Την ανάγκη άμεσης και επείγουσας δράσης για τη δημοσιονομική εξυγίανση των ισχυρότερων οικονομιών του πλανήτη υπογραμμίζει το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ), δημοσιοποιώντας την τακτική έκθεσή του για τις Παγκόσμιες Οικονομικές Προοπτικές (World Economic Outlook).
Επιδείνωση δεικτών και νούμερα εποχής πανδημίας
Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιεύουν οι Financial Times, οι προηγμένες οικονομίες οδεύουν φέτος προς τα υψηλότερα δημοσιονομικά ελλείμματα από την περίοδο της πανδημίας, ενώ το παγκόσμιο δημόσιο χρέος βρίσκεται σε τροχιά να προσεγγίσει το 100% του ΑΕΠ έως τα τέλη της δεκαετίας.
Το Ταμείο προβλέπει ότι ο καθαρός δανεισμός των προηγμένων οικονομιών θα διαμορφωθεί φέτος στο 5,2% του ΑΕΠ, καταγράφοντας το υψηλότερο επίπεδο από το 2021. Στις ΗΠΑ, ο καθαρός δανεισμός της γενικής κυβέρνησης εκτινάσσεται φέτος στο 8,5% του ΑΕΠ (από 7,1% το 2025).
Σε συνδυασμό με την Κίνα, τα δημοσιονομικά ελλείμματα και των δύο χωρών αναμένεται να αγγίξουν ή να ξεπεράσουν το 8% του ΑΕΠ. Η επικεφαλής οικονομολόγος του ΔΝΤ, Σιλβάνα Τενρέιρο, σημείωσε χαρακτηριστικά κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου πως «η παγκόσμια οικονομία έχει επιδείξει ανθεκτικότητα, αλλά αυτή η ανθεκτικότητα φτάνει στα όριά της».
Αγορές ομολόγων, επιτόκια και πίεση στους προϋπολογισμούς
Οι νέες προβλέψεις αποτυπώνουν μια σαφή επιδείνωση σε σχέση με την εαρινή έκθεση του Απριλίου, ως απόρροια της παρατεταμένης αναταραχής στις διεθνείς αγορές χρέους. Οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων έχουν αυξηθεί σημαντικά, καθώς οι αγορές πιέζονται από τον πληθωρισμό, τις αυξημένες δαπάνες και το υψηλό κόστος δανεισμού.
Οι κεντρικές τράπεζες στις ΗΠΑ, την Ευρωζώνη και την Ιαπωνία προχώρησαν σε αυξήσεις επιτοκίων, εγκαταλείποντας τα σενάρια ταχείας χαλάρωσης. Παράλληλα, το ΔΝΤ προειδοποιεί ότι οι κυβερνήσεις, υπό το βάρος των εκλογικών αναμετρήσεων και του κόστους εξυπηρέτησης του χρέους, ενδέχεται να ασκήσουν πιέσεις στις κεντρικές τράπεζες για διατήρηση υψηλότερου πληθωρισμού ή διευκόλυνση του δανεισμού.
Ανάπτυξη με δύο ταχύτητες και ο ρόλος της Τεχνητής Νοημοσύνης
Παρά τους δημοσιονομικούς κινδύνους, η παγκόσμια ανάπτυξη επιδεικνύει σχετική σταθερότητα, υποστηριζόμενη από την επενδυτική έξαρση στον τομέα της Τεχνητής Νοημοσύνης (AI).
Το ΔΝΤ αναθεώρησε οριακά προς τα πάνω την πρόβλεψη για την αύξηση του παγκόσμιου ΑΕΠ στο 3,1% για το 2026 (και 3,4% για το 2027). Ωστόσο, η ανάπτυξη συγκεντρώνεται σε λιγότερες χώρες:
- ΗΠΑ: Σταθερός ρυθμός ανάπτυξης στο 2,3%.
- Γερμανία: Αναθεώρηση προς τα πάνω στο 1,3% λόγω αυξημένων επενδύσεων σε υποδομές και άμυνα.
- Κίνα: Επιβράδυνση στο 4,5% (από 5%).
- Ινδία: Παραμένει η πιο δυναμική οικονομία με ανάπτυξη 7%.
Οι τρεις ασύμμετροι κίνδυνοι για το χρηματοπιστωτικό σύστημα
Στην παράλληλη Έκθεση για την Παγκόσμια Χρηματοπιστωτική Σταθερότητα (GFSR), το ΔΝΤ υπογραμμίζει ότι οι γεωπολιτικές συγκρούσεις, οι κυβερνοεπιθέσεις και τα ακραία καιρικά φαινόμενα συντηρούν το ενεργειακό σοκ.
Επιπλέον, το Ταμείο προειδοποιεί για τον κίνδυνο μιας απότομης διόρθωσης στις αποτιμήσεις των τεχνολογικών εταιρειών AI, η οποία -σε συνδυασμό με μια νέα έξαρση του πληθωρισμού- θα μπορούσε να προκαλέσει βίαιη αύξηση στις αποδόσεις των ομολόγων και ευρύτερη συστημική αναταραχή στις παγκόσμιες αγορές.
