Υφυπ. Παιδείας Κ. Βλάσης: «Η βαριά σχολική τσάντα είναι υπαρκτό πρόβλημα – Προχωρούμε σε λύσεις»

Τη σύνδεση του προβλήματος των βαριών σχολικών τσαντών με τον ευρύτερο ψηφιακό μετασχηματισμό της εκπαίδευσης επιχείρησε να αναδείξει στη Βουλή ο υφυπουργός Παιδείας Κωνσταντίνος Βλάσης, κατά τη συζήτηση επίκαιρης ερώτησης του βουλευτή της Πλεύσης Ελευθερίας Σπύρου Μπιμπίλα.

Ο υφυπουργός υποστήριξε ότι η αντιμετώπιση του προβλήματος δεν περιορίζεται μόνο στην εγκατάσταση σχολικών θυρίδων, αλλά εντάσσεται σε έναν συνολικό σχεδιασμό για ένα πιο σύγχρονο, πιο οργανωμένο και περισσότερο ψηφιακό σχολείο.

Ο Κωνσταντίνος Βλάσης επανέλαβε ότι η κυβέρνηση προχωρά στην προμήθεια και εγκατάσταση ατομικών σχολικών θυρίδων στα δημοτικά σχολεία της χώρας μέσω του προγράμματος «Το ντουλαπάκι της τάξης μου».

Όπως ανέφερε, ο σχεδιασμός αφορά έως και 4.000 σχολικές μονάδες, δίνοντας στους μαθητές τη δυνατότητα να αφήνουν στο σχολείο μέρος του εκπαιδευτικού υλικού και των προσωπικών τους αντικειμένων, ώστε να μειωθεί σημαντικά το βάρος που μεταφέρουν καθημερινά.

«Οι θυρίδες αποτελούν μια άμεση και πρακτική λύση στο πρόβλημα της βαριάς σχολικής τσάντας», σημείωσε χαρακτηριστικά.

Κλείνοντας την τοποθέτησή του, ο υφυπουργός υποστήριξε ότι το ζήτημα της βαριάς σχολικής τσάντας είναι μόνο μία πτυχή ενός ευρύτερου μετασχηματισμού.

«Η απάντησή μας έχει δύο επίπεδα. Το πρώτο είναι οι σχολικές θυρίδες. Το δεύτερο είναι η μετάβαση σε ένα σχολείο όπου το εκπαιδευτικό υλικό δεν ταυτίζεται αποκλειστικά με το βάρος που κουβαλά το παιδί στην πλάτη του», ανέφερε.

Όπως τόνισε, στόχος του υπουργείου είναι η δημιουργία ενός σχολείου πιο οργανωμένου, πιο σύγχρονου, πιο δίκαιου και πιο κοντά στις ανάγκες των μαθητών, αξιοποιώντας τόσο τις ψηφιακές τεχνολογίες όσο και πρακτικές παρεμβάσεις που βελτιώνουν την καθημερινότητα της σχολικής ζωής.

Ολόκληρη η συζήτηση στη Βουλή

ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Πάρις Κουκουλόπουλος): Ευχαριστούμε, κύριε Υπουργέ. 

Θα συζητηθεί η τέταρτη με αριθμό 1038/8-6-2026 επίκαιρη ερώτηση πρώτου κύκλου του Βουλευτή Β3' Νότιου Τομέα Αθηνών της Κ.Ο. ΠΛΕΥΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ κ. ΣπυρίδωνοςΜπιμπίλα προς την Υπουργό Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού με θέμα: «Υπερβολικό βάρος των σχολικών τσαντών και προστασία της υγείας των μαθητών». 

Θα απαντήσει ο Υφυπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, ο κ. Κωνσταντίνος Βλάσης, όπως είπαμε στην αρχή. 

Ο κ. Μπιμπίλας έχει τον λόγο.

ΣΠΥΡΙΔΩΝ ΜΠΙΜΠΙΛΑΣ: Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε.

