Νίκος Μακρής Μια ιδιαίτερα σημαντική απόφαση εξέδωσε το Συμβούλιο της Επικρατείας, καταδικάζοντας το υπουργείο Παιδείας για «παράλειψη οφειλόμενης νόμιμης ενέργειας». Με απλά λόγια, το ανώτατο διοικητικό δικαστήριο έκρινε ότι το κράτος παρανόμησε επειδή, ενώ όφειλε, καθυστέρησε επί δύο και πλέον χρόνια να οργανώσει και να προσφέρει εναλλακτικό μάθημα –το μάθημα της Ηθικής– για τους μαθητές που απαλλάσσονται νόμιμα από το μάθημα των Θρησκευτικών.
Η απόφαση αυτή δεν αφορά μόνο μια διοικητική αβλεψία. Αγγίζει τον πυρήνα του δικαιώματος στην εκπαίδευση και εκθέτει με τον πιο σαφή τρόπο την πολιτεία για τον τρόπο με τον οποίο αντιμετώπισε χιλιάδες μαθητές: παιδιά που, ενώ άσκησαν ένα κατοχυρωμένο δικαίωμα συνείδησης, βρέθηκαν εκτός εκπαιδευτικής διαδικασίας, με «κενές ώρες», στιγματισμό και άνιση μεταχείριση.
Η υπόθεση έχει μακρά διαδρομή. Ξεκίνησε το 2017, όταν οικογένειες ζήτησαν από το υπουργείο Παιδείας κάτι αυτονόητο: τα παιδιά τους, που απαλλάσσονταν από τα Θρησκευτικά, να παρακολουθούν ένα ισότιμο μάθημα αντί να περιφέρονται άσκοπα στο σχολείο ή να επαναλαμβάνουν ύλη που είχαν ήδη διδαχθεί. Η απάντηση του υπουργείου τότε αποκάλυπτε την απουσία σχεδιασμού και πολιτικής βούλησης.
Το 2019, η Ολομέλεια του ΣτΕ έβαλε τα πράγματα στη θέση τους. Αναγνώρισε ότι το μάθημα των Θρησκευτικών μπορεί να έχει ορθόδοξο περιεχόμενο, αλλά μόνο για όσους το επιλέγουν. Για όλους τους υπόλοιπους, το κράτος έχει υποχρέωση να διασφαλίσει ένα μάθημα χωρίς θρησκευτικό πρόσημο, που να τους εντάσσει ισότιμα στο σχολικό πρόγραμμα. Δεν επρόκειτο για σύσταση, αλλά για ρητή υποχρέωση.
Κι όμως, παρά τη σαφήνεια των δικαστικών αποφάσεων, το υπουργείο Παιδείας επέλεξε την αδράνεια. Για τρία σχολικά έτη, μαθητές που είχαν νόμιμα απαλλαγεί από τα Θρησκευτικά στερήθηκαν κάθε εναλλακτικό μάθημα. Το μάθημα της Ηθικής, που έπρεπε να έχει θεσπιστεί και εφαρμοστεί έως τη λήξη του σχολικού έτους 2022-2023, μετατέθηκε διαρκώς στο μέλλον.
Η νέα απόφαση του ΣτΕ, με αριθμούς 2417 και 2418/2025, δεν αφήνει κανένα περιθώριο παρερμηνείας. Το δικαστήριο διαπιστώνει ευθέως ότι το υπουργείο παραβίασε τις δεσμεύσεις του και παραμέλησε την υποχρέωσή του να οργανώσει το εναλλακτικό μάθημα σε όλες τις βαθμίδες. Ακόμη και το ΦΕΚ του Νοεμβρίου 2025, αντί να αποκαθιστά την παρανομία, μεταθέτει την έναρξη του μαθήματος για το σχολικό έτος 2026-2027, παρατείνοντας την παραβίαση των δικαιωμάτων των μαθητών.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και το γεγονός ότι το ΣτΕ αναγνωρίζει πλέον ρητά την «παράλειψη οφειλόμενης νόμιμης ενέργειας», ανοίγοντας τον δρόμο για αγωγές αποζημίωσης. Γονείς και μαθητές μπορούν να διεκδικήσουν χρηματική ικανοποίηση για την ηθική βλάβη που υπέστησαν, επειδή το κράτος τους στέρησε ένα μάθημα και τους αντιμετώπισε ως μαθητές δεύτερης κατηγορίας.
Πρόκειται για μια απόφαση-σταθμό, όχι μόνο για το μάθημα των Θρησκευτικών, αλλά για τον τρόπο με τον οποίο η Διοίκηση αντιλαμβάνεται –ή αγνοεί– τα δικαιώματα των μαθητών. Το ζητούμενο πλέον δεν είναι μόνο η καταβολή αποζημιώσεων, αλλά η ουσιαστική συμμόρφωση του υπουργείου. Γιατί η απαλλαγή από ένα μάθημα συνείδησης δεν μπορεί, σε ένα δημοκρατικό σχολείο, να μετατρέπεται σε τιμωρία.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Απολύθηκε αναπληρωτής με Airbnb στο όνομά του - Γιατί θεωρήθηκε «έμπορος»
Ανακοινώθηκε επίσημα ο 3ος Πανελλήνιος Διαγωνισμός ΑΣΕΠ με νέα ύλη
