Ανακοίνωση-παρέμβαση με αιχμή τις μαζικές διαγραφές φοιτητών εξέδωσε ο Σύλλογος Μελών ΔΕΠ της Φιλοσοφικής Σχολής του ΕΚΠΑ, ασκώντας σκληρή κριτική στο Υπουργείο Παιδείας και στον νόμο 4957/2022.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση, στο τέλος του 2025 διαγράφηκαν πανελλαδικά 308.605 φοιτητές και φοιτήτριες που είχαν υπερβεί την ανώτατη διάρκεια φοίτησης, με τον Σύλλογο να καταγγέλλει ότι η κυβερνητική επιλογή στοχεύει στον «εντυπωσιασμό» και στη δημιουργία κλίματος «νόμου και τάξης» στα πανεπιστήμια.
Όπως επισημαίνουν οι πανεπιστημιακοί, πίσω από τους αριθμούς βρίσκονται πραγματικοί άνθρωποι: νέοι που εργάζονται για να μπορέσουν να ολοκληρώσουν τις σπουδές τους, αλλά και μεγαλύτερης ηλικίας φοιτητές που αξιοποίησαν μια δεύτερη ευκαιρία για εκπαίδευση, έχοντας παράλληλα επαγγελματικές και οικογενειακές υποχρεώσεις.
Χιλιάδες υπό διαγραφή στη Φιλοσοφική
Στη Φιλοσοφική Σχολή του ΕΚΠΑ, οι κατάλογοι των υπό διαγραφή φοιτητών αναρτήθηκαν τις τελευταίες ημέρες του 2025, εν μέσω έντονης εργασιακής και ψυχολογικής πίεσης προς το διοικητικό προσωπικό.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του Συλλόγου, οι υπό διαγραφή φοιτητές ανέρχονται συνολικά σε 18.366, εκ των οποίων 2.287 έχουν εισαχθεί από το 2010 και μετά, δηλαδή ανήκουν σε σχετικά «νέες» γενιές φοιτητών.
Παράλληλα, καταγγέλλεται ότι οι αναρτημένοι κατάλογοι περιέχουν σοβαρά λάθη, όπως Αριθμούς Μητρώου φοιτητών με έτος εισαγωγής το 2017, το 2018 ή ακόμη και το 2022, ενώ δεν είναι σαφές αν έχουν συμπεριληφθεί όλοι οι παλαιότεροι φοιτητές που δεν είχαν ενταχθεί στα ψηφιακά φοιτητολόγια. Για τον λόγο αυτό, τονίζεται ότι οι κατάλογοι δεν μπορούν να θεωρηθούν τελικοί, ούτε η ανάρτησή τους συνιστά εξατομικευμένη ενημέρωση.
«Παραβίαση του αυτοδιοίκητου»
Ο Σύλλογος Μελών ΔΕΠ υπογραμμίζει ότι ο νόμος 4957/2022 επιβλήθηκε παρά τη ρητή αντίθεση της πανεπιστημιακής κοινότητας, παραβιάζοντας το αυτοδιοίκητο των ΑΕΙ. Όπως σημειώνεται, κανένα πανεπιστήμιο της χώρας δεν ζήτησε την εφαρμογή τέτοιων οριζόντιων μέτρων, ενώ το ΕΚΠΑ είχε καταθέσει εγκαίρως εναλλακτικές προτάσεις για την αντιμετώπιση των καθυστερήσεων στη λήψη πτυχίου, λαμβάνοντας υπόψη τις αλλεπάλληλες κοινωνικές και οικονομικές κρίσεις της τελευταίας 15ετίας.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στο γεγονός ότι οι διαγραφές δεν συμβάλλουν στον «εξορθολογισμό» της λειτουργίας των πανεπιστημίων, καθώς ήδη από το 2011 ισχύει ο διαχωρισμός ενεργών και μη ενεργών φοιτητών, με τη χρηματοδότηση των ΑΕΙ να βασίζεται σε αντικειμενικά και ποιοτικά κριτήρια. Αντίθετα, όπως τονίζεται, οι διαγραφές στερούν από χιλιάδες φοιτητές –ιδίως των τελευταίων ετών– τη δυνατότητα να ολοκληρώσουν τις σπουδές τους, ωθώντας τους στην ιδιωτική εκπαίδευση.
«Ασφυκτικό κλίμα στα πανεπιστήμια»
Ο Σύλλογος προειδοποιεί ότι η απειλή των διαγραφών δημιουργεί ένα ασφυκτικό περιβάλλον, μετατρέποντας το πανεπιστήμιο από χώρο ακαδημαϊκής ελευθερίας και κοινωνικοποίησης της νεολαίας σε εξεταστικό κέντρο ταχύρρυθμων πιστοποιήσεων, με αυταρχική οργάνωση και περιορισμό του παιδαγωγικού ρόλου των διδασκόντων.
Τα αιτήματα
Με την ανακοίνωσή του, ο Σύλλογος Μελών ΔΕΠ της Φιλοσοφικής Σχολής ζητά:
Την κατάργηση του νόμου 4957/2022 για τις διαγραφές φοιτητών.
