Σαν σήμερα, στις 29 Δεκεμβρίου 1865, δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ ο νόμος με τον οποίο καταργήθηκε η Ιόνιος Ακαδημία, καθώς και σειρά εκπαιδευτικών ιδρυμάτων στα Επτάνησα, έναν χρόνο μετά την Ένωση των Ιονίων Νήσων με το ελληνικό κράτος.
Η απόφαση προέβλεπε την κατάργηση της Ιονίου Ακαδημίας, του Ιεροσπουδαστηρίου και του Γυμνασίου Κέρκυρας, καθώς και των Λυκείων Κερκύρας, Κεφαλονιάς, Ζακύνθου, Λευκάδας, Ιθάκης, Παξών και Κυθήρων, στο πλαίσιο της λεγόμενης «διοργάνωσης της εκπαίδευσης κατά την Επτάνησο».
Η Ιόνιος Ακαδημία
Η Ιόνιος Ακαδημία, που ιδρύθηκε το 1824 στην Κέρκυρα από τον φιλέλληνα Φρέντερικ Νορθ, κόμη του Γκίλφορντ, υπήρξε το πρώτο πανεπιστημιακού επιπέδου ίδρυμα της νεότερης Ελλάδας. Στις σχολές της – Νομική, Θεολογική, Ιατρική και Φιλοσοφική – δίδαξαν σημαντικές προσωπικότητες των γραμμάτων, ενώ αποτέλεσε κέντρο πνευματικής ακτινοβολίας για τον ελληνισμό του 19ου αιώνα.
Αντιδράσεις και ιστορική αποτίμηση
Η κατάργηση της Ακαδημίας έχει χαρακτηριστεί από ιστορικούς ως ιδιαίτερα αρνητική εξέλιξη για την ελληνική παιδεία. Ο ιστορικός Μ. Λυκίσσας σημείωνε ότι επρόκειτο για μια διεθνώς πρωτοφανή περίπτωση, καθώς την ίδια εποχή άλλα ευρωπαϊκά κράτη που ενοποιούνταν όχι μόνο δεν κατήργησαν πανεπιστήμια, αλλά τα ενίσχυσαν.
Σύμφωνα με μελετητές, η απόφαση συνδέεται με τις δυσκολίες ενσωμάτωσης διαφορετικών εκπαιδευτικών και διοικητικών παραδόσεων, αλλά και με οικονομικά προβλήματα του νεοσύστατου ελληνικού κράτους.
Η κληρονομιά
Παρά την κατάργησή της, η Ιόνιος Ακαδημία άφησε ισχυρό αποτύπωμα στην ελληνική εκπαίδευση. Στους κόλπους της διαμορφώθηκε η ακαδημαϊκή νεοελληνική γλώσσα, εκδόθηκαν τα πρώτα πανεπιστημιακά συγγράμματα και δίδαξαν προσωπικότητες όπως ο Ανδρέας Κάλβος και ο Διονύσιος Σολωμός.
Το ιστορικό της κτίριο στην Κέρκυρα, το οποίο καταστράφηκε κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, ανακατασκευάστηκε μεταπολεμικά και σήμερα στεγάζει το Ιόνιο Πανεπιστήμιο.