Κύριε Υφυπουργέ, παρά τις επανειλημμένες επισημάνσεις γονέων, εκπαιδευτικών και επιστημονικών φορέων, το ζήτημα του υπερβολικού βάρους των σχολικών τσαντών εξακολουθεί να ταλαιπωρεί μαθητές και τις οικογένειές τους. 

Σύμφωνα, λοιπόν, με τις συστάσεις του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας και της Ελληνικής Παιδιατρικής Εταιρείας, το βάρος της σχολικής τσάντας δεν θα πρέπει να υπερβαίνει το 10% με 15% του σωματικού βάρους του μαθητή. Ωστόσο, στην πράξη παρατηρούνται περιπτώσεις που μαθητές δημοτικού μεταφέρουν καθημερινώς τσάντες βάρους άνω των 8 κιλών, βάρος δηλαδή που αντενδείκνυται. 

Η συνεχής μεταφορά υπέρβαρου σχολικού φορτίου συμβάλλει στην εμφάνιση μυοσκελετικών προβλημάτων κατά την ανάπτυξη των παιδιών. Παράλληλα, η τεχνολογική πρόοδος και οι διαθέσιμες ψηφιακές υποδομές δημιουργούν πλέον τη δυνατότητα εφαρμογής πρακτικών που θα μπορούσαν να μειώσουν αισθητά το καθημερινό βάρος που μεταφέρουν οι μαθητές, όπως είναι η χρήση ψηφιακών βιβλίων, η παραμονή μέρους του εκπαιδευτικού υλικού στο σχολείο και η έκδοση ελαφρύτερων ή περισσότερων τευχών των σχολικών βιβλίων, δηλαδή κατά τμήματα. (LS)

Ερωτάμε λοιπόν: Πρώτον, έχει πραγματοποιήσει το Υπουργείο μελέτη και καταγραφή σχετικά με το πραγματικό βάρος των σχολικών τσαντών των μαθητών της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης και τη συμμόρφωση με τις επιστημονικές συστάσεις;

 Και δεύτερον, ποια άμεσα μέτρα προτίθεται να λάβει για την προστασία της υγείας των μαθητών από τις επιπτώσεις της μεταφοράς υπερβολικού σχολικού φορτίου; 

Σας ευχαριστώ.

ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Πάρις Κουκουλόπουλος): Ευχαριστούμε, κύριε Μπιμπίλα.

Ο κύριος Υπουργός έχει τον λόγο. 

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΒΛΑΣΗΣ (Υφυπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού): Κύριε συνάδελφε, ευχαριστώ για την ερώτηση, γιατί αφορά πραγματικά κάτι πολύ απλό, πολύ καθημερινό, αλλά καθόλου ασήμαντο, την καθημερινότητα των παιδιών μας στο σχολείο. Είναι ένα ζήτημα το οποίο θίγετε και το οποίο οφείλουμε να το βλέπουμε με σοβαρότητα, χωρίς υπερβολές και χωρίς αδιαφορία. Θα σας πω και το εξής. Πέρα από τη θεσμική μου θέση, θα σας απαντήσω και σαν γονέας και σαν ορθοπεδικός που ασχολείται και με  μυοσκελετικά.

 Η αλήθεια είναι ότι είναι ένα υπαρκτό πρόβλημα -θα σας πω τι κάνουμε και τι έχουμε κάνει ως τώρα- το οποίο έχω αντιμετωπίσει και ο ίδιος στο σπίτι μου όταν κάποια στιγμή πήρα την τσάντα του γιου μου και του είπα: «Αγόρι μου, πέτρες έχεις εδώ μέσα;».

Άρα, είναι ξεκάθαρο ότι έχει βάση αυτό που λέτε και γι’ αυτόν τον λόγο και κάνουμε πράγματα και προσπαθούμε να δούμε πώς θα βοηθήσουμε προς την κατεύθυνση την οποία αναφέρατε και στην ερώτηση. Άρα, δεν υποτιμούμε το πρόβλημα, δεν το αντιμετωπίζουμε σαν απλή λεπτομέρεια σχολικής ζωής. Αντιθέτως, το εντάσσουμε σε μια ευρύτερη προσπάθεια να γίνει το σχολείο πιο φιλικό, πιο λειτουργικό, πιο ανθρώπινο για τα παιδιά.

