Ανησυχητικές διαστάσεις λαμβάνει το δημογραφικό πρόβλημα στη χώρα, με τις επιπτώσεις του να αποτυπώνονται πλέον ξεκάθαρα και στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση. Τα στοιχεία του υπουργείου Παιδείας για τις εγγραφές στην Α’ Δημοτικού δείχνουν δραματική μείωση του μαθητικού πληθυσμού μέσα στην τελευταία δεκαετία, επιβεβαιώνοντας τη συνεχή κάμψη των γεννήσεων.
Η εικόνα που διαμορφώνεται στα σχολεία προκαλεί έντονο προβληματισμό, καθώς ο αριθμός των παιδιών που ξεκινούν το Δημοτικό έχει μειωθεί κατά περίπου 30.000 σε σύγκριση με το 2016. Συγκεκριμένα, για το 2026 οι εγγραφές στην πρώτη τάξη διαμορφώθηκαν στις 70.000, όταν πριν από δέκα χρόνια άγγιζαν τις 100.000.
Η συρρίκνωση αυτή δεν θεωρείται συγκυριακή, αλλά αποτυπώνει μια βαθύτερη και σταθερή δημογραφική μεταβολή, η οποία επηρεάζει ήδη τη δομή του εκπαιδευτικού χάρτη. Σε πολλές περιοχές της περιφέρειας οι σχολικές μονάδες λειτουργούν πλέον με αισθητά μικρότερο αριθμό μαθητών, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις εξετάζονται ακόμη και συγχωνεύσεις ή αλλαγές στον σχεδιασμό των σχολείων.
Το θέμα ανέδειξε η υπουργός Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη, μιλώντας στο συνέδριο «Δημογραφικό 2026», όπου παρουσίασε τα στοιχεία που αποτυπώνουν τη στενή σύνδεση του δημογραφικού με την εκπαιδευτική πολιτική.
Όπως ανέφερε, «Στόχος μας είναι να μπορούμε να κάνουμε καλύτερη πρόβλεψη των αναγκών μας, ώστε να ξεκινήσει πιο ομαλά η χρονιά», δίνοντας έμφαση στην ανάγκη έγκαιρου προγραμματισμού για τη στελέχωση των σχολικών μονάδων.
Η υπουργός υπογράμμισε ακόμη ότι το υπουργείο καλείται να αξιοποιήσει τα δεδομένα από τα δημοτολόγια και τις πληθυσμιακές τάσεις, ώστε να εξασφαλίζεται η εύρυθμη λειτουργία των σχολείων όχι μόνο στα μεγάλα αστικά κέντρα, αλλά και σε απομακρυσμένες περιοχές της χώρας.
Όπως σημείωσε, απαιτείται ιδιαίτερη μέριμνα για σχολεία «σε δυσπρόσιτα μέρη, στα νησιά, σε χωριά ή ακόμα και στο κέντρο της Αθήνας».
Παράλληλα, η Σοφία Ζαχαράκη επισήμανε ότι «το δημογραφικό και η εκπαίδευση είναι πλέον άρρηκτα συνδεδεμένα, καθώς η πληθυσμιακή εξέλιξη της χώρας επηρεάζει άμεσα τον σχεδιασμό του σχολείου του μέλλοντος», περιγράφοντας μια πραγματικότητα που, όπως φαίνεται, θα επηρεάσει καθοριστικά τις εκπαιδευτικές ανάγκες των επόμενων ετών.
