Σε μια δήλωση που προκαλεί νέα ερωτήματα για τις προθέσεις της Ουάσιγκτον απέναντι στο Ιράν προχώρησε ο Ντόναλντ Τραμπ, υποστηρίζοντας ότι «πολύ σύντομα» θα ανακηρύξει τα Στενά του Ορμούζ έδαφος των Ηνωμένων Πολιτειών, την ώρα που η σύγκρουση με την Τεχεράνη παραμένει σε εξέλιξη και η διεθνής ναυσιπλοΐα σε ένα από τα σημαντικότερα ενεργειακά περάσματα του πλανήτη έχει περιοριστεί δραματικά.
Ο Αμερικανός πρόεδρος έκανε τη δήλωση την Παρασκευή 14 Αυγούστου κατά τη διάρκεια ομιλίας του σε αστυνομική ακαδημία στο Λονγκ Άιλαντ της Νέας Υόρκης, υποστηρίζοντας ότι μετά την ολοκλήρωση αυτού που ο ίδιος περιέγραψε ως «ήττα του Ιράν» θα προχωρήσει στην ανακήρυξη του στρατηγικού στενού ως αμερικανικού εδάφους. Ο Τραμπ συνέδεσε μάλιστα τη δήλωσή του με τον αμερικανικό ναυτικό αποκλεισμό, υποστηρίζοντας ότι κανένα πλοίο δεν διέρχεται εάν δεν το επιτρέψουν οι ΗΠΑ.
Η σοβαρότητα, πάντως, της εξαγγελίας δεν έχει ακόμη αποσαφηνιστεί, καθώς ο Τραμπ έκανε το σχόλιο γελώντας και δεν παρουσίασε κανένα συγκεκριμένο νομικό ή πολιτικό σχέδιο που να εξηγεί πώς θα μπορούσε να υλοποιηθεί μια τέτοια κίνηση. Διεθνή μέσα επισημαίνουν ότι παραμένει ασαφές εάν πρόκειται για πραγματική νέα θέση της αμερικανικής κυβέρνησης ή για ακόμη μία ιδιαίτερα επιθετική ρητορική παρέμβαση του Αμερικανού προέδρου.
Το Ιράν απαντά: «Δεν μας εκφοβίζουν οι απειλές»
Η αντίδραση της Τεχεράνης ήταν άμεση. Ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Καζέμ Γκαριμπαμπαντί, απέρριψε τις δηλώσεις Τραμπ, υποστηρίζοντας ότι η χώρα του δεν πρόκειται να εκφοβιστεί από απειλές ή επίδειξη στρατιωτικής ισχύος και επιμένοντας ότι το άνοιγμα ή το κλείσιμο των Στενών αποτελεί ζήτημα που δεν μπορεί να αποφασίζεται μονομερώς από την Ουάσιγκτον.
Η νέα αντιπαράθεση έρχεται ενώ ΗΠΑ και Ιράν διατυπώνουν αντικρουόμενους ισχυρισμούς για το ποιος ελέγχει στην πράξη το θαλάσσιο πέρασμα. Η Ουάσιγκτον έχει δηλώσει ότι μπορεί να διατηρήσει τον ναυτικό αποκλεισμό του Ιράν επ' αόριστον, ενώ ιρανικές αρχές υποστηρίζουν από την πλευρά τους ότι ο έλεγχος του στενού παραμένει στην Τεχεράνη.
Γιατί τα Στενά του Ορμούζ είναι τόσο σημαντικά
Η σημασία του θαλάσσιου περάσματος είναι τεράστια και ξεπερνά κατά πολύ την αντιπαράθεση ΗΠΑ–Ιράν, καθώς πριν από τη σημερινή κρίση από τα Στενά του Ορμούζ περνούσε περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων προμηθειών πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου, καθιστώντας κάθε στρατιωτική ή πολιτική αναταραχή στην περιοχή άμεση απειλή για την παγκόσμια ενεργειακή αγορά.
Η περιορισμένη διέλευση πλοίων και οι επιθέσεις σε δεξαμενόπλοια έχουν ήδη επηρεάσει τις αγορές, με το Brent να κλείνει στις 14 Αυγούστου στα 88,52 δολάρια το βαρέλι και το αμερικανικό WTI στα 82,40 δολάρια, ενώ οι επενδυτές παρακολουθούν με αυξανόμενη ανησυχία την εξέλιξη της σύγκρουσης.
Τραμπ: «Δεν θα ζητήσω συγγνώμη για τη βενζίνη»
Ο Αμερικανός πρόεδρος αναφέρθηκε και στις επιπτώσεις που έχει ο πόλεμος στις τιμές των καυσίμων στις Ηνωμένες Πολιτείες, δηλώνοντας ότι δεν πρόκειