Η απόφαση του υπουργείου Παιδείας να παρατείνει έως τις 25 Ιουνίου τη διαδικασία επιλογής διδακτικών βιβλίων για τα Δημοτικά Σχολεία μέσω της πλατφόρμας «Ορφέας» έρχεται να επιβεβαιώσει αυτό που πολλοί εκπαιδευτικοί έλεγαν από την πρώτη στιγμή: ότι το χρονοδιάγραμμα που τέθηκε για την επιλογή των νέων σχολικών βιβλίων ήταν εξαιρετικά πιεστικό και δύσκολα μπορούσε να τηρηθεί με παιδαγωγικά κριτήρια.
Το πολλαπλό βιβλίο παρουσιάζεται ως μια από τις σημαντικότερες μεταρρυθμίσεις στο ελληνικό σχολείο. Ωστόσο, η πρώτη φάση εφαρμογής του συνοδεύεται από εύλογους προβληματισμούς για τον τρόπο με τον οποίο ζητήθηκε από τα σχολεία να λάβουν τόσο κρίσιμες αποφάσεις μέσα σε ελάχιστο χρόνο.
Για πρώτη φορά οι εκπαιδευτικοί κλήθηκαν να επιλέξουν ανάμεσα σε δεκάδες διαφορετικά διδακτικά πακέτα που αφορούν όλα σχεδόν τα μαθήματα του Δημοτικού, του Γυμνασίου και της Α’ Λυκείου. Πρόκειται για μια διαδικασία που απαιτεί σοβαρή μελέτη, συγκρίσεις, συνεδριάσεις συλλόγων διδασκόντων και ουσιαστική παιδαγωγική αξιολόγηση.
Αντί γι’ αυτό, οι εκπαιδευτικοί βρέθηκαν αντιμέτωποι με ασφυκτικές προθεσμίες, σε μια περίοδο μάλιστα που τα σχολεία βρίσκονται στο τέλος της σχολικής χρονιάς και διαχειρίζονται εξετάσεις, απολογισμούς, υπηρεσιακές μεταβολές και πλήθος διοικητικών υποχρεώσεων.
Πώς να αξιολογηθούν εκατοντάδες βιβλία σε λίγες ημέρες;
Αυτό είναι το ερώτημα που θέτουν πολλοί εκπαιδευτικοί.
Δεν πρόκειται για μια τυπική διοικητική διαδικασία. Η επιλογή ενός σχολικού βιβλίου επηρεάζει τη διδασκαλία χιλιάδων μαθητών για ολόκληρα χρόνια. Απαιτεί μελέτη του περιεχομένου, της παιδαγωγικής προσέγγισης, της δομής των ασκήσεων, της γλώσσας, της επιστημονικής επάρκειας και της προσαρμογής στις ανάγκες των μαθητών.
Πολλοί εκπαιδευτικοί επισημαίνουν ότι ουσιαστικά κλήθηκαν να πάρουν αποφάσεις για βιβλία που δεν είχαν τον χρόνο να μελετήσουν σε βάθος.
Το αποτέλεσμα είναι να υπάρχει ο κίνδυνος οι επιλογές να γίνουν όχι με αυστηρά παιδαγωγικά κριτήρια αλλά με βάση τον περιορισμένο διαθέσιμο χρόνο, γεγονός που υπονομεύει τον ίδιο τον σκοπό της μεταρρύθμισης.
Η παράταση επιβεβαιώνει το πρόβλημα
Η παράταση που ανακοινώθηκε για τα Δημοτικά Σχολεία δεν αποτελεί απλώς μια τεχνική διευκόλυνση.
Αποτελεί έμμεση παραδοχή ότι το αρχικό χρονοδιάγραμμα δεν ανταποκρινόταν στις πραγματικές δυνατότητες των σχολείων.
Άλλωστε, αν η διαδικασία μπορούσε να ολοκληρωθεί χωρίς προβλήματα, δεν θα υπήρχε λόγος να δοθεί επιπλέον χρόνος λίγες ημέρες πριν από τη λήξη της προθεσμίας.
Το γεγονός ότι χρειάστηκε παράταση στην πρώτη κιόλας φάση του εγχειρήματος δείχνει ότι η εφαρμογή μιας τόσο μεγάλης αλλαγής απαιτεί καλύτερο σχεδιασμό, μεγαλύτερη προετοιμασία και κυρίως εμπιστοσύνη στους εκπαιδευτικούς.
Σε πίεση και ο ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ
Την ίδια στιγμή, η καθυστέρηση μεταφέρει πίεση και στον ΔΙΟΦΑΝΤΟ, ο οποίος καλείται να ολοκληρώσει μια τεράστια αλυσίδα διαδικασιών μέχρι την άνοιξη του 2027.
Μετά την επιλογή των βιβλίων θα πρέπει να ακολουθήσουν:
- η επεξεργασία των στοιχείων από χιλιάδες σχολεία,
- η οριστικοποίηση των παραγγελιών,
- οι διαγωνιστικές διαδικασίες,
- η εκτύπωση εκατομμυρίων αντιτύπων,
- η διανομή τους σε κάθε σχολική μονάδα της χώρας.
Δεν είναι τυχαίο ότι ο οργανισμός είχε εισηγηθεί η επιλογή των βιβλίων να ολοκληρωθεί ήδη από τον Απρίλιο, ώστε να υπάρχει επαρκής χρόνος για τις επόμενες φάσεις.