Με τα σημερινά δεδομένα, η 25η Απριλίου 2027, Κυριακή των Βαΐων, και το δεύτερο μισό του Μαΐου περνούν πλέον μπροστά ως οι ημερομηνίες που συγκεντρώνουν τις περισσότερες πιθανότητες για τη διεξαγωγή των επόμενων εθνικών εκλογών.
Η ημερομηνία φυσικά δεν έχει «κλειδώσει» επισήμως.
Σήμερα, η 25η Απριλίου φαίνεται πολιτικά και ημερολογιακά πιο λειτουργική, κυρίως επειδή αφήνει στην κυβέρνηση και στο πολιτικό σύστημα κάτι εξαιρετικά πολύτιμο: χρόνο για δεύτερη ή ακόμη, στο ακραίο σενάριο, και τρίτη εκλογική αναμέτρηση πριν από την 1η Ιουλίου.
Το πραγματικό «ταβάνι» είναι η 1η Ιουλίου
Το βασικό δεδομένο από το οποίο πρέπει να ξεκινήσει κάθε εκτίμηση είναι η δημόσια τοποθέτηση του ίδιου του Κυριάκου Μητσοτάκη.
Ο πρωθυπουργός έχει προσδιορίσει τις εκλογές για την άνοιξη του 2027 και έχει εξηγήσει συγκεκριμένα γιατί δεν θέλει να εξαντλήσει τα συνταγματικά χρονικά περιθώρια μέχρι το καλοκαίρι.
Την 1η Ιουλίου 2027 η Ελλάδα αναλαμβάνει την Προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και, όπως έχει δηλώσει ο πρωθυπουργός, οι εκλογές πρέπει να έχουν προηγηθεί.
Αυτό αλλάζει σημαντικά την εξίσωση.
Δεν αρκεί δηλαδή να διεξαχθεί απλώς η πρώτη εκλογική αναμέτρηση πριν από την 1η Ιουλίου. Πρέπει ιδανικά μέχρι τότε να έχει ξεκαθαρίσει το κυβερνητικό τοπίο και να υπάρχει λειτουργική κυβέρνηση που θα αναλάβει την ευρωπαϊκή Προεδρία.
Και κανείς σήμερα δεν μπορεί να εγγυηθεί ότι αυτό θα συμβεί από την πρώτη κάλπη.
Γιατί η 25η Απριλίου «βολεύει» περισσότερο από τον Μάιο
Εδώ βρίσκεται το μεγάλο πλεονέκτημα της 25ης Απριλίου.
Το Ορθόδοξο Πάσχα το 2027 πέφτει στις 2 Μαΐου, ενώ η 25η Απριλίου είναι πράγματι η Κυριακή των Βαΐων και η Μεγάλη Εβδομάδα αρχίζει αμέσως μετά.
Αυτό δημιουργεί ένα παράξενο εκλογικό ημερολόγιο, αλλά ταυτόχρονα λύνει ένα σοβαρό πολιτικό πρόβλημα.
Εάν οι πρώτες εκλογές γίνουν στις 25 Απριλίου και δεν προκύψει κυβέρνηση, θα ακολουθήσει η διαδικασία των διερευνητικών εντολών. Το Σύνταγμα προβλέπει ότι κάθε διερευνητική εντολή μπορεί να διαρκέσει έως τρεις ημέρες και, εφόσον δεν σχηματιστεί κυβέρνηση, ακολουθούν οι προβλεπόμενες διαδικασίες για νέα προσφυγή στις κάλπες.
Η Μεγάλη Εβδομάδα ασφαλώς δημιουργεί πολιτική και επικοινωνιακή αμηχανία. Δεν είναι όμως θεσμικά απαγορευτική.
Το σενάριο: 25 Απριλίου και δεύτερες κάλπες στις 30 Μαΐου
Με πρώτη κάλπη στις 25 Απριλίου, δημιουργείται ένα αρκετά άνετο παράθυρο ώστε, εάν δεν υπάρξει κυβέρνηση, μια δεύτερη εκλογική αναμέτρηση να πραγματοποιηθεί προς το τέλος Μαΐου.
Στο σχετικό κυβερνητικό σενάριο που μεταφέρει το Dnews, ως πιθανή ημερομηνία αναφέρεται η 30ή Μαΐου.
Αυτό είναι ίσως το ισχυρότερο επιχείρημα υπέρ της 25ης Απριλίου.
Οι πρώτες κάλπες θα έχουν στηθεί μία εβδομάδα πριν από το Πάσχα, οι διαδικασίες σχηματισμού κυβέρνησης θα εξελιχθούν στη συνέχεια και, εάν αποδειχθεί ότι δεν υπάρχει δυνατότητα συνεργασίας, το πολιτικό σύστημα θα διαθέτει σχεδόν ολόκληρο τον Μάιο για να οδηγηθεί σε νέα αναμέτρηση.
Γιατί η 16η Μαΐου έχει ένα σοβαρό μειονέκτημα
Μέχρι τώρα η 16η Μαΐου έμοιαζε ιδιαίτερα λογική.
Το Πάσχα θα έχει περάσει δύο εβδομάδες νωρίτερα, ο προεκλογικός αγώνας δεν θα συμπέσει με τη Μεγάλη Εβδομάδα και οι πολίτες θα έχουν επιστρέψει στην καθημερινότητά τους.
Υπάρχει όμως ένα σημαντικό πρόβλημα.
Εάν δεν σχηματιστεί κυβέρνηση στις 16 Μαΐου, οι δεύτερες εκλογές μεταφέρονται μέσα στον Ιούνιο. Η 20ή Ιουνίου είναι Πεντηκοστή και η 21η Ιουνίου Αγίου Πνεύματος, άρα πρόκειται για τριήμερο που δυσκολεύει τον σχεδιασμό.
Η προηγούμενη Κυριακή, 13 Ιουνίου, μπορεί να δημιουργεί πολύ στενά χρονικά περιθώρια, ενώ η 27η Ιουνίου βρίσκεται μόλις τέσσερις ημέρες πριν από την έναρξη της ελληνικής Προεδρίας.
Άρα, όσο περισσότερο το κυβερνητικό επιτελείο υπολογίζει το ενδεχόμενο δεύτερης κάλπης, τόσο περισσότερο η 25η Απριλίου αποκτά πλεονέκτημα έναντι της 16ης ή της 23ης Μαΐου.
Υπάρχει ακόμη και περιθώριο για ακραίο σενάριο τρίτης κάλπης
Υπάρχει και μία ακόμη παράμετρος, η οποία μπορεί σήμερα να μοιάζει μακρινή αλλά σε έναν εκλογικό σχεδιασμό δεν μπορεί να αγνοηθεί.
Τι γίνεται εάν ούτε η δεύτερη κάλπη δώσει κυβερνητική λύση;
Με πρώτη εκλογή στις 25 Απριλίου και δεύτερη στο τέλος Μαΐου, παραμένει θεωρητικά διαθέσιμος χρόνος μέσα στον Ιούνιο για νέα πολιτική διαδικασία, ακόμη και για μια τρίτη προσφυγή στις κάλπες προς το τέλος του μήνα.
Δεν είναι το πιθανό σενάριο. Είναι όμως ένα δίχτυ ασφαλείας στο ημερολόγιο, κάτι που δεν υπάρχει εάν η πρώτη κάλπη μεταφερθεί βαθιά μέσα στον Μάιο.
Το μειονέκτημα της Κυριακής των Βαΐων
Η 25η Απριλίου δεν είναι φυσικά ιδανική ημερομηνία από κάθε άποψη.
Οι εκλογές θα πραγματοποιηθούν την Κυριακή των Βαΐων και την επόμενη ημέρα η χώρα θα μπει στη Μεγάλη Εβδομάδα.
Αυτό σημαίνει ότι η κορύφωση της πολιτικής αντιπαράθεσης, τα αποτελέσματα, οι συζητήσεις για συνεργασίες και πιθανότατα οι διερευνητικές εντολές θα συμπέσουν με μία ιδιαίτερη θρησκευτική και οικογενειακή περίοδο.
Υπάρχει επίσης ένα πρακτικό ζήτημα: αρκετοί πολίτες ενδέχεται ήδη να έχουν αρχίσει τις μετακινήσεις τους ενόψει Πάσχα.
Είναι ένα πραγματικό μειονέκτημα. Όμως, από την οπτική ενός κυβερνητικού εκλογικού σχεδιασμού, μπορεί να θεωρηθεί μικρότερο από τον κίνδυνο να φτάσει η χώρα στα τέλη Ιουνίου χωρίς να έχει σχηματιστεί κυβέρνηση.
Γιατί δεν αποκλείεται εντελώς ο Μάιος
Παρά τα παραπάνω, η 16η Μαΐου δεν πρέπει να διαγραφεί.
Εάν την άνοιξη του 2027 η κυβέρνηση εκτιμά ότι η πρώτη κάλπη μπορεί να δώσει καθαρή κυβερνητική λύση ή ότι υπάρχει πραγματική δυνατότητα σχηματισμού κυβέρνησης χωρίς νέα εκλογική διαδικασία, τότε το πλεονέκτημα της 25ης Απριλίου μειώνεται.
Σε αυτή την περίπτωση, ο Μάιος είναι πολιτικά ελκυστικότερος: περισσότερος χρόνος για να αποδώσουν τα οικονομικά μέτρα του 2027, μεγαλύτερη απόσταση από τον χειμώνα και μια προεκλογική περίοδος χωρίς τη Μεγάλη Εβδομάδα στη μέση.
Γι' αυτό δεν θα μιλούσαμε ακόμη για «κλειδωμένη» ημερομηνία.