Την επανατοποθέτηση των οργάνων διοίκησης του ΕΚΠΑ (Σύγκλητος, Πρυτανικές Αρχές, Συμβούλιο Διοίκησης) απέναντι στη νέα κατάσταση.
Το άνοιγμα δηλώσεων μαθημάτων για όσους υπό διαγραφή φοιτητές καταθέσουν αίτηση θεραπείας, ώστε να συμμετάσχουν στην εξεταστική του χειμερινού εξαμήνου.
«Το δημόσιο και δωρεάν πανεπιστήμιο δεν θα αυτοκαταργηθεί», καταλήγει η ανακοίνωση, υπογεγραμμένη από τον πρόεδρο του Συλλόγου Κώστα Γαγανάκη και τη γραμματέα Γιάννα Γιαννουλοπούλου.
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΓΙΑ ΤΟΥΣ/ΤΙΣ ΥΠΟ ΔΙΑΓΡΑΦΗ ΦΟΙΤΗΤΕΣ/ΤΡΙΕΣ
Τη δεύτερη ημέρα του νέου έτους, η ηγεσία του Υπουργείου Παιδείας ανακοίνωσε ότι στο τέλος του 2025 διαγράφτηκαν από τα πανεπιστημιακά τμήματα 308.605 φοιτητές και φοιτήτριες που είχαν υπερβεί την ανώτατη διάρκεια φοίτησης. Ο βασικός στόχος του Υπουργείου, που συνίστατο στον εντυπωσιασμό και την επιβολή κλίματος «νόμου και τάξης» στα πανεπιστήμια, μοιάζει να έχει επιτευχθεί. Για την κυβέρνηση και το Υπουργείο Παιδείας, ο στόχος ήταν και είναι ένας μεγάλος αριθμός προς διαγραφή φοιτητών, ανεξάρτητα από το εάν επρόκειτο για εισαχθέντες του 1945 ή για νέους ανθρώπους, φοιτητές και φοιτήτριες που εισήχθησαν το 2016 και αγωνίζονται παρά τις αντιξοότητες να ολοκληρώσουν τις σπουδές τους στο πανεπιστήμιο, στο οποίο μόχθησαν για να εισαχθούν.
Αν για το Υπουργείο όλοι αυτοί είναι αριθμοί, κατά το κοινώς λεγόμενο «νούμερα», για εμάς, ωστόσο, που είμαστε πανεπιστημιακοί δάσκαλοι και ζούμε στα αμφιθέατρα, πρόκειται για νέα παιδιά που καθημερινά συναντάμε και διδάσκουμε, για νέους και νέες που εργάζονται περιστασιακά για να ολοκληρώσουν τις σπουδές τους, για μεγαλύτερους φοιτητές μας που τους δόθηκε μια δεύτερη ευκαιρία να σπουδάσουν έχοντας παράλληλα επαγγελματικές και οικογενειακές υποχρεώσεις.
Στη Σχολή μας οι κατάλογοι των υπό διαγραφή φοιτητών/τριών αναρτήθηκαν τις τελευταίες ημέρες του 2025, παρά την εκπεφρασμένη βούληση των διοικητικών υπαλλήλων και σε ένα κλίμα αφόρητης εργασιακής και ψυχολογικής πίεσης προς αυτούς.
Το σύνολο των υπό διαγραφή φοιτητών/τριών της Σχολής μας ανέρχεται στους 18.366, από τους οποίους οι 2.287 έχουν έτος εισαγωγής από το 2010 και έπειτα.
Η πράξη αυτή δεν είναι η τελευταία στην εφαρμογή του Ν. 4957/2022 που παραβιάζει κατάφωρα το αυτοδιοίκητο του πανεπιστημίου.
Οι κατάλογοι που δημοσιεύτηκαν έχουν πληθώρα λαθών (π.χ. περιέχουν Α.Μ. φοιτητών με έτος εισαγωγής το 2017, το 2018 ή ακόμη και το 2022), ενώ δεν είναι απολύτως βέβαιο ότι έχουν συμπεριληφθεί σε αυτούς όλοι οι παλιοί φοιτητές που ήταν καταγεγραμμένοι σε καρτέλες πριν την ένταξη στα ψηφιακά φοιτητολόγια. Η εντατικοποίηση και ο φόρτος εργασίας των διοικητικών υπαλλήλων –ιδιαίτερα στα μεγάλα και παλαιά Τμήματα της Σχολής μας– οδήγησε, επιπλέον, στην καθυστέρηση των υπόλοιπων εργασιών των Γραμματειών. Σε κάθε περίπτωση, οι κατάλογοι αυτοί δεν είναι τελικοί. Δεν είναι διόλου βέβαιο ότι η ανάρτηση Αριθμών Μητρώου συνιστά προσωποποιημένη ενημέρωση του/της υπό διαγραφή φοιτητή/τριας.