 Εμείς, λοιπόν, προχωρούμε σε μια πολύ πρακτική παρέμβαση. Αναφέρομαι στην προμήθεια και στην εγκατάσταση ατομικών σχολικών θυρίδων στα δημοτικά σχολεία, αυτά που ονομάζουμε «το ντουλαπάκι της τάξης μου». Όπως αντιλαμβάνεστε κι εσείς, μέσα από την ερώτηση που καταθέσατε, δεν είναι ένα συμβολικό μέτρο, και κακώς από ορισμένους συναδέλφους έχει λοιδορηθεί, είναι όμως μια απτή λύση. Οι θυρίδες δίνουν στα παιδιά τη δυνατότητα να αφήνουν στο σχολείο μέρος του εκπαιδευτικού τους υλικού και προσωπικά αντικείμενα που δεν χρειάζεται να μεταφέρονται καθημερινά στο σπίτι. Με απλά λόγια, λιγότερο βάρος στην πλάτη των παιδιών, περισσότερη οργάνωση στην καθημερινότητα.

Ο σχεδιασμός σήμερα αφορά έως και τέσσερις χιλιάδες σχολεία σε όλη τη χώρα με προτεραιότητα εκεί που υπάρχουν πραγματικές ανάγκες υποδομής. Βοηθούν στην ελάφρυνση της σχολικής τσάντας σίγουρα και σαφώς βοηθάνε και σε ένα πιο οργανωμένο σχολικό περιβάλλον. Κάτι εξίσου σημαντικό, είναι ότι καλλιεργείται στα παιδιά από μικρή ηλικία η υπευθυνότητα, η αυτοοργάνωση, να ξέρουν δηλαδή που φυλάσσουν τα πράγματά τους, να παίρνουν αυτά που πραγματικά χρειάζονται και να διαχειρίζονται ανάλογα το σχολικό τους υλικό.

Το ζήτημα λοιπόν που θίγετε το παρακολουθούμε μαζί με τις διευθύνσεις σε όλη τη χώρα -σας είπα και την προσωπική μου εμπειρία-, όπως και μέσα από στενή επικοινωνία με τη σχολική κοινότητα. Όμως, δεν πρέπει να μένουμε στις διαπιστώσεις που γνωρίζουμε όλοι και το ζητούμενο είναι να δώσουμε λύση. Αυτό κάνουμε εμείς. Παράλληλα, η προσπάθεια αυτή συνδέεται και με μια ευρύτερη κατεύθυνση, λιγότερη περιττή επιβάρυνση, περισσότερα σύγχρονα εργαλεία -τα αναφέρατε και θα μιλήσω και στη δευτερολογία μου-, καλύτερη οργάνωση της σχολικής ημέρας. Αυτόν τον δρόμο ακολουθούμε εμείς.

Θα πω περισσότερα σε λίγο. Ευχαριστώ.

ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Πάρις Κουκουλόπουλος): Ευχαριστούμε, κύριε Υπουργέ. 

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, γίνεται γνωστό στο Σώμα ότι από τα άνω δυτικά θεωρεία παρακολουθούν τη συνεδρίαση, αφού ενημερώθηκαν για την ιστορία του κτιρίου και τον τρόπο οργάνωσης και λειτουργίας της Βουλής και ξεναγήθηκαν στην έκθεση της Αίθουσας «Ελευθέριος Βενιζέλος», τριάντα οκτώ μαθήτριες και μαθητές και τρεις συνοδοί εκπαιδευτικοί από το 4^ο Δημοτικό Σχολείο Αμαρουσίου. 

Η Βουλή σάς καλωσορίζει. 

