Σε νέα, ιδιαίτερα οξεία φάση περνούν οι σχέσεις του Ντόναλντ Τραμπ με τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι, καθώς ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε δημόσια ότι «ήρθε η ώρα η Ουκρανία να αποκτήσει νέο πρόεδρο», λίγες ώρες μετά τη σφοδρή επίθεση του Ουκρανού ηγέτη κατά της συμφωνίας Ουάσιγκτον – Μόσχας για το ρωσικό ντίζελ.
Ο Τραμπ, μιλώντας σε δημοσιογράφους στον Λευκό Οίκο, επέκρινε τον Ζελένσκι για την πορεία του πολέμου και για τις ουκρανικές επιθέσεις σε ρωσικά διυλιστήρια, υποστηρίζοντας ότι αυτές έχουν επιπτώσεις και στις τιμές των καυσίμων στις ΗΠΑ. Επανέλαβε επίσης τον γνωστό ισχυρισμό του ότι, εάν ήταν πρόεδρος το 2022, ο πόλεμος δεν θα είχε ξεκινήσει.
Η συμφωνία με τον Πούτιν που άναψε τη φωτιά
Η νέα σύγκρουση ξέσπασε μετά την ανακοίνωση του Τραμπ ότι κατέληξε σε συμφωνία με τον Βλαντίμιρ Πούτιν για την επαναφορά μεγάλων ποσοτήτων ρωσικού ντίζελ στις διεθνείς αγορές, συνοδευόμενη από προσωρινή χαλάρωση ορισμένων αμερικανικών κυρώσεων.
Σύμφωνα με το Axios, Αμερικανός αξιωματούχος υποστήριξε ότι ο Τραμπ προχώρησε στη συμφωνία αφού ο Ζελένσκι αγνόησε επανειλημμένα αιτήματα της Ουάσιγκτον να σταματήσει τις επιθέσεις σε ρωσικά διυλιστήρια, επειδή αυτές θεωρούνταν ότι επιβάρυναν την παγκόσμια αγορά καυσίμων και, κατ’ επέκταση, τους Αμερικανούς καταναλωτές.
Ο ίδιος αξιωματούχος ανέφερε ότι η ουκρανική πλευρά είχε αντιπροτείνει μια αμοιβαία αποκλιμάκωση: να σταματήσει να πλήττει ρωσικές πετρελαϊκές εγκαταστάσεις εφόσον η Μόσχα σταματήσει να χτυπά την ουκρανική ενεργειακή υποδομή.
Ζελένσκι: «Δεν είναι δίκαιο και δεν είναι έντιμο»
Η αντίδραση του Ζελένσκι ήταν οξύτατη. Σε συνέντευξή του στο Axios χαρακτήρισε την απόφαση του Τραμπ «όχι δίκαιη και όχι έντιμη» και τη συνέκρινε με «δώρο γενεθλίων» στον Πούτιν, προειδοποιώντας ότι τα επιπλέον έσοδα από τις εξαγωγές καυσίμων μπορούν να ενισχύσουν τη ρωσική πολεμική προσπάθεια.
Η ουκρανική πλευρά υποστηρίζει ότι η άρση περιορισμών στη ρωσική ενέργεια χωρίς ταυτόχρονη ουσιαστική αποκλιμάκωση από τη Μόσχα αποδυναμώνει την πίεση προς τη Ρωσία και δημιουργεί λάθος κίνητρα σε μια στιγμή που οι ρωσικές επιθέσεις συνεχίζονται.
«Νέος πρόεδρος» στην Ουκρανία
Μέσα σε αυτό το κλίμα, η δήλωση Τραμπ ότι η Ουκρανία χρειάζεται νέο πρόεδρο ανεβάζει κατακόρυφα την ένταση.
Ο Αμερικανός πρόεδρος δεν περιορίστηκε σε κριτική για τη διαχείριση του πολέμου, αλλά συνέδεσε ευθέως τον Ζελένσκι με την αποτυχία επίτευξης συμφωνίας για τον τερματισμό της σύγκρουσης, λέγοντας ουσιαστικά ότι θεωρεί αναγκαία μια αλλαγή ηγεσίας στο Κίεβο.
Η τοποθέτηση είναι ιδιαίτερα βαριά πολιτικά, καθώς πρόκειται για δημόσια παρέμβαση του προέδρου των ΗΠΑ στο ζήτημα της ουκρανικής ηγεσίας, σε μια στιγμή που Ουάσιγκτον και Κίεβο προσπαθούν ταυτόχρονα να διατηρήσουν ανοιχτούς τους διαύλους για ειρηνευτικές συνομιλίες.
Στον αέρα οι νέες συνομιλίες
Το Axios μεταδίδει ότι Αμερικανοί απεσταλμένοι εξετάζουν ακόμη επισκέψεις σε Μόσχα και Κίεβο για νέα ειρηνευτική πρωτοβουλία, όμως η κρίση που προκλήθηκε από τη συμφωνία για το ντίζελ και τη δημόσια επίθεση Τραμπ στον Ζελένσκι απειλεί να περιπλέξει σημαντικά αυτές τις προσπάθειες.
Η νέα αντιπαράθεση δείχνει ότι οι σχέσεις ανάμεσα στις δύο πλευρές έχουν πλέον ξεπεράσει το επίπεδο μιας απλής διαφωνίας για την τακτική του πολέμου. Η Ουάσιγκτον πιέζει για περιορισμό των ουκρανικών επιθέσεων σε ρωσικές ενεργειακές υποδομές, ενώ το Κίεβο θεωρεί ότι τέτοιες κινήσεις αποτελούν έναν από τους λίγους τρόπους άσκησης πραγματικής πίεσης στη Μόσχα.
Και πλέον, μετά τη φράση του Τραμπ ότι «ήρθε η ώρα για νέο πρόεδρο», η σύγκρουση έχει αποκτήσει ανοιχτά και προσωπικό χαρακτήρα.
