Ένα ολοκληρωμένο οικονομικό σχέδιο με ορίζοντα το 2030 παρουσιάζει ο Αλέξης Τσίπρας από τη Θεσσαλονίκη, θέτοντας στο επίκεντρο την αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου της χώρας και τη δημιουργία ενός διαφορετικού πλαισίου ανάπτυξης.
Το σχέδιο, σύμφωνα με τους συνεργάτες του πρώην πρωθυπουργού, έχει συνολικό μικτό κόστος 7,39 δισ. ευρώ για την τετραετία 2027-2030, ενώ προβλέπει παράλληλα μόνιμα νέα έσοδα ύψους 1,92 δισ. ευρώ.
Η βασική φιλοσοφία που συνοδεύει την πρόταση συνοψίζεται στο τρίπτυχο: «Παράγουμε περισσότερο, Μοιράζουμε Δικαιότερα, Ζούμε καλύτερα».
Στο επίκεντρο η αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου
Η πρόταση έχει σχεδιαστεί με στόχο την παραγωγική ανασυγκρότηση και τη δίκαιη ανάπτυξη, με τους ανθρώπους που συμμετείχαν στην προετοιμασία της να υποστηρίζουν ότι πρόκειται για ένα συνεκτικό σχέδιο με χρηματοδοτική κάλυψη.
Η επεξεργασία των προτάσεων πραγματοποιήθηκε τους προηγούμενους μήνες από στελέχη και τομείς της Συμπαράταξης, αλλά και από το Ινστιτούτο του πρώην πρωθυπουργού. Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, το μεγαλύτερο μέρος του σχεδίου είχε ολοκληρωθεί ήδη πριν από το τέλος Ιουλίου.
Μέχρι την παρουσίασή του, πάντως, το περιεχόμενο παρέμενε σε μεγάλο βαθμό περιορισμένο, με τις πληροφορίες να δημοσιοποιούνται σταδιακά.
Κεντρικό ρόλο στη χρηματοδότηση του παραγωγικού μετασχηματισμού αναμένεται να έχει το Εθνικό Ταμείο Σύγκλισης, το οποίο, σύμφωνα με το σχέδιο, θα αντικαταστήσει το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.
Παράλληλα, η πρόταση προβλέπει αξιοποίηση κεφαλαίων του Ταμείου Σύγκλισης χωρίς να υπολογίζει νέα ευρωπαϊκά κονδύλια που δεν έχουν ακόμη προσδιοριστεί, όπως αυτά που θα μπορούσαν να προκύψουν από το νέο ΕΣΠΑ ή το πρόγραμμα SAFE.
Πόσο κοστίζει το σχέδιο
Για την περίοδο 2027-2030, τα βασικά δημοσιονομικά μεγέθη που παρουσιάζονται είναι:
- 7,39 δισ. ευρώ το μικτό κόστος των μέτρων.
- 1,92 δισ. ευρώ μόνιμα νέα έσοδα.
- 5,47 δισ. ευρώ η καθαρή δαπάνη.
- 5,60 δισ. ευρώ ο διαθέσιμος δημοσιονομικός χώρος.
Σύμφωνα με την πλευρά Τσίπρα, ο σχεδιασμός αφήνει και αποθεματικό, ενώ στα συγκεκριμένα μεγέθη δεν έχει συνυπολογιστεί η λεγόμενη «Πατριωτική Εισφορά», η οποία αποτελεί ξεχωριστό μέρος του σχεδιασμού και εκτιμάται ότι θα μπορούσε να διευρύνει περαιτέρω τον δημοσιονομικό χώρο.
Ένα από τα βασικά στοιχεία που προβάλλονται από το οικονομικό επιτελείο είναι η σύνδεση κάθε νέας παρέμβασης με συγκεκριμένη πηγή χρηματοδότησης.
Η λογική του σχεδίου, όπως την περιγράφουν οι συνεργάτες του πρώην πρωθυπουργού, είναι ότι καμία μόνιμη παροχή δεν θα πρέπει να στηρίζεται σε προσωρινά έσοδα, ενώ αντίστοιχα κάθε μόνιμη δαπάνη θα πρέπει να συνοδεύεται από μόνιμη πηγή χρηματοδότησης.
Στο ίδιο πλαίσιο προβλέπεται σταδιακή εφαρμογή των μέτρων, έλεγχος της αποτελεσματικότητάς τους πριν από την επέκτασή τους και ετήσια επανεκτίμηση.
Νέο φορολογικό μείγμα
Στο φορολογικό σκέλος, η πρόταση δίνει έμφαση σε αλλαγές στην κατανομή των φορολογικών βαρών, με στόχο, σύμφωνα με το οικονομικό επιτελείο του πρώην πρωθυπουργού, μεγαλύτερη δικαιοσύνη για μισθωτούς και ελεύθερους επαγγελματίες.
Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και η «Πατριωτική Εισφορά», η οποία παρουσιάζεται ως ένας από τους βασικούς μηχανισμούς για τη δημιουργία πρόσθετου δημοσιονομικού χώρου.
Πέρα από τα επιμέρους μέτρα, το οικονομικό πρόγραμμα επιχειρεί να παρουσιάσει μια συγκεκριμένη δημοσιονομική φιλοσοφία: οι παρεμβάσεις να συνοδεύονται από κοστολόγηση, οι δαπάνες να συνδέονται με μετρήσιμο αποτέλεσμα και οι διαθέσιμοι πόροι να κατευθύνονται σε επενδύσεις και μεταρρυθμίσεις.
Η πλευρά Τσίπρα υποστηρίζει ότι η δημοσιονομική αξιοπιστία δεν σημαίνει περιορισμό των κοινωνικών παρεμβάσεων. Αντίθετα, τη συνδέει με τη δυνατότητα του κράτους να στηρίζει με σταθερότητα τους πιο ευάλωτους, έχοντας ξεκαθαρίσει εκ των προτέρων τι μπορεί να εφαρμοστεί, πότε μπορεί να εφαρμοστεί και ποιος θα το χρηματοδοτήσει.
Το σχέδιο με ορίζοντα το 2030 επιχειρεί έτσι να συνδυάσει την αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου με δημοσιονομικούς κανόνες, νέες πηγές εσόδων και στοχευμένες παρεμβάσεις, παρουσιάζοντας μια διαφορετική πρόταση για την οικονομική πορεία της χώρας την επόμενη τετραετία.