(Χειροκροτήματα από όλες τις πτέρυγες της Βουλής)

Σας καλωσορίζω παιδιά, καθώς και τους συνοδούς εκπαιδευτικούς. Θα ήθελα να σας πω πως είναι στιγμή κοινοβουλευτικού ελέγχου. Ένας Βουλευτής ρωτάει και ένας Υπουργός απαντάει. Αυτήν τη στιγμή γίνεται συζήτηση για το βάρος της σχολικής τσάντας των μαθητών του δημοτικού. Είναι σπάνια αυτή η σύμπτωση, να αφορά ακριβώς δηλαδή το ερώτημα τους όμορους επισκέπτες της Βουλής. 

Κύριε Μπιμπίλα, έχετε τον λόγο. 

ΣΠΥΡΙΔΩΝ ΜΠΙΜΠΙΛΑΣ: Χαίρομαι που συνέπεσε με τον ερχομό των παιδιών. Σας καλωσορίζουμε παιδιά. Χαίρομαι επίσης που και ο κύριος Υπουργός έχει επισημάνει πράγματα που ήδη ρωτήσαμε μέσα στην ερώτηση. Όμως, θα επιμείνω λίγο, ώστε να εστιάσουμε στο πρόβλημα, και το οποίο αφορά χιλιάδες παιδιά που πηγαίνουν στο σχολείο τους μεταφέροντας ένα φορτίο δυσανάλογο με το σώμα τους.

Αναγνωρίζω λοιπόν κι εγώ το ενδιαφέρον σας, γιατί έχει φανεί και από την κ. Ζαχαράκη, για τις μεγάλες μεταρρυθμίσεις στην εκπαίδευση. Όμως, υπάρχουν και τα μικρά ζητήματα της καθημερινότητας που τελικά είναι μεγάλα, όπως είπατε κι εσείς, γιατί επηρεάζουν την υγεία και την ποιότητα των παιδιών, της ζωής των παιδιών.

Αντιλαμβάνεστε ότι αν παραμείνει η ίδια κατάσταση αγνοούμε τις προειδοποιήσεις επιστημόνων και παιδιάτρων, πράγμα που γίνεται ήδη εδώ και πολλά χρόνια και που οι προηγούμενες κυβερνήσεις ασφαλώς δεν έκαναν τίποτα γι’ αυτό.

Όπως πολύ σωστά είπατε, έχετε δοκιμάσει ήδη να σηκώσετε τέτοια τσάντα και διαπιστώσατε το βάρος. Γιατί ζητάμε λοιπόν από τα παιδιά -που μας βλέπουν τώρα- κάτι που δεν θα ζητούσαμε ποτέ από έναν ενήλικα εργαζόμενο, να σηκώνει πιο πολύ βάρος από ό,τι είναι ο ίδιος; Γιατί παιδεία δεν είναι μόνο τι βάζουμε μέσα στο μυαλό των παιδιών, αλλά και το πώς φροντίζουμε το σώμα τους.

Μια τσάντα πέμπτης δημοτικού, παραδείγματος χάριν, σε μια συνηθισμένη μέρα με τα απαραίτητα βιβλία και τετράδια, το παγούρι, το νερό, το κολατσιό, ζυγίζει περίπου οκτώμισι κιλά, δηλαδή τεσσεράμισι κιλά παραπάνω από αυτό που συστήνει η Ελληνική Παιδιατρική Εταιρεία. Αυτή λοιπόν η μαθήτρια, γιατί αν μιλάμε για κορίτσι είναι ακόμα χειρότερα, αναγκάζεται να μεταφέρει πάνω από το διπλάσιο του μέγιστου βάρους που συστήνουν οι ειδικοί. Ακόμα και παιδάκια της πρώτης δημοτικού έχει χρειαστεί να κάνουν μάθημα στον πρώτο όροφο και μεταφέρουν βαρύτατες τσάντες. Έχουν βρεθεί οι τροχήλατες τσάντες, οι οποίες όμως δεν λύνουν το πρόβλημα, γιατί το να σύρεις μια τροχήλατη τσάντα σε σκαλοπάτια σχολείου είναι πιο δύσκολο απ’ ό,τι να τη σέρνεις σε ορόφους πολυκατοικιών, γιατί είναι πιο πολλά τα σκαλιά. Οι συστροφές της τροχήλατης, που αναγκάζονται να κάνουν τα παιδιά αυτά μεταφέροντας υπέρβαρο φορτίο, μπορούν να αποβούν επιβλαβείς. Αυτό θέλουμε για τα παιδιά μας, τα ελληνόπουλα; Να κοστίζει αργότερα στο Δημόσιο η υγεία τους πολύ ή να εμφανίσουν αργότερα μυοσκελετικά προβλήματα; 

