Ευαγγελία Ασημακοπούλου Από τη Σμύρνη, την «όμορφη πόλη» του Γιώργου Σεφέρη και του Κώστα Πολίτη, και τα παράλια της Μικράς Ασίας, ξεκινά ένα ξεχωριστό ιστορικό και λογοτεχνικό οδοιπορικό που συνεχίζεται στις πόλεις της Μαύρης Θάλασσας, στα ίχνη του μεγάλου μαυροθαλασσίτη ποιητή Κώστα Βάρναλη.
Το ταξίδι περνά από πόλεις που υπήρξαν σύμβολα ειρηνικής συνύπαρξης λαών, όπως τις οραματίστηκε ο Ρήγας Φεραίος, σε μια πολιτεία όπου οι λαοί των Βαλκανίων και οι Τούρκοι θα είχαν ισότιμο και κυρίαρχο ρόλο. Αργότερα, στα δύσκολα «Πέτρινα Χρόνια», οι ίδιες πόλεις αποτέλεσαν καταφύγιο για πολιτικούς πρόσφυγες, γράφοντας σημαντικές σελίδες ιστορίας.
Οι σταθμοί του οδοιπορικού βρίσκονται στη Βουλγαρία, στην ιστορική περιοχή της Ανατολικής Ρωμυλίας, έναν τόπο που για αιώνες υπήρξε χωνευτήρι πολιτισμών. Βούλγαροι, Τούρκοι, Έλληνες, Ρομά, Εβραίοι και Αρμένιοι συνδιαμόρφωσαν την ταυτότητα της περιοχής. Πόλεις όπως η Οδησσός (Βάρνα), η Μεσημβρία (Νεσέμπαρ), η Αγχίαλος (Πομόριε) και η Απολλωνία (Σωζόπολη) ιδρύθηκαν ως αποικίες της αρχαίας Μιλήτου, ενώ η Φιλιππούπολη υπήρξε σημαντικό κέντρο των θρακικών φύλων. Ο Πύργος (Μπουργκάς), που ιδρύθηκε αργότερα, αποτελεί το πρώτο λιμάνι της Μαύρης Θάλασσας εκτός Βοσπόρου, σύμφωνα με τον Οθωμανό γεωγράφο Χατζή Κάλφα.
Αφετηρία του ταξιδιού θα είναι η Σόφια, η πρωτεύουσα της Βουλγαρίας και μία από τις αρχαιότερες πόλεις της Ευρώπης, με ιστορία βαθιά ριζωμένη στην παρουσία των θρακικών φύλων.
Στο επίκεντρο του οδοιπορικού βρίσκεται ο Κώστας Βάρναλης, ο «ποιητής της εργατιάς», που γεννήθηκε στον Πύργο και φοίτησε στα ελληνικά σχολεία της Φιλιππούπολης, συνδέοντας άρρηκτα τη ζωή και το έργο του με τις δύο αυτές πόλεις. Το ταξίδι φιλοδοξεί να αναδείξει όχι μόνο την ιστορική διαδρομή των περιοχών, αλλά και τη λογοτεχνική και πολιτισμική τους κληρονομιά.
Η Πανελλήνια Ένωση Φιλολόγων (Π.Ε.Φ.) απευθύνει ανοιχτή πρόσκληση σε όσους επιθυμούν να συμμετάσχουν σε ένα ταξίδι γνώσης, μνήμης και πολιτισμού, ένα ζωντανό μάθημα ιστορίας που συνδέει το παρελθόν με το παρόν.
Η ανακοίνωση
Στους δρόμους της Ανατολικής Ρωμυλίας: Ένα οδοιπορικό στα ίχνη του Κώστα Βάρναλη
Από τη Σμύρνη, «την όμορφη πόλη» του Γ. Σεφέρη και του Κ. Πολίτη και τα παράλια της Μ. Ασίας, συνεχίζουμε το ιστορικό – λογοτεχνικό οδοιπορικό σε πόλεις της Μαύρης θάλασσας, αναζητώντας τα ίχνη του μεγάλου μαυροθαλασσίτη ποιητή Κώστα Βάρναλη. Πόλεις σύμβολα ειρηνικής συνύπαρξης των λαών, όπως οραματιζόταν ο Ρήγας, ενταγμένες σε μια ελεύθερη πολιτεία στην οποία όλοι οι λαοί των Βαλκανίων και οι Τούρκοι θα είχαν κυρίαρχο ρόλο. Αυτές οι ιστορικές πόλεις, αργότερα, σε εκείνα τα «Πέτρινα Χρόνια» δέχτηκαν στους κόλπους τους τους κυνηγημένους και «απάτριδες» μαχητές πολιτικούς πρόσφυγες.
Οι πόλεις που θα επισκεφτούμε ανήκουν στη Βουλγαρία, στην περιοχή της Ανατολικής Ρωμυλίας, η οποία για πολλούς αιώνες υπήρξε το χωνευτήρι λαών με διαφορετική κουλτούρα. Βούλγαροι, Τούρκοι, Έλληνες, Ρομά, Εβραίοι, Αρμένιοι κάνουν έντονη την παρουσία τους στην περιοχή. Ορισμένες από τις πόλεις ιδρύθηκαν ως αποικίες της αρχαίας Μιλήτου, όπως η Οδησσός (Βάρνα), η Μεσημβρία (Νεσέμπαρ), η Αγχίαλος (Πομόριε), η Απολλωνία (Σωζόπολη), άλλες υπήρξαν το κέντρο εγκατάστασης των θρακικών φύλων, όπως η Φιλιππούπολη. Η πόλη Πύργος (Μπουργκάς) ιδρύθηκε πολύ αργότερα και είναι το πρώτο λιμάνι έξω από τον Βόσπορο στη Μαύρη Θάλασσα, σύμφωνα με τον Οθωμανό γεωγράφο και επιστήμονα Χατζή Κάλφα.
Αφετηρία του οδοιπορικού μας θα αποτελέσει η Σόφια, η πρωτεύουσα της Βουλγαρίας, μία από τις αρχαιότερες πόλεις της Ευρώπης. Η ιστορία της είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την παρουσία των θρακικών φύλων που ίδρυσαν τους πρώτους οικισμούς στην περιοχή.
Το οδοιπορικό μας συνδυάζει ιστορική περιήγηση με λογοτεχνικές αναφορές. Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στον «ποιητή της εργατιάς» Κώστα Βάρναλη, καθώς ο ποιητής γεννήθηκε στον Πύργο και φοίτησε στα ελληνικά σχολεία της Φιλιππούπολης, συνδέοντας άρρηκτα τη ζωή του και με τις δύο αυτές ιστορικές εστίες. Σας περιμένουμε, λοιπόν, να ανακαλύψουμε μαζί την πολυπολιτισμική γοητεία των πόλεων της Μαύρης Θάλασσας και να τιμήσουμε τις λογοτεχνικές μας καταβολές, σε ένα ταξίδι-μάθημα ζωντανής ιστορίας.
Συντάκτρια άρθρου: Ευαγγελία Ασημακοπούλου
Όλες οι σημαντικές ειδήσεις
Προκηρύξεις εκπαιδευτικών 2026: Πώς θα δεις πρώτος τους πίνακες μέσω google
