστησε σαφές ότι η Πολιτεία αντιμετωπίζει τα ελληνικά Πανεπιστήμια ως στρατηγικούς εταίρους για την ανάπτυξη της χώρας, επαναβεβαιώνοντας τη δέσμευση της κυβέρνησης για ανοιχτό διάλογο και ουσιαστική στήριξη των ιδρυμάτων.
Το πλάνο για την ασφάλεια στα ΑΕΙ
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην προστασία και τη θωράκιση των πανεπιστημιακών χώρων, με την εφαρμογή των Σχεδίων Ασφαλείας να αποτελεί το σημείο εκκίνησης.
Η Σοφία Ζαχαράκη δήλωσε χαρακτηριστικά ότι «βρισκόμαστε σε συνεχή συνεργασία με το Κέντρο Μελετών Ασφάλειας (ΚΕΜΕΑ) για την ολοκλήρωση, αξιολόγηση και σταδιακή εφαρμογή των Σχεδίων Ασφαλείας των Ιδρυμάτων, με στόχο τη διαμόρφωση ενός κοινού πλαισίου προδιαγραφών και καλών πρακτικών για όλα τα ΑΕΙ.
Παράλληλα, προχωρούμε στον σχεδιασμό των αναγκαίων παρεμβάσεων σε συνεργασία με την πανεπιστημιακή κοινότητα, τόσο σε επίπεδο τεχνικών υποδομών όσο και σε επίπεδο οργανωτικών μέτρων και εκπαίδευσης του προσωπικού, ώστε κάθε Ίδρυμα να διαθέτει τα κατάλληλα εργαλεία για την αποτελεσματική εφαρμογή του σχεδίου ασφαλείας του.
Όπου διαπιστώνεται σχετική ανάγκη, εξετάζεται και η περαιτέρω ενίσχυση των υπηρεσιών φύλαξης. Η ασφάλεια αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για την ελεύθερη ακαδημαϊκή ζωή, την προστασία της ανθρώπινης ζωής και της πανεπιστημιακής περιουσίας και η Πολιτεία θα συνεχίσει να στηρίζει τα Πανεπιστήμια με τα αναγκαία μέσα και τους απαραίτητους πόρους.»
Αύξηση χρηματοδότησης στα ΑΕΙ - «Η λειτουργία τους δεν μπορεί να εξαρτάται από έκτακτες λύσεις»
Αναφορικά με το οικονομικό σκέλος, η Υπουργός υπενθύμισε τις άμεσες παρεμβάσεις ενίσχυσης των προϋπολογισμών, τονίζοντας τη σημασία της οικονομικής σταθερότητας για τα Πανεπιστήμια. Όπως λέει η Σοφία Ζαχαράκη, «δεσμευθήκαμε και το κάναμε. Προχωρήσαμε, από τον Απρίλιο, στην επιχορήγηση των ιδρυμάτων για τη νέα προγραμματική περίοδο για έργα συντήρησης και παράλληλα, ενεργοποιήθηκε νέο πρόγραμμα ύψους 115,85 εκατ. ευρώ από το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης. Παράλληλα, οι λειτουργικές επιχορηγήσεις των Πανεπιστημίων αυξήθηκαν κατά 21,7%, από 109,4 εκατ. ευρώ το 2020 σε 133,15 εκατ. ευρώ το 2026, και η κατανομή των λειτουργικών δαπανών για το 2026 ανήλθε στα 119,83 εκατ. ευρώ.
Η λειτουργία των Πανεπιστημίων δεν μπορεί να εξαρτάται από έκτακτες λύσεις. Χρειάζεται σταθερότητα και προβλεψιμότητα.»
Σχετικά με τη στελέχωση και τη μείωση της γραφειοκρατίας στις ακαδημαϊκές διαδικασίες, η Σοφία Ζαχαράκη υπογράμμισε «προχωρούμε σε ρυθμίσεις που θα αντιμετωπίζουν πρακτικά ζητήματα τα οποία έχουν τεθεί από τα Πανεπιστήμια, όπως η παράταση των ακαδημαϊκών υποτρόφων και η διευλέρυνση των διαδικασιών συγκρότησης και λειτουργίας των εκλεκτορικών σωμάτων, ώστε να επιταχυνθούν οι ακαδημαϊκές διαδικασίες και να περιοριστούν οι διοικητικές καθυστερήσεις.
Αυξήσαμε τη χρηματοδότηση για τους εντεταλμένους διδάσκοντες στα 8,28 εκατ. ευρώ, ενώ από τις 30 Απριλίου κάθε έτους τα ίδια τα ιδρύματα θα καθορίζουν έγκαιρα τις ανάγκες τους σε προσωπικό. Την περίοδο 2020-2026 εγκρίθηκαν συνολικά 3.272 νέες θέσεις μελών ΔΕΠ. Μόνο μέσα στο 2026 εγκρίθηκαν 452 νέες θέσεις, καθώς και 60 νέες θέσεις ΕΕΠ, ΕΔΙΠ και ΕΤΕΠ. Επίσης, εγκρίθηκαν 194 αποσπάσεις εκπαιδευτικών για την κάλυψη εξειδικευμένων αναγκών που υπέβαλαν τα ίδια τα Ιδρύματα.»