Αυτά τα προβλήματα μπορεί να μην δείχνουν τα σημάδια τους τώρα, αλλά θα τα δείξουν αργότερα.

Αν αυτό το θέμα με το βάρος της σχολικής τσάντας προσεχθεί από τώρα θα είναι μια γενική πρόβλεψη. Γιατί όσα έξοδα και να κάνει το ελληνικό κράτος για θεραπείες μυοσκελετικών προβλημάτων κατόπιν, δεν αρκούν. Επειδή η διαφύλαξη της υγείας των παιδιών εν τέλει είναι αδιαπραγμάτευτη, η επίλυση του προβλήματος του σχολικού φορτίου είναι άμεση προτεραιότητα. Χαίρομαι πάρα πολύ που ήδη το έχετε εντάξει μέσα στους προβληματισμούς σας.

ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Πάρις Κουκουλόπουλος): Ευχαριστούμε, κύριε Μπιμπίλα.

Ο κύριος Υπουργός έχει τον λόγο για τη δευτερολογία του.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΒΛΑΣΗΣ (Υφυπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού): Κύριε συνάδελφε, θα ήθελα να προσθέσω και κάτι που θεωρώ κρίσιμο. Πρώτα απ’ όλα, οι θυρίδες που αναφέρθηκαν είναι μια πολύ σημαντική πρακτική απάντηση και γι’ αυτό θα τις υλοποιήσουμε. Το κάνουμε μέσα από το Τομεακό Πρόγραμμα Ανάπτυξης του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξη 2021-2025. 

Όμως, το θέμα που αγγίζει είναι κάτι ευρύτερο, το πώς φανταζόμαστε το σχολείο των επόμενων χρόνων. Γιατί πράγματι ένα σχολείο που στηρίζεται αποκλειστικά στο χαρτί, στο βιβλίο, στο τετράδιο, στο καθημερινό κουβάλημα υλικού από το σπίτι στο σχολείο και απ’ το σχολείο στο σπίτι είναι ένα σχολείο που καβαλάει ακόμα συνήθειες παλιών δεκαετιών.

Τώρα, το βιβλίο βέβαια παραμένει και θα παραμένει πάντα πυρήνας της εκπαιδευτικής διαδικασίας. Σημαίνει όμως παράλληλα ότι πρέπει να το συμπληρώνουμε με κάποια σύγχρονα εργαλεία. Σημαίνει ότι πρέπει να κάνουμε την τάξη πιο ζωντανή, πιο διαδραστική, πιο κοντά στον τρόπο με τον οποίο μαθαίνουν σήμερα τα παιδιά κι αυτή είναι η μεγάλη αλλαγή που ήδη υλοποιείται.

Να σας πω ότι ήδη έχουν τοποθετηθεί τριάντα έξι χιλιάδες διακόσιοι εξήντα τέσσερις διαδραστικοί πίνακες από την πέμπτη δημοτικού έως την τρίτη λυκείου και μέσα στο 2026 προβλέπεται η τοποθέτηση ακόμη οχτώ χιλιάδων διαδραστικών πινάκων από την τετάρτη δημοτικού και άνω. Δεν μιλάμε λοιπόν για μια αφηρημένη ψηφιακή μετάβαση, μιλάμε για εξοπλισμό που μπαίνει μέσα στην τάξη και αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο έκαναν τα παιδιά έως σήμερα το μάθημα.

