ΠΑΝΤΑ - ΠΑΝΤΟΤΕ
Το πάντα δηλώνει χρονική συνέχεια.
Λέμε και γράφουμε:
ήταν πάντα καλός (σε όλη του τη ζωή, χωρίς διακοπή)·
πάντα τον εκτιμούσε (σε όλη τη διάρκεια της γνωριμίας τους)·
τον θεωρούσε πάντα σοβαρό άνθρωπο.
Το πάντοτε δηλώνει επανάληψη,
Λέμε και γράφουμε:
κρατούσε πάντοτε στάση γενναία· παντού και πάντοτε.
ΕΠΑΝΩ - ΠΑΝΩ
- Όταν το επάνω χρησιμοποιείται ως τοπικό επίρρημα, αντικαθίσταται και με το πάνω. Λέμε και γράφουμε:
επάνω στο τραπέζι - αλλά και: πάνω στο τραπέζι.
- Όταν το πάνω δηλώνει αναφορά, χρόνο, ποσό, δεν αντικαθίσταται με το επάνω. Λέμε και γράφουμε:
δούλεψε πάνω από τρεις ώρες (ποτέ: δούλεψε επάνω από τρεις ώρες)· πάνω-κάτω (ποτέ: επάνω-κάτω).
Σε πολλές περιπτώσεις η χρήση του πάνω είναι περιττή:
κάθισε στην καρέκλα - όχι: επάνω στην καρέκλα.
