Λεωνίδας Βουρλιώτης Όπως έχει ενημερώσει το alfavita.gr από το τέλος Σεπτεμβρίου, το υπουργείο Παιδείας προχωρά σε ριζική αναθεώρηση του πλαισίου των μαθητικών εκδρομών, στοχεύοντας στην ενίσχυση της ασφάλειας των μαθητών και την προστασία των εκπαιδευτικών που συνοδεύουν.
Αναλυτικά
Νέες ρυθμίσεις για τις σχολικές εκδρομές ετοιμάζει το Υπουργείο Παιδείας, με στόχο την πρόληψη επεισοδίων, την προστασία μαθητών και συνοδών και τον καθαρό επιμερισμό ευθυνών. Οι βασικές γραμμές που δημοσιεύθηκαν σε σχετικά ρεπορτάζ προβλέπουν υπεύθυνη δήλωση γονέων για τα αντικείμενα στις αποσκευές, άμεση απομάκρυνση μαθητών με παραβατική συμπεριφορά (με παραλαβή από τον γονέα) και απαλλαγή ποινικών ευθυνών των συνοδών όταν τα περιστατικά υπερβαίνουν τον εύλογο έλεγχό τους. Προβλέπεται, επίσης, θεσμός «νομικού συμπαραστάτη» για τους εκπαιδευτικούς και συνδυασμός πολυήμερων με αργίες/ΣΚ για μικρότερη επιβάρυνση του προγράμματος.
Πρόκειται για ρυθμίσεις (πλαίσιο που επίκειται να ανακοινωθεί/εκδοθεί). Ήδη από προηγούμενα έτη ισχύουν κανόνες για έγγραφη συναίνεση γονέων, χωρίς όμως να αίρεται αυτομάτως η ευθύνη των συνοδών· αυτό έχει επισημανθεί ρητά στη σχετική αρθρογραφία.
Τι αλλάζει αναλυτικά
1) Υπεύθυνη δήλωση γονέων για αντικείμενα στις αποσκευές
Για συμμετοχή μαθητή/τριας θα απαιτείται υπεύθυνη δήλωση γονέα/κηδεμόνα ότι δεν μεταφέρονται επικίνδυνα ή απαγορευμένα αντικείμενα (π.χ. αιχμηρά, εύφλεκτα, ουσίες) που μπορεί να θέσουν σε κίνδυνο την ασφάλεια. Η δήλωση θα κατατίθεται ηλεκτρονικά ή έντυπα στο σχολείο.
2) Άμεση διακοπή συμμετοχής για παραβατική συμπεριφορά
Εάν μαθητής/τρια εντοπιστεί με απαγορευμένα αντικείμενα ή επιδείξει σοβαρή παραβατική συμπεριφορά, τίθεται εκτός εκδρομής. Ο γονέας/κηδεμόνας υποχρεούται να παραλάβει το παιδί από τον τόπο διαμονής (εντός Ελλάδας ή εξωτερικό), πιθανόν με ίδια δαπάνη.
3) Απαλλαγή ποινικών ευθυνών για τους συνοδούς
Θεσπίζεται ρύθμιση για απαλλαγή συνοδών εκπαιδευτικών από πειθαρχικές/νομικές ευθύνες σε περιστατικά πέραν του ελέγχου τους (π.χ. απόκρυψη αντικειμένων, αυθαίρετες συμπεριφορές).
4) «Νομικός συμπαραστάτης» εκπαιδευτικών
Εισάγεται θεσμός άμεσης νομικής και ψυχολογικής υποστήριξης των εκπαιδευτικών για συμβάντα ή καταγγελίες που προκύπτουν σε εκδρομές—πάγιο αίτημα των ομοσπονδιών.
5) Ευελιξία προγραμματισμού
Δυνατότητα σε Συλλόγους Διδασκόντων να ορίζουν πολυήμερες σε συνδυασμό με αργίες/ΣΚ, για ευκολότερη οργάνωση και μειωμένη επιβάρυνση του ωρολογίου.
