Alfavita Newsroom Το στεγαστικό ζήτημα έχει πάψει προ πολλού να αποτελεί μια οικονομική παράμετρο της φοιτητικής ζωής και έχει μετατραπεί σε μια υπαρξιακή απειλή για το ίδιο το δικαίωμα στην ανώτατη εκπαίδευση.
Η εικόνα που εκπέμπει η Ευρωπαϊκή Ένωση σήμερα είναι ότι βρίσκεται στη δίνη μιας πρωτοφανούς κρίσης από την αλματώδη αύξηση των ενοικίων. Οι φοιτητές, μια πληθυσμιακή ομάδα με περιορισμένους πόρους και υψηλή ανάγκη για κινητικότητα, αποτελούν το πιο ευάλωτο θύμα αυτής της κρίσης, η οποία πλέον αγγίζει τον πυρήνα της κοινωνικής συνοχής.
Πρόσφατα στοιχεία από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αναδεικνύουν ότι η στεγαστική κρίση δεν είναι ούτε προσωρινή ούτε τοπική, αλλά δομική.
Τα ενοίκια στην Ε.Ε. έχουν σημειώσει αύξηση που ξεπερνάει το 20% κατά μέσο όρο την τελευταία πενταετία, ενώ σε πόλεις που αποτελούν πανεπιστημιακά κέντρα η αύξηση αυτή αγγίζει συχνά το 50%.
Η δυσαναλογία μεταξύ των διαθέσιμων εισοδημάτων και του κόστους στέγασης είναι πλέον χαοτική, γεγονός που αποδίδεται σε ένα εκρηκτικό μείγμα παραγόντων: την έλλειψη νέων κατασκευών, την εξάπλωση των βραχυχρόνιων μισθώσεων και την απουσία δημόσιων επενδύσεων στις υποδομές φιλοξενίας τις προηγούμενες δεκαετίες.
Όπως επισημαίνεται στις εκθέσεις των Βρυξελλών, η στέγαση απορροφά πλέον το 40% έως και το 60% του μηνιαίου προϋπολογισμού ενός φοιτητή, αναγκάζοντας χιλιάδες νέους σε επαγγελματική εξουθένωση ή και οριστική εγκατάλειψη των σπουδών τους.
Τσεχία – Εργασία αντί για σπουδές
Στην Τσεχία:
92% των φοιτητών εργάζονται παράλληλα με τις σπουδές.
70% εργάζονται όλο τον χρόνο.
Τα ενοίκια ξεκινούν από ~470€ για δωμάτιο.
Οι εστίες καλύπτουν ελάχιστο ποσοστό και με αυστηρά γεωγραφικά κριτήρια.
Συνέπεια: Η εργασία δεν είναι επιλογή εμπειρίας αλλά επιβίωσης, με άμεσο αντίκτυπο στην ποιότητα σπουδών.
Λιθουανία – Πρώιμη οικονομική πίεση
Στη Λιθουανία και ειδικά στο Βίλνιους:
Αύξηση κόστους διαβίωσης.
Άνοδος τιμών σε εστίες και ιδιωτικά ενοίκια.
Εργασία από το πρώτο έτος φοίτησης.
Επίπτωση: Κατακόρυφη πτώση ακαδημαϊκών επιδόσεων και έντονο αίσθημα αδιεξόδου.
Ιταλία – Οι «σκηνές της οργής»
Στην Ιταλία και σε πόλεις όπως:
Ρώμη
Μιλάνο
Μπολόνια
Οι φοιτητές διαμαρτυρήθηκαν δημόσια κατασκηνώνοντας έξω από πανεπιστήμια.
Οι εστίες καλύπτουν μικρό μέρος της ζήτησης.
Η αγορά επηρεάζεται έντονα από βραχυχρόνιες μισθώσεις τύπου Airbnb.
Η ανισότητα εντείνεται.
Μήνυμα: Η πρόσβαση στην εκπαίδευση μετατρέπεται σε ταξικό προνόμιο.
Ισπανία – Η γενιά που δεν φεύγει από το πατρικό
Στην Ισπανία:
1,7 εκατ. φοιτητές.
70% των εργαζόμενων κάτω των 30 ζουν με τους γονείς.
Μέση ηλικία ανεξαρτητοποίησης: 30,4 έτη.
Εστίες τύπου “Colegios Mayores” σε Μαδρίτη και Βαρκελώνη φτάνουν έως 1.100€/μήνα.
Παράδοξο: Η πανεπιστημιακή κινητικότητα συρρικνώνεται και η κοινωνική ωρίμανση καθυστερεί.
Πολωνία – Δημόσια συρρίκνωση
Στην Πολωνία:
Μόλις 6% των φοιτητών εξασφαλίζουν θέση σε δημόσια εστία.
440 παλαιές εστίες με ανάγκη ανακαίνισης.
80% των φοιτητών εργάζονται.
Πρόκληση: Υποσχέσεις για διπλασιασμό θέσεων, αλλά αβέβαιη υλοποίηση.
Ελλάδα – Μεταξύ εξαγγελιών και πραγματικότητας
Στην Ελλάδα:
Κεντρικός σχεδιασμός
10.000 νέες κλίνες μέσω ΣΔΙΤ.
Ορίζοντας πενταετίας.
Χρηματοδότηση 220 εκατ. € για ενεργειακές αναβαθμίσεις.
Ειδικές περιπτώσεις
Πάντειο Πανεπιστήμιο – νέα εστία έως το 2027, σε περιοχή με πίεση βραχυχρόνιων μισθώσεων.
Πανεπιστήμιο Κρήτης – προχωρημένες διαδικασίες ΣΔΙΤ.
Παρεμβάσεις σε Πανεπιστήμιο Πατρών και Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης.
Κεντρικό ερώτημα
Θα διατηρηθεί ο δημόσιος και δωρεάν χαρακτήρας της φοιτητικής μέριμνας ή θα δημιουργηθούν εστίες «δύο ταχυτήτων»;
Συμπέρασμα
Η φοιτητική στέγη στην Ευρώπη δεν είναι πλέον απλώς ζήτημα αγοράς ακινήτων. Είναι:
ζήτημα κοινωνικής κινητικότητας
ζήτημα εκπαιδευτικής ισότητας
ζήτημα δημοκρατικής συνοχής
Όταν η στέγαση απορροφά 40–60% του εισοδήματος ενός φοιτητή, η ανώτατη εκπαίδευση παύει να είναι καθολικό δικαίωμα και μετατρέπεται σε οικονομικό φίλτρο.
------------------
Το άρθρο γράφτηκε στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού προγράμματος PULSE, στο οποίο συμμετέχει κατ' αποκλειστικότητα η «Εφ.Συν.». Συνεργάστηκαν οι Ieva Kniukštienė (Delfi – Λιθουανία), Petr Jedlička (Denik Referendum – Τσεχία), Lola García-Ajofrín (El Confidencial – Ισπανία), Silvia Martelli (Il Sole 24 ore – Ιταλία) και Alicja Gardulska (Gazeta Wyborcza – Πολωνία).
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
ΕΟΠΥΥ: Πώς θα πάρετε το «άγνωστο» επίδομα των 900 ευρώ
Voucher 750 ευρώ σε εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα - Ανοίγουν οι αιτήσεις
