Μια σημαντική οικονομική ανάσα για τους δημόσιους λειτουργούς που υπηρετούν μακριά από τα μεγάλα αστικά κέντρα φέρνει η δημοσίευση του νέου νόμου 5313/2026 στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως (ΦΕΚ Α 102/25-6-2026). Το άρθρο 4 της νέας νομοθετικής ρύθμισης θεσπίζει την επιστροφή ποσού που ισοδυναμεί με δύο ενοίκια ετησίως για το προσωπικό της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, καθώς και για το ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό της χώρας που μισθώνει κατοικία στον τόπο διορισμού του.
Η συγκεκριμένη πρωτοβουλία του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών έρχεται να λειτουργήσει συμπληρωματικά σε παλαιότερη διάταξη (ν. 5217/2025) που προέβλεπε την επιδότηση ενός ενοικίου. Πλέον, με την προσθήκη ενός επιπλέον μισθώματος, το κράτος επιδιώκει να δώσει ισχυρά κίνητρα αποκέντρωσης και να εξασφαλίσει την επαρκή στελέχωση των δομών παιδείας και υγείας στην ελληνική επαρχία.
Οι γεωγραφικοί περιορισμοί και οι 50.000 ωφελούμενοι
Η οικονομική αυτή ενίσχυση αφορά αποκλειστικά όσους δραστηριοποιούνται στην περιφέρεια. Από το μέτρο εξαιρούνται ρητά η Περιφέρεια Αττικής και η Μητροπολιτική Ενότητα Θεσσαλονίκης. Ωστόσο, υπάρχει μια σημαντική εξαίρεση για την Αττική, καθώς οι εκπαιδευτικοί και υγειονομικοί που υπηρετούν στην Περιφερειακή Ενότητα Νήσων δικαιούνται κανονικά την ελάφρυνση.
Σύμφωνα με τις κυβερνητικές εκτιμήσεις, οι δικαιούχοι της ρύθμισης ανέρχονται σε περίπου 50.000 άτομα, ενώ η ετήσια δημοσιονομική δαπάνη θα αγγίξει τα 20.000.000 ευρώ. Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι για τη λήψη του βοηθήματος δεν υφίστανται εισοδηματικά κριτήρια.
Ποιοι κλάδοι εντάσσονται στη ρύθμιση
Το δικαίωμα της επιστροφής, το οποίο αντιστοιχεί στα δύο δωδέκατα (2/12) του συνολικού ετήσιου μισθώματος που πληρώθηκε κατά το προηγούμενο έτος, καλύπτει τόσο την κύρια κατοικία όσο και τη δευτερεύουσα που νοικιάζεται λόγω υπηρεσιακών αναγκών. Οι κατηγορίες των δικαιούχων είναι οι εξής:
- Εκπαιδευτικοί: Μόνιμοι και αναπληρωτές, καθώς και μέλη του Ειδικού Εκπαιδευτικού (ΕΕΠ) και Ειδικού Βοηθητικού Προσωπικού (ΕΒΠ) που εργάστηκαν, έστω και για μικρό χρονικό διάστημα, σε δημόσια σχολεία της επαρχίας.
- Ιατρικό Προσωπικό: Ιατροί και οδοντίατροι του ΕΣΥ, ειδικευόμενοι, επικουρικοί, μόνιμοι αγροτικοί, καθώς και γιατροί των ΤΟΜΥ και των Μονάδων Ψυχικής Υγείας.
- Νοσηλευτικό και λοιπό προσωπικό: Τακτικοί και επικουρικοί νοσηλευτές, βοηθητικό υγειονομικό προσωπικό, παραϊατρικό προσωπικό, καθώς και τα πληρώματα και οι οδηγοί ασθενοφόρων του ΕΚΑΒ.
Τα ανώτατα όρια, η διαδικασία εξπρές και οι ποινές
Το συνολικό ποσό που μπορεί να λάβει ένας δικαιούχος δεν μπορεί να ξεπερνά τα 1.600 ευρώ ετησίως. Το όριο αυτό προσαυξάνεται κατά 100 ευρώ για κάθε εξαρτώμενο τέκνο, ενώ σε περιπτώσεις διαζυγίου η προσαύξηση υπολογίζεται και για τους δύο γονείς (το ίδιο ισχύει και για τα σύμφωνα συμβίωσης).
Η διαδικασία θα εκτελείται αυτόματα, χωρίς την ανάγκη υποβολής αίτησης, με βάση τις φορολογικές δηλώσεις (Ε1) και τα στοιχεία των μισθωτηρίων που είναι καταχωρημένα στην ΑΑΔΕ μέχρι την τελευταία εργάσιμη ημέρα του Σεπτεμβρίου. Βασική προϋπόθεση είναι να έχει υποβληθεί ηλεκτρονικά η δήλωση μίσθωσης έως τις 15 Ιουλίου του έτους καταβολής.
Προσοχή στις κυρώσεις: Σε περίπτωση που διαπιστωθεί ανακρίβεια στα στοιχεία με σκοπό την παράνομη είσπραξη, τα χρήματα θα καταλογίζονται εντόκως ως αχρεωστήτως καταβληθέντα, ενώ ο παραβάτης θα αποκλείεται από την ενίσχυση για τα επόμενα τρία χρόνια.
Πότε θα γίνουν οι πληρωμές
Η οικονομική ενίσχυση θα πιστώνεται εφάπαξ στον τραπεζικό λογαριασμό (IBAN) των δικαιούχων, ο οποίος έχει δηλωθεί στο σύστημα Taxisnet, έως το τέλος Νοεμβρίου κάθε έτους.
Ωστόσο, επειδή ο νόμος έχει αναδρομική ισχύ, έχει προβλεφθεί μια ειδική διαδικασία εξπρές για την πρώτη φάση εφαρμογής: το προσωπικό που δικαιούται την αναδρομική ενίσχυση για τα μισθώματα του έτους 2024 θα δει τα χρήματα στους λογαριασμούς του εντός τριών μηνών από την έναρξη ισχύος του νόμου. Σημειώνεται, τέλος, ότι το ποσό αυτό είναι ακατάσχετο και αφορολόγητο, πράγμα που σημαίνει ότι δεν μπορεί να συμψηφιστεί με χρέη προς την εφορία, τα ασφαλιστικά ταμεία ή τις τράπεζες.
