Νέες μαζικές κινητοποιήσεις για το δικαίωμα στη στέγαση έχουν προγραμματιστεί στη Μαδρίτη και σε άλλες ισπανικές πόλεις, μία ημέρα μετά την απόρριψη από τη Βουλή δύο κυβερνητικών διαταγμάτων που αποσκοπούσαν στην ενίσχυση της προστασίας των ενοικιαστών.
Η ψηφοφορία αποτέλεσε νέα κοινοβουλευτική ήττα για την κυβέρνηση του Πέδρο Σάντσεθ, καθώς τα μέτρα καταψηφίστηκαν από το Λαϊκό Κόμμα, το Vox και το καταλανικό Junts. Το ένα διάταγμα απορρίφθηκε με 178 ψήφους έναντι 172, ενώ το δεύτερο με 184 έναντι 166.
Η εξέλιξη αυτή ενίσχυσε τη δημόσια συζήτηση γύρω από το ενδεχόμενο πρόωρων εκλογών, χωρίς ωστόσο να υπάρχει μέχρι στιγμής σχετική απόφαση ή επίσημη ανακοίνωση από τον Ισπανό πρωθυπουργό. Ο αρχηγός του Λαϊκού Κόμματος, Αλμπέρτο Νούνιεθ Φεϊχόο, επανέλαβε την πρόθεσή του να ζητήσει προσφυγή στις κάλπες.
Η έξωση της 87χρονης που άναψε τη σπίθα
Στο επίκεντρο της κοινωνικής οργής βρίσκεται η υπόθεση της Μαρίκαρμεν Αμπασκάλ, μιας 87χρονης γυναίκας που απομακρύνθηκε από το σπίτι στο οποίο ζούσε επί περισσότερες από επτά δεκαετίες, μετά την απόκτηση του ακινήτου από επενδυτικό φορέα και τη διαμάχη για την αύξηση του ενοικίου.
Η εικόνα της έξωσής της προκάλεσε κύμα αντιδράσεων σε όλη τη χώρα και λειτούργησε ως σημείο αναφοράς για ένα ήδη διογκούμενο στεγαστικό πρόβλημα.
Στη Μαδρίτη, διαδηλωτές έχουν κατασκηνώσει στην Πουέρτα ντελ Σολ, ενώ αντίστοιχες κινητοποιήσεις πραγματοποιούνται και σε άλλες πόλεις. Οι οργανώσεις ενοικιαστών δηλώνουν ότι οι κινητοποιήσεις θα συνεχιστούν και μετά την απόρριψη των μέτρων από τη Βουλή.
Γιατί καταψηφίστηκαν τα διατάγματα
Η κυβέρνηση είχε προωθήσει δύο πακέτα μέτρων για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης, μεταξύ των οποίων περιορισμούς στις εξώσεις, παρεμβάσεις στην αγορά ενοικίων και ρυθμίσεις για τις συμβάσεις.
Το Junts, το οποίο σε αρκετές κοινοβουλευτικές ψηφοφορίες έχει στηρίξει την κυβέρνηση Σάντσεθ, διαφοροποιήθηκε αυτή τη φορά, υποστηρίζοντας ότι τα μέτρα θα μπορούσαν να μειώσουν ακόμη περισσότερο την προσφορά κατοικιών και να δημιουργήσουν μεγαλύτερη αβεβαιότητα στην αγορά.
Αντίστοιχα, το Λαϊκό Κόμμα υποστήριξε ότι η αντιμετώπιση της κρίσης πρέπει να βασιστεί περισσότερο στην αύξηση της προσφοράς κατοικιών παρά σε πρόσθετες ρυθμίσεις και περιορισμούς.
Από την άλλη πλευρά, η κυβέρνηση και οι οργανώσεις ενοικιαστών υποστηρίζουν ότι χωρίς ισχυρότερη προστασία των μισθωτών, οι υψηλές τιμές και οι εξώσεις θα συνεχίσουν να επιβαρύνουν κυρίως τους νέους και τα νοικοκυριά χαμηλότερου εισοδήματος.
Η στεγαστική κρίση στο κέντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης
Η στέγαση έχει εξελιχθεί σε ένα από τα πιο πιεστικά κοινωνικά ζητήματα στην Ισπανία, ιδιαίτερα στις μεγάλες πόλεις.
Τα ενοίκια έχουν αυξηθεί θεαματικά την τελευταία δεκαετία, ενώ οι τιμές κατοικιών συνεχίζουν επίσης να κινούνται ανοδικά, παρά την πρόσφατη επιβράδυνση του ρυθμού αύξησής τους. Σύμφωνα με στοιχεία αγοράς που μετέδωσε το Reuters, οι τιμές μεταχειρισμένων κατοικιών αυξήθηκαν κατά περίπου 12% έως 14% σε ετήσια βάση το τρίτο τρίμηνο του 2026, ανάλογα με τον δείκτη.
Η κρίση πλήττει ιδιαίτερα τους νέους, πολλοί από τους οποίους παραμένουν για περισσότερα χρόνια στο πατρικό σπίτι, ενώ μεγάλο μέρος του εισοδήματός τους κατευθύνεται στο ενοίκιο.
«Στόχος η γενική απεργία»
Το Συνδικάτο Ενοικιαστών έχει ανακοινώσει ότι μέρος της κινητοποίησης στην Πουέρτα ντελ Σολ θα μεταφερθεί πλέον στις γειτονιές, με στόχο την κλιμάκωση της πίεσης και την οικοδόμηση ευρύτερου κινήματος για γενική απεργία γύρω από το ζήτημα της στέγασης.
Η απόρριψη των δύο διαταγμάτων δεν έκλεισε επομένως τη συζήτηση· αντίθετα, ενίσχυσε τόσο την κοινωνική κινητοποίηση όσο και την πολιτική αντιπαράθεση.
Για την κυβέρνηση Σάντσεθ, το πρόβλημα είναι διπλό: από τη μία πρέπει να αντιμετωπίσει μια βαθιά στεγαστική κρίση και από την άλλη να εξασφαλίζει κάθε φορά εύθραυστες κοινοβουλευτικές πλειοψηφίες σε μια Βουλή όπου δεν διαθέτει αυτοδυναμία.
Το εάν αυτή η νέα ήττα θα οδηγήσει τελικά σε πρόωρες εκλογές παραμένει ανοιχτό πολιτικό ερώτημα. Το μόνο βέβαιο αυτή τη στιγμή είναι ότι η στέγαση έχει μετατραπεί σε έναν από τους βασικούς άξονες κοινωνικής και πολιτικής σύγκρουσης στην Ισπανία.
