Νέα έντονη αντιπαράθεση του Ντόναλντ Τραμπ με δημοσιογράφο καταγράφηκε μέσα στο Οβάλ Γραφείο, όταν ο Αμερικανός πρόεδρος διέκοψε επανειλημμένα την ανταποκρίτρια του CNN Κρίστεν Χολμς, της ζήτησε να σωπάσει και την κατηγόρησε ότι μεταδίδει «fake news». Η συνέχεια δόθηκε από επίσημο λογαριασμό του Λευκού Οίκου, ο οποίος προχώρησε σε ιδιαίτερα προσωπική επίθεση εναντίον της, φτάνοντας μάλιστα να αναφερθεί στα παιδιά της.
Το περιστατικό σημειώθηκε τη Δευτέρα 17 Αυγούστου κατά τη διάρκεια εκδήλωσης στο Οβάλ Γραφείο προς τιμήν ενός νεαρού ναυαγοσώστη που είχε σώσει παιδί από επικίνδυνα θαλάσσια ρεύματα. Όπως συνηθίζεται σε αντίστοιχες εμφανίσεις του προέδρου, η συνάντηση εξελίχθηκε και σε άτυπη ενημέρωση δημοσιογράφων, οι οποίοι άρχισαν να υποβάλλουν ερωτήσεις για θέματα της επικαιρότητας.
Η Κρίστεν Χολμς, ανώτερη ανταποκρίτρια του CNN στον Λευκό Οίκο, επιχείρησε αρχικά να ζητήσει από τον Τραμπ να σχολιάσει δηλώσεις του Δημοκρατικού γερουσιαστή Τζον Όσοφ, ο οποίος είχε ασκήσει κριτική στον πρόεδρο, αναφερόμενος μεταξύ άλλων στην ανέγερση της νέας αίθουσας χορού του Λευκού Οίκου και στην εκτελεστική βοηθό του Τραμπ, Νάταλι Χαρπ. Ο Τραμπ απάντησε επιτιθέμενος προσωπικά στον Όσοφ, χωρίς να απαντήσει επί της ουσίας στο σκέλος της ερώτησης που αφορούσε τη συνεργάτιδά του.
Λίγο αργότερα, όταν η Χολμς προσπάθησε να επανέλθει με ερώτηση για τη Βόρεια Κορέα και τη μείωση των κοινών στρατιωτικών ασκήσεων ΗΠΑ και Νότιας Κορέας, η ένταση ανέβηκε απότομα. Ο Τραμπ την έκοψε επανειλημμένα, λέγοντάς της «Quiet» και χαρακτηρίζοντάς την «πολύ αγενή» μπροστά στους νεαρούς προσκεκλημένους της εκδήλωσης. Όταν εκείνη απάντησε ότι εργάζεται για το CNN, ο πρόεδρος συνέχισε χαρακτηρίζοντας το δίκτυο και την ίδια «fake news» και «fake reporter».
Η ανταλλαγή δεν έμεινε, όμως, μέσα στο Οβάλ Γραφείο.
Ο Λευκός Οίκος έβαλε στο στόχαστρο ακόμη και τα παιδιά της δημοσιογράφου
Μετά το περιστατικό, ο επίσημος λογαριασμός «Rapid Response» του Λευκού Οίκου δημοσίευσε απόσπασμα από την αντιπαράθεση και εξαπέλυσε σφοδρή προσωπική επίθεση κατά της Χολμς, αμφισβητώντας τον επαγγελματισμό της και χαρακτηρίζοντας την ερώτησή της για τη συνεργάτιδα του Τραμπ «απάνθρωπη». Σε επόμενη ανάρτηση η επίθεση πήγε ακόμη μακρύτερα, καθώς ο λογαριασμός αναφέρθηκε στα παιδιά της δημοσιογράφου, υποστηρίζοντας ότι κάποια ημέρα θα δουν την ερώτησή της και θα ντραπούν για τη συμπεριφορά του γονέα τους.
Η αναφορά αυτή προκάλεσε αντιδράσεις ακριβώς επειδή ξεπέρασε τα όρια μιας πολιτικής ή δημοσιογραφικής αντιπαράθεσης και μετέφερε τη σύγκρουση στην προσωπική και οικογενειακή ζωή της δημοσιογράφου.
Το CNN υπερασπίστηκε δημόσια τη Χολμς, χαρακτηρίζοντάς την μία από τις πλέον έμπειρες και καταξιωμένες δημοσιογράφους που καλύπτουν τον Λευκό Οίκο. Το αμερικανικό δίκτυο τόνισε ότι οι δημόσιοι αξιωματούχοι έχουν κάθε δικαίωμα να αμφισβητούν ένα ρεπορτάζ ή μια ερώτηση, αλλά υποστήριξε ότι οι προσωπικές επιθέσεις σε δημοσιογράφους επειδή κάνουν τη δουλειά τους δεν συνάδουν με τις αρχές της ελευθερίας του Τύπου.
Μια σύγκρουση που ξεπερνά μια δύσκολη ερώτηση
Το επεισόδιο αποκτά ιδιαίτερη σημασία επειδή δεν αφορά απλώς μια ακόμη έντονη στιγμή ανάμεσα σε έναν πολιτικό και έναν δημοσιογράφο. Ο Τραμπ έχει οικοδομήσει εδώ και χρόνια μια ιδιαίτερα συγκρουσιακή σχέση με μεγάλο μέρος του αμερικανικού Τύπου, χρησιμοποιώντας συχνά τον χαρακτηρισμό «fake news» για μέσα και δημοσιογράφους των οποίων οι ερωτήσεις ή τα δημοσιεύματα θεωρεί εχθρικά.
Το κρίσιμο ζήτημα, ωστόσο, δεν είναι αν ένας πρόεδρος δικαιούται να θεωρεί άδικη, επιθετική ή κακοδιατυπωμένη μια ερώτηση. Ασφαλώς δικαιούται να την επικρίνει, να διαφωνήσει με τις προϋποθέσεις της ή ακόμη και να αρνηθεί να απαντήσει.
Το ζήτημα αρχίζει όταν η αντιπαράθεση μεταφέρεται από την ερώτηση στον ίδιο τον άνθρωπο που την κάνει και, ακόμη περισσότερο, όταν ένας επίσημος κρατικός λογαριασμός χρησιμοποιείται για προσωπικές επιθέσεις και αναφορές στην οικογένεια ενός δημοσιογράφου.
Γιατί η δημοσιογραφία απέναντι στην πολιτική εξουσία δεν υπάρχει για να υποβάλλει μόνο ευχάριστες ερωτήσεις. Η δυνατότητα ενός δημοσιογράφου να ρωτήσει έναν πρόεδρο για όσα ο ίδιος δεν επιθυμεί να συζητήσει αποτελεί μέρος του θεσμικού ρόλου του Τύπου σε μια δημοκρατία.
Και ένας πρόεδρος έχει πάντοτε το δικαίωμα να απαντήσει:
«Διαφωνώ».
Έχει ακόμη το δικαίωμα να πει:
«Δεν θα απαντήσω».
Αλλά όταν η απάντηση στην ερώτηση μετατρέπεται σε επίθεση στον δημοσιογράφο –και στη συνέχεια ακόμη και στην οικογένειά του– τότε η συζήτηση παύει να αφορά μόνο το περιεχόμενο της ερώτησης.
Αφορά πλέον και τα όρια με τα οποία η πολιτική εξουσία αντιμετωπίζει εκείνους που έχουν ως δουλειά να την ελέγχουν.
