Μια ιστορική πρωτοβουλία έφτασε στη Γενική Συνέλευση του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ), ζητώντας την αντικατάσταση του παραδοσιακού μερκατορικού χάρτη (Mercator) από μια νέα απεικόνιση που αποδίδει με επιστημονική ακρίβεια τις πραγματικές αναλογίες των ηπείρων. Της προσπάθειας ηγείται το Τόγκο, με την υποστήριξη και των 54 κρατών-μελών της Αφρικανικής Ένωσης.
Τι είναι το μερκατορικό σύστημα και γιατί αδικεί την Αφρική
Ο μερκατορικός χάρτης σχεδιάστηκε το 1569 από τον Φλαμανδό χαρτογράφο Γεράρδο Μερκάτορ για να εξυπηρετήσει τις ανάγκες της ναυσιπλοΐας. Λόγω της γεωμετρικής τεχνικής προβολής μιας σφαιρικής Γης σε επίπεδο χάρτη:
- Οι περιοχές κοντά στον Ισημερινό εμφανίζονται δυσανάλογα συρρικνωμένες.
- Οι περιοχές σε υψηλά γεωγραφικά πλάτη (κοντά στους πόλους) μεγεθύνονται υπερβολικά.
Αποτέλεσμα αυτής της παραμόρφωσης είναι η Αφρική να φαίνεται σχεδόν ισομεγέθης με τη Γροιλανδία, ενώ στην πραγματικότητα είναι 14 φορές μεγαλύτερη. Σύμφωνα με την εκστρατεία #CorrectTheMap, στην πραγματική έκταση της αφρικανικής ηπείρου χωρούν ταυτόχρονα οι ΗΠΑ, η Κίνα, η Ινδία, η Ιαπωνία, το Μεξικό και το μεγαλύτερο μέρος της Ευρώπης.
Η «χαρτογραφική αποικιοκρατία» και η πρόταση «Equal Earth»
Ειδικοί και αναλυτές κάνουν λόγο για «χαρτογραφική αποικιοκρατία», καθώς η οπτική σμίκρυνση των αναπτυσσόμενων χωρών του Νότου έναντι της μεγέθυνσης των πλούσιων κρατών του Βορρά συνέβαλε επί αιώνες στη διαμόρφωση στρεβλών γεωπολιτικών εντυπώσεων.
Για την αντιμετώπιση του φαινομένου, προτείνεται η υιοθέτηση του χάρτη «Equal Earth» (σχεδίασης του 2018), ο οποίος διατηρεί την πραγματική αναλογία εμβαδού μεταξύ των ηπείρων.
Παρότι οι αποφάσεις του ΟΗΕ δεν έχουν υποχρεωτικό χαρακτήρα, η υπερψήφιση της πρότασης αναμένεται να επηρεάσει άμεσα τα σχολικά αναλυτικά προγράμματα και τις ψηφιακές εφαρμογές χαρτογράφησης (όπως το Google Maps) σε παγκόσμιο επίπεδο.
