Λεωνίδας Βουρλιώτης Μια νέα, αθέατη πλευρά της ελληνικής εκπαιδευτικής πραγματικότητας έρχεται στο φως, αποκαλύπτοντας μια τάση που εξαπλώνεται στις τάξεις των προνομιούχων: το homeschooling ή αλλιώς η κατ’ οίκον εκπαίδευση.
Ενώ το ελληνικό νομοθετικό πλαίσιο είναι αυστηρό, απαγορεύοντας τη διδασκαλία εκτός σχολείου πλην εξαιρετικών περιπτώσεων που αφορούν σοβαρά προβλήματα υγείας, η πραγματικότητα που διαμορφώνεται εν έτει 2026 δείχνει ότι πολλοί βρίσκουν τον τρόπο να ξεκλειδώσουν την πόρτα της εξαίρεσης.
Τι ορίζει ο νόμος και πώς παρακάμπτεται στην πράξη
Στην Ελλάδα η φοίτηση είναι υποχρεωτική έως το 16ο έτος της ηλικίας βάσει του νόμου 1566 του 1985 και οι παραβάσεις επισύρουν ποινές φυλάκισης έως δύο ετών. Ωστόσο η κατ’ οίκον διδασκαλία έχει καταστεί trend για οικογένειες με συγκεκριμένο οικονομικό και κοινωνικό προφίλ που επιθυμούν να αποστασιοποιήσουν τα παιδιά τους από το δημόσιο εκπαιδευτικό σύστημα. Το μοτίβο είναι πλέον ξεκάθαρο καθώς τα αιτήματα βασίζονται σε ιατρικές βεβαιώσεις για προβλήματα ψυχικής υγείας οι οποίες προέρχονται κατά κανόνα από δύο συγκεκριμένα δημόσια νοσοκομεία της Αθήνας.
Τα αιτήματα αυτά προέρχονται συνήθως από μαθητές που είναι εγγεγραμμένοι σε κορυφαία ιδιωτικά εκπαιδευτήρια τα οποία παρέχουν τους καθηγητές για την κατ' οίκον διδασκαλία ενώ οι διαγνώσεις είναι συχνά πανομοιότυπες ακόμη και μεταξύ αδελφών και ανανεώνονται τυποποιημένα στην αρχή κάθε σχολικής χρονιάς.
Η ιστορική αφετηρία των καταγγελιών
Το ζήτημα δεν είναι καινούργιο καθώς η Ομοσπονδία των Ιδιωτικών Εκπαιδευτικών, η ΟΙΕΛΕ, έχει καταγγείλει το φαινόμενο εδώ και χρόνια. Όλα ξεκίνησαν το 2017 με την προβολή του ντοκιμαντέρ «ΙΧΘΥΣ» όπου αποκαλύφθηκε περίπτωση οικογένειας που λόγω θρησκευτικών πεποιθήσεων δεν έστελνε τα παιδιά της στο σχολείο. Όπως σημείωνε τότε η Ομοσπονδία «Όλα ξεκίνησαν το 2017 με την προβολή του ντοκιμαντέρ “ΙΧΘΥΣ” στο Κινηματογραφικό Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης. Έκπληκτοι γονείς και συνάδελφοι μας ενημέρωσαν ότι στο ντοκιμαντέρ καταγράφεται η περίπτωση μιας οικογένειας που λόγω “έλλειψης εμπιστοσύνης” στο ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα (στην πραγματικότητα, λόγω ισχυρών θρησκευτικών πεποιθήσεων) δεν έστελνε τα 4 παιδιά της στο σχολείο και είχε συνάψει συμφωνία με κάποιο ιδιωτικό σχολείο για “να δώσουν (τα παιδιά) τις εξετάσεις και παρακολουθούν και κάποια πράγματα που είναι απαραίτητο να παρακολουθήσουν”».
Παρά τις καταγγελίες οι διασυνδέσεις των εμπλεκομένων αποτέλεσαν αξεπέραστο εμπόδιο για τις κρατικές υπηρεσίες με την Ομοσπονδία να καταλήγει πως «Δυστυχώς, φαίνεται ότι το βαρύ όνομα και οι διασυνδέσεις του πατρός (και της παραθρησκευτικής οργάνωσης) αποτέλεσαν “αξεπέραστο” εμπόδιο για τις υπηρεσίες του Υπουργείου Παιδείας που, παρά το γεγονός ότι είχαν ονόματα, για κάποιον παράξενο λόγο, δεν μπόρεσαν ποτέ να βρουν ποιο ήταν το ιδιωτικό σχολείο που χορήγησε τους παράνομους τίτλους».
Τα αναπάντητα ερωτήματα για την Πολιτεία και το ιατρικό σύστημα
Η αύξηση των αιτημάτων για κατ’ οίκον εκπαίδευση η οποία για τη σεζόν 2024-2025 είναι υπερδιπλάσια σε σχέση με το 2021-2022 γεννά κρίσιμα ερωτήματα. Πρώτον τίθεται το ζήτημα της κοινωνικοποίησης καθώς οι γονείς ρισκάρουν την ψυχική υγεία των παιδιών αποκόβοντάς τα από το σχολικό περιβάλλον για λόγους ιδεολογικούς ή θρησκευτικούς.
Δεύτερον υπάρχει ερώτημα για τον ρόλο του Υπουργείου Παιδείας και το αν η τριμελής επιτροπή που εγκρίνει τα αιτήματα μπορεί να ελέγξει ουσιαστικά την εγκυρότητα των διαγνώσεων. Τέλος προκύπτουν απορίες για την ιατρική δεοντολογία καθώς μέλη του ιατρικού προσωπικού σε δημόσια νοσοκομεία εκδίδουν πανομοιότυπες βεβαιώσεις για μέλη της ίδιας οικογένειας ξεκλειδώνοντας το δικαίωμα της κατ’ οίκον διδασκαλίας. Το φαινόμενο που μέχρι πρότινος αφορούσε κυρίως μαθητές Λυκείου πλέον εξαπλώνεται και στο Γυμνάσιο μετατρέποντας το homeschooling σε ένα προνομιακό καταφύγιο για όσους διαθέτουν την οικονομική άνεση να επιβάλλουν το δικό τους εκπαιδευτικό μοντέλο μακριά από τον κοινωνικό έλεγχο.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Voucher 750 ευρώ για όλους του εργαζόμενους ιδιωτικού τομέα - ΑΙΤΗΣΕΙΣ ΕΔΩ ΕΩΣ ΑΥΡΙO 10 TΟ ΠΡΩΙ