Παράλληλα, υλοποιούνται και μεγάλα έργα ψηφιακού μετασχηματισμού του εκπαιδευτικού περιεχομένου. Υπάρχει έργο για ανοιχτούς εκπαιδευτικούς πόρους και ψηφιακό εκπαιδευτικό περιεχόμενο, με προϋπολογισμό μάλιστα που φτάνει περίπου τα 79,8 εκατομμύρια ευρώ. Δηλαδή επενδύουμε ώστε το εκπαιδευτικό υλικό να μπορεί σταδιακά να αξιοποιείται πιο ευέλικτα, πιο σύγχρονα και πιο προσβάσιμα. Επίσης, δεν πρέπει να ξεχνάμε το γεγονός ότι δεκαεπτά χιλιάδες εκατόν είκοσι ένα σετ ρομποτικής έχουν τοποθετηθεί σε έντεκα χιλιάδες εκατόν σαράντα έξι σχολικές μονάδες από το νηπιαγωγείο έως και την τρίτη γυμνασίου.

Αυτό σημαίνει λοιπόν ότι τα παιδιά δεν είναι απλώς θεατές της τεχνολογίας. Μαθαίνουν να πειραματίζονται, να συνεργάζονται και να δημιουργούν. Επομένως, η απάντησή μας στο θέμα της βαριάς τσάντας έχει δύο επίπεδα. Το πρώτο είναι το άμεσο και πρακτικό, οι σχολικές θυρίδες, να μπορεί δηλαδή το παιδί να αφήνει κάποια πράγματα στο σχολείο του.

Και το δεύτερο είναι το βαθύτερο και μακροπρόθεσμο, η μετάβαση σε ένα σχολείο που το εκπαιδευτικό υλικό δεν ταυτίζεται αποκλειστικά με το βάρος που κουβαλά το παιδί στην πλάτη του χωρίς αυτό να σημαίνει ότι το βιβλίο δεν είναι απαραίτητο. Προσθέτουμε, όμως, διαδραστικούς παράγοντες, πίνακες στην ψηφιακή πλατφόρμα, το εργαστήριο, τη συνεργατική μάθηση. 

Στο ίδιο, επίσης, πνεύμα εντάσσεται και το ψηφιακό φροντιστήριο, που ήδη έχει φτάσει στους 308.043 χρήστες συνολικά, εκ των οποίων 166.243 χιλιάδες από τον Σεπτέμβριο του 2025. Δηλαδή, μιλάμε για μια αύξηση της χρήσης της τάξης του 30% και πρόκειται για ένα εργαλείο εντελώς δωρεάν. 

Κλείνω, λοιπόν, με το εξής. Η βαριά σχολική τσάντα είναι ένα πολύ συγκεκριμένο καθημερινό πρόβλημα. Σας το είπα και στην αρχή. Πίσω, όμως, από αυτό το πρόβλημα είναι ένα μεγαλύτερο στοίχημα, το οποίο πρέπει να κερδίσουμε Πρέπει να φτιάξουμε ένα σχολείο που δεν επιβαρύνει τα παιδιά, αλλά τα στηρίζει γενικότερα, ένα σχολείο πιο οργανωμένο, πιο σύγχρονο, πιο δίκαιο, πιο κοντά στις ανάγκες της κοινωνίας μας. Και αυτό το υπηρετούν οι θυρίδες, αυτό το υπηρετούν οι διαδραστικοί πίνακες, αυτό το υπηρετεί το ψηφιακό φροντιστήριο, αυτό το υπηρετεί νομίζω πολύ καλά αυτή η Κυβέρνηση. Αυτό δεν σημαίνει βέβαια ότι δεν είμαστε εδώ για να ακούμε και άλλες προτάσεις και να βρίσκουμε και άλλες λύσεις.

ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Πάρις Κουκουλόπουλος): Ευχαριστούμε τον κύριο Υπουργό.