Ο νόμος αυτός επιβλήθηκε παρά τη θέληση και με τη δηλωμένη αντίθεση του συνόλου της πανεπιστημιακής κοινότητας του ΕΚΠΑ και της Σχολής μας, ενώ από όσο γνωρίζουμε δεν υπάρχει πανεπιστήμιο στη χώρα που να ζήτησε παρόμοια οριζόντια μέτρα. Αντιθέτως, το Πανεπιστήμιο Αθηνών είχε εγκαίρως καταθέσει προτάσεις αντιμετώπισης του προβλήματος των φοιτητών που καθυστερούν τη λήψη του πτυχίου, λόγω των πολλών προβλημάτων που συσσώρευσαν οι επαναλαμβανόμενες κρίσεις της τελευταίας δεκαπενταετίας.
Η επιβολή του νόμου για τις διαγραφές των φοιτητών/τριών, καθώς και όλη η παραφιλολογία επί των «αιώνιων», «λιμναζόντων» κ.λπ. φοιτητών δεν έχει απολύτως καμία χρησιμότητα για τα πανεπιστήμια. Ήδη από το 2011 με τον νόμο 4009/2011 (ΦΕΚ 195/Α/6-9-2011, γνωστό ως «νόμο Διαμαντοπούλου»), εισάγεται ο ορισμός των «ενεργών φοιτητών», εκείνων δηλαδή που δεν έχουν υπερβεί τα ν+2 έτη (όπου ν η κανονική διάρκεια σπουδών) και αυτός συνδέεται με τη χρηματοδότηση των ΑΕΙ. Η χρηματοδότηση των ΑΕΙ συνδέεται με τον αριθμό εγγεγραμμένων φοιτητών, αλλά ο νόμος εισάγει κριτήρια ποιότητας και επιδόσεων, όπου ο αριθμός «ενεργών φοιτητών» επηρεάζει έμμεσα την κατανομή (π.χ. μέσω αξιολόγησης και προϋπολογισμών ιδρυμάτων).
Ο νόμος αυτός τροποποιήθηκε σε σημεία από μεταγενέστερους νόμους (π.χ. ν. 4076/2012, ν. 4170/2013), με αποτέλεσμα η πλήρης εφαρμογή του κριτηρίου ν+2 για χρηματοδότηση να επανέλθει και να ενισχυθεί με τον ν. 4653/2020 (ΦΕΚ 12/Α/24-1-2020), όπου το 80% της χρηματοδότησης βασίζεται σε αντικειμενικά κριτήρια (συμπεριλαμβανομένου αριθμού ενεργών φοιτητών) και το 20% σε ποιοτικά.
Επομένως, οι διαγραφές των φοιτητών/τριών δεν συμβάλλουν σε κανέναν «εξορθολογισμό», όπως διαφημίζει το Υπουργείο. Αντιθέτως, στερούν από σημαντικό αριθμό φοιτητών (ιδιαίτερα τους εισαχθέντες της τελευταίας δεκαετίας) τη δυνατότητα να ολοκληρώσουν τις σπουδές τους, καθιστώντας αυτούς πελατεία στα ιδιωτικά «παρα-πανεπιστήμια».
Επιπλέον και κυρίως, η απειλή των διαγραφών για τους νυν και τους επόμενους φοιτητές δημιουργεί ένα ασφυκτικό κλίμα και καθιστά το πανεπιστήμιο εξεταστικό κέντρο βιαστικών πιστοποιήσεων. Το πανεπιστήμιο από ακαδημαϊκή οντότητα, από χώρος κοινωνικοποίησης της νεολαίας κινδυνεύει να μετατραπεί σε ένα εκπαιδευτήριο/εξεταστικό κέντρο με αυταρχική οργάνωση και πανεπιστημιακούς δασκάλους που θα εκτελούν εντολές, εκόντες άκοντες.
Για όλους τους παραπάνω λόγους, ο Σύλλογος μελών ΔΕΠ της Φιλοσοφικής Σχολής διεκδικεί:
Να καταργηθεί ο νόμος Ν. 4957/2022 περί διαγραφών που παραβιάζει κατάφωρα το αυτοδιοίκητο του πανεπιστημίου.
Να τοποθετηθούν εκ νέου τα όργανα διοίκησης του πανεπιστημίου μας (Σύγκλητος, Πρυτανικές αρχές, Συμβούλιο Διοίκησης) για τη νέα κατάσταση που διαμορφώθηκε.
Να ανοίξουν οι δηλώσεις μαθημάτων για όσους/ες υπό διαγραφή φοιτητές/τριες κάνουν αίτηση θεραπείας, ώστε να συμμετάσχουν στην εξεταστική περίοδο του χειμερινού εξαμήνου.
Το δημόσιο και δωρεάν πανεπιστήμιο δεν θα αυτοκαταργηθεί!
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Γιατί οι Έλληνες με προθεσμιακές καταθέσεις είναι «μεγάλοι χαμένοι»;
Ποια γνωστή ηθοποιός παράτησε την τηλεόραση και έγινε δασκάλα σε χωριό της Αρκαδίας
Γιατί δεν πρέπει να ξεφορτώνεστε τα γρατζουνισμένα πιάτα σας
Ευαγγελία Ασημακοπούλου