Από την 1η Ιανουαρίου 2026, το πλήρες ποσό της εθνικής σύνταξης έχει διαμορφωθεί στα 446,87 ευρώ. Πρόκειται για το βασικό τμήμα της σύνταξης που καταβάλλεται από τον e-ΕΦΚΑ ανεξάρτητα από τις εισφορές και καλύπτει όλες τις κατηγορίες (γήρατος, αναπηρίας και θανάτου). Ωστόσο, η λήψη του ακεραίου ποσού δεν είναι καθολική, καθώς εφαρμόζονται συγκεκριμένα κριτήρια που αφορούν τα έτη ασφάλισης και τη διάρκεια της νόμιμης διαμονής στη χώρα.
Για τη διαμόρφωση του τελικού ποσού λαμβάνονται υπόψη πέντε βασικοί κανόνες, οι οποίοι μπορούν να οδηγήσουν σε σταδιακή μείωση της εθνικής σύνταξης.
1. Ελάχιστες προϋποθέσεις και κριτήριο διαμονής
Για τη θεμελίωση δικαιώματος εθνικής σύνταξης λόγω γήρατος απαιτείται η πλήρωση των ελάχιστων ορίων συνταξιοδότησης (ηλικία και ημέρες ασφάλισης), καθώς και η μόνιμη και νόμιμη διαμονή στην Ελλάδα για τουλάχιστον 15 έτη, στο διάστημα μεταξύ του 15ου έτους της ηλικίας και της ημερομηνίας υποβολής της αίτησης.
Η θεμελίωση του πλήρους ποσού προϋποθέτει 40 έτη διαμονής. Για κάθε έτος που υπολείπεται της 40ετίας, το ποσό υφίσταται μείωση κατά 1/40 (δηλαδή 2,5% ανά έτος).
2. Κλίμακα ετών ασφάλισης (15 έως 20 έτη)
Το ανώτατο ποσό χορηγείται σε όσους συμπληρώνουν τουλάχιστον 20 έτη ασφάλισης (και καλύπτουν τις προϋποθέσεις διαμονής). Για χρόνο ασφάλισης από 15 έως 19 έτη, εφαρμόζεται σταδιακή περικοπή:
- Για κάθε έτος που υπολείπεται της 20ετίας, επιβάλλεται μείωση 2%.
- Στα 19 έτη ασφάλισης η μείωση ανέρχεται σε 2%.
- Στα 15 έτη ασφάλισης (ελάχιστος χρόνος) η συνολική μείωση φτάνει το 10%, διαμορφώνοντας την εθνική σύνταξη περίπου στα 402,18 ευρώ.
3. Συνδυαστική εφαρμογή των μειώσεων διαμονής
Τα έτη ασφάλισης και τα έτη διαμονής εξετάζονται ως ξεχωριστά κριτήρια. Ένας ασφαλισμένος που πληροί την προϋπόθεση της 20ετούς ασφάλισης για το πλήρες ποσό, αλλά διαθέτει π.χ. 35 αντί για 40 έτη διαμονής, θα υποστεί περικοπή 2,5% για καθένα από τα 5 έτη που λείπουν.
4. Κανόνες για τη σώρευση συντάξεων
Στις περιπτώσεις που ένας δικαιούχος λαμβάνει περισσότερες από μία κύριες συντάξεις, ισχύουν οι εξής ρυθμίσεις:
- Χορηγείται μία μόνο εθνική σύνταξη.
- Σε περίπτωση δικαιώματος για δύο πλήρεις κύριες συντάξεις, καταβάλλεται μία πλήρης εθνική σύνταξη.
- Σε συνδυασμό μίας πλήρους και μίας μειωμένης κύριας σύνταξης, το ποσό της εθνικής σύνταξης παραμένει πλήρες.
- Σε λήψη δύο μειωμένων κύριων συντάξεων, καταβάλλεται το ποσό που αναλογεί σε καθεμία, εφόσον το άθροισμά τους δεν υπερβαίνει το ανώτατο όριο της πλήρους εθνικής σύνταξης.
5. Περικοπή λόγω πρόωρης συνταξιοδότησης
Όταν η αποχώρηση γίνεται με καθεστώς μειωμένης σύνταξης γήρατος, επιβάλλεται επιπλέον μείωση αποκλειστικά στο τμήμα της εθνικής σύνταξης (και όχι στο ανταποδοτικό μέρος).
Η επιβάρυνση ανέρχεται σε 6% για κάθε έτος που υπολείπεται από το όριο ηλικίας για πλήρη συνταξιοδότηση, με το ανώτατο όριο συνολικής μείωσης να ορίζεται στο 30% (στην περίπτωση αποχώρησης 5 έτη νωρίτερα).
