Σε κλίμα γενικευμένης κοινωνικής ανάφλεξης βρίσκεται η Γαλλία, η οποία διανύει την τέταρτη εβδομάδα του μεγαλύτερου νεανικού κινήματος διαμαρτυρίας των τελευταίων δεκαετιών, με εκατοντάδες λύκεια σε ολόκληρη τη χώρα να τελούν υπό κατάληψη. Οι μαθητές διεκδικούν την άμεση κάλυψη των εκπαιδευτικών κενών και την αποκατάσταση των επικίνδυνων σχολικών υποδομών, την ίδια στιγμή που το κύμα διαμαρτυρίας αντιμετωπίζει σφοδρή αστυνομική καταστολή. Η κλιμάκωση της βίας έχει προκαλέσει την οργή δικηγόρων και οργανώσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων, καθώς οι αστυνομικές αρχές βρίσκονται αντιμέτωπες με 36 εσωτερικές έρευνες για άσκηση υπέρμετρης βίας, όπως επιβεβαίωσε στη Γερουσία ο Υπουργός Εσωτερικών, Λοράν Νουνιέζ.
Ιδιαίτερο σοκ προκαλούν οι αποκαλύψεις για τη χρήση εκρηκτικών όπλων πολεμικού τύπου εναντίον ανηλίκων, με τέσσερις περιπτώσεις παιδιών να φέρονται να έχουν υποστεί βαρύτατους ακρωτηριασμούς. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του 15χρονου Εβάν στη Λανς, ο οποίος έχασε το αριστερό του χέρι και δάχτυλα του δεξιού από έκρηξη χειροβομβίδας κρότου-λάμψης έξω από το σχολείο του, με τον συνήγορό του να τονίζει ότι τα τραύματα παραπέμπουν σε εμπόλεμη ζώνη. Παράλληλα, στην περιοχή της Τουρ, ένας 16χρονος μαθητής έχασε την όρασή του από το ένα μάτι έπειτα από βολή με όπλο που εκτοξεύει πλαστικές σφαίρες (LBD), ενώ αστυνομικός κατηγορείται πλέον επισήμως για την πρόκληση της βαριάς αυτής σωματικής βλάβης.
Στο στόχαστρο των καταγγελιών βρίσκεται και η χρήση εκτοξευτών χειροβομβίδων από ελάχιστη απόσταση, όπως συνέβη στην περίπτωση του 14χρονου Εντέν βορειοδυτικά του Παρισιού. Ο ανήλικος δέχθηκε βολή από απόσταση μόλις 1,5 μέτρου στο πρόσωπο, με αποτέλεσμα να υποστεί διπλό κατάγμα στη γνάθο και να χάσει το σύνολο των κάτω δοντιών του, γεγονός που οδήγησε την οικογένειά του στη υποβολή μήνυσης για απόπειρα ανθρωποκτονίας. Ο εμπλεκόμενος αστυνομικός τέθηκε εκτός υπηρεσίας, ενώ η κοινή γνώμη επαναφέρει στο προσκήνιο τη συζήτηση για τα επικίνδυνα μέσα καταστολής που χρησιμοποιεί η γαλλική αστυνομία, θυμίζοντας τις σκοτεινές περιόδους των διαδηλώσεων των «Κίτρινων Γιλέκων».
Παράλληλα με τη σωματική βία, οι νομικοί φορείς της χώρας καταγγέλλουν έναν πρωτοφανή αριθμό συλλήψεων ανηλίκων, ο οποίος ερμηνεύεται ως συστηματική προσπάθεια εκφοβισμού της μαθητικής νεολαίας. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του Υπουργείου Δικαιοσύνης, 6.773 ανήλικοι έχουν τεθεί υπό αστυνομική κράτηση από τα μέσα Σεπτεμβρίου. Ωστόσο, το γεγονός ότι για περισσότερες από 1.000 περιπτώσεις δεν ασκήθηκε καμία απολύτως δίωξη επιβεβαιώνει τις αιτιάσεις των δικηγόρων ότι οι φάκελοι των υποθέσεων είναι συχνά εντελώς άδειοι και οι προσαγωγές γίνονται καταχρηστικά με σκοπό την αποτροπή της συμμετοχής στις κινητοποιήσεις.
Εκπρόσωποι των δικηγορικών συλλόγων και της Γαλλικής Ένωσης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (LDH) καταγγέλλουν συστηματική κατάχρηση της αστυνομικής εξουσίας, επισημαίνοντας ότι οι έφηβοι αντιμετωπίζουν ταπεινώσεις και βιαιοπραγίες εντός των αστυνομικών τμημάτων. Η πρόεδρος της LDH, Ναταλί Τεϊό, έκανε λόγο για προσπάθεια τρομοκράτησης και καταστολής των πολιτών, υπογραμμίζοντας ότι έχουν καταγραφεί δεκάδες αναφορές για ρατσιστικά σχόλια, σεξουαλικές παρενοχλήσεις και λεκτική κακοποίηση σε βάρος συλληφθέντων μαθητών, ιδιαίτερα στα υποβαθμισμένα προάστια του Παρισιού.
Από την πλευρά της, η Ένωση Ποινικολόγων της Γαλλίας (AFAP) και το Συνδικάτο Δικηγόρων (SAF) εκφράζουν την έντονη ανησυχία τους για την κατάλυση των θεμελιωδών δημοκρατικών δικαιωμάτων των ανηλίκων, τονίζοντας ότι η ποινικοποίηση της μαθητικής διαμαρτυρίας συνιστά επικίνδυνο διολισθησιακό κατήφορο. Οι συνήγοροι υποστηρίζουν ότι η κυβερνητική τακτική να οδηγεί χιλιάδες παιδιά σε αστυνομικά τμήματα ή να επιβάλλει μέτρα «πολιτειακής αγωγής» χωρίς δικαστικές καταδίκες στερείται νομικού ερείσματος και εντείνει το αίσθημα αδικίας στη νέα γενιά.
Η παρατεταμένη αυτή κρίση, που συνδυάζει τα οξυμένα προβλήματα της δημόσιας παιδείας με την κρατική καταστολή, διαμορφώνει ένα ιδιαίτερα έκρυθμο πολιτικό σκηνικό στη Γαλλία. Καθώς οι μαθητικές κινητοποιήσεις ορίζουν πλέον την ατζέντα του δημόσιου διαλόγου ενόψει των επερχόμενων πολιτικών εξελίξεων, η επιμονή της κυβέρνησης στη σκληρή κατασταλτική γραμμή φαίνεται να τροφοδοτεί αντί να καταστέλλει την οργή των νέων, μετατρέποντας τα γαλλικά σχολεία και τους δρόμους σε πεδίο διαρκούς κοινωνικής αντιπαράθεσης.