Στο επίκεντρο η διεθνοποίηση των ΑΕΙ
Παράλληλα, αναφέρθηκε στα εργαλεία των Βιομηχανικών Διδακτορικών και των Επισκεπτών Καθηγητών για τη διασύνδεση των ΑΕΙ με την αγορά εργασίας. «Βρίσκονται σε εξέλιξη έργα Πανεπιστημίων Αριστείας, συνολικού προϋπολογισμού 131,79 εκατ. ευρώ, με πληρωμές που ήδη ξεπερνούν τα 114 εκατ. ευρώ. Προχωρούν οι Συμπράξεις Ερευνητικής Αριστείας, προϋπολογισμού 98,22 εκατ. ευρώ, ενώ συνεχίζονται οι δράσεις για Επισκέπτες Καθηγητές, Επισκέπτες Ερευνητές και Βιομηχανικά Διδακτορικά», σημείωσε η υπουργός Παιδείας.
Σχετικά με τα προγράμματα διεθνοποίησης που υποστηρίζονται από το Ταμείο Ανάκαμψης, η Σοφία Ζαχαράκη επεσήμανε τη σημασία τους απέναντι στο δημογραφικό πρόβλημα, «εξασφαλίσαμε τη μέγιστη δυνατή παράταση για την ολοκλήρωση του φυσικού αντικειμένου των έργων διεθνοποίησης και οι πληρωμές συνεχίζονται κανονικά. Ήδη υλοποιούνται 48 κοινά και διπλά μεταπτυχιακά προγράμματα, συνολικού προϋπολογισμού 72,69 εκατ. ευρώ. Η διεθνοποίηση δεν αποτελεί μόνο επιλογή εξωστρέφειας αλλά και μία βιώσιμη απάντηση στις δημογραφικές προκλήσεις, ιδιαίτερα για τα περιφερειακά μας ιδρύματα. Θέλουμε οι συνεργασίες των ελληνικών πανεπιστημίων με κορυφαία ιδρύματα του εξωτερικού να ολοκληρωθούν με επιτυχία και να αφήσουν ισχυρό αποτύπωμα.»
Φοιτητική μέριμνα, στέγαση και σίτιση
Στον τομέα των υποδομών και της φοιτητικής στέγης, ανακοινώθηκε ένα εκτενές πρόγραμμα αναβάθμισης με ορίζοντα το 2030.
«Στόχος μας είναι κάθε ελληνικό πανεπιστήμιο να αποκτήσει σύγχρονες φοιτητικές εστίες. Υλοποιούμε το μεγαλύτερο πρόγραμμα ανακαίνισης, ενεργειακής αναβάθμισης και δημιουργίας νέων φοιτητικών εστιών των τελευταίων δεκαετιών, μέσω Συμπράξεων Δημοσίων και Ιδιωτικού Τομέα (ΣΔΙΤ), του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης (ΕΠΑ) και του Τομεακού Προγράμματος Ανάπτυξης (ΤΠΑ) του Υπουργείου. Στόχος μας είναι έως το 2030 να διπλασιάσουμε ουσιαστικά τη δυνατότητα στέγασης των φοιτητών. Επίσης, αυξήσαμε και το στεγαστικό επίδομα από 51 εκατ. ευρώ το 2020 στα 90 εκατ. ευρώ σήμερα.»
Όσον αφορά τη σίτιση, η κυρία Ζαχαράκη δήλωσε «εργαζόμαστε ώστε πριν από το τέλος του καλοκαιριού να ολοκληρωθεί η σχετική διαδικασία, διασφαλίζοντας σταθερό πλαίσιο για τη φοιτητική μέριμνα. Ενισχύσαμε τη χρηματοδότηση της φοιτητικής σίτισης στα 56,2 εκατ. ευρώ.»
Η ένταξη της ΑΣΠΑΙΤΕ και η στήριξη στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου
Η Υπουργός έκανε γνωστό πως η νομοθετική πρωτοβουλία για την ΑΣΠΑΙΤΕ θα τεθεί σε δημόσια διαβούλευση την ερχόμενη εβδομάδα, ενώ επιβεβαίωσε τη σταθερή χρηματοδότηση της πρακτικής άσκησης των φοιτητών μέσω ΕΣΠΑ.
Κλείνοντας, ευχαρίστησε τον Πρύτανη του Πανεπιστημίου Αιγαίου και Προεδρεύοντα της Συνόδου, καθ. Δημήτρη Παπαγεωργίου, κάνοντας ειδική μνεία στις συνολικές επενδύσεις που έχουν ξεπεράσει τα 60,9 εκατομμύρια ευρώ για το συγκεκριμένο περιφερειακό ίδρυμα κατά την περίοδο 2020-2026, αναλύοντας τα κονδύλια για έργα συντήρησης, νέες φοιτητικές κατοικίες και δράσεις διεθνοποίησης.
Η τοποθέτησή της ολοκληρώθηκε με τη φράση «αυτό ακριβώς επιδιώκουμε. Όχι αποσπασματικές παρεμβάσεις, αλλά ένα ολοκληρωμένο επενδυτικό σχέδιο που συνδυάζει τη λειτουργία των Πανεπιστημίων, τις σύγχρονες υποδομές, την έρευνα, τη διεθνοποίηση και τη φοιτητική μέριμνα, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για ακόμη ισχυρότερα δημόσια πανεπιστήμια σε κάθε γωνιά της Ελλάδας».