6) Έλεγχοι οχημάτων «από μηδενικά χιλιόμετρα»
Εντατικοποίηση ελέγχων τουριστικών λεωφορείων από την Τροχαία, με στόχευση την τεχνική αρτιότητα και οδική ασφάλεια. Υπενθυμίζεται ότι η ΕΛ.ΑΣ. ήδη πραγματοποιεί στοχευμένους ελέγχους σε «σχολικά»—το νέο πλαίσιο επεκτείνει την πρακτική στις εκδρομές.
Τι ισχύει σήμερα (βάση υφιστάμενων πράξεων)
Η έγγραφη συναίνεση γονέων για συμμετοχή σε εκδρομές προβλέπεται ήδη από κανονιστικές πράξεις (Υ.Α. Φ.14/89494/ΓΔ4/2020). Η νέα πρόβλεψη εξειδικεύει το περιεχόμενο της δήλωσης (ρητή αναφορά στα αντικείμενα).
Οι δηλώσεις αποποίησης ευθύνης δεν έχουν αυτόματη νομική ισχύ υπέρ των συνοδών—ζήτημα που επιδιώκεται να αντιμετωπιστεί με ειδική νομοθέτηση/ρύθμιση.
Μικρός οδηγός για σχολεία & γονείς
Για τα σχολεία
Ενσωματώστε πρότυπο υπεύθυνης δήλωσης με σαφείς κατηγορίες απαγορευμένων αντικειμένων.
Ορίστε πρωτόκολλο απομάκρυνσης (ενημέρωση γονέα, ασφαλής παραλαβή, κόστος, συνοδεία).
Καταγράψτε κανόνες συμπεριφοράς και διαδικασία ελέγχου αποσκευών με σεβασμό στα δικαιώματα των μαθητών.
Προσδιορίστε τον ρόλο του «νομικού συμπαραστάτη» (διαθεσιμότητα, επικοινωνία).
Για τους γονείς
Διαβάστε προσεκτικά τη δήλωση· εξηγήστε στο παιδί τι δεν επιτρέπεται να φέρει.
Βεβαιωθείτε ότι είστε διαθέσιμοι/ες για άμεση παραλαβή σε περίπτωση αποκλεισμού από την εκδρομή (ειδικά στο εξωτερικό).
Συζητήστε για όρια & συνέπειες (αλκοόλ, ουσίες, φάρσες, «προκλήσεις» στα social).
Πλαίσιο συζήτησης στην εκπαιδευτική κοινότητα
Εκπαιδευτικές οργανώσεις είχαν ζητήσει εδώ και καιρό σαφή νομική θωράκιση των συνοδών, θεσμοθέτηση νομικής υποστήριξης, αλλά και αντιστάθμιση εργασιακής επιβάρυνσης. Οι εξαγγελίες κινούνται προς αυτή την κατεύθυνση, μένει όμως να φανεί το ακριβές ρυθμιστικό κείμενο (Υ.Α./ΚΥΑ/νόμος) και οι εφαρμοστικές εγκύκλιοι.
Το νέο πλαίσιο στοχεύει να κλείσει «γκρίζες ζώνες» δεκαετιών: να ενισχύσει την πρόληψη κινδύνων, να κατοχυρώσει ασφάλεια και ευθύνη με ρεαλισμό και να στηρίξει τους εκπαιδευτικούς με συγκεκριμένα εργαλεία. Καθοριστικό θα είναι το ακριβές νομικό κείμενο και η εφαρμογή στην πράξη (προετοιμασία σχολείων, ενημέρωση γονέων, σαφής κλιμάκωση κυρώσεων, συνεργασία με ΕΛ.ΑΣ./Τροχαία).
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Γιατί τα παράθυρα στις σχολικές αίθουσες μπαίνουν αριστερά των μαθητών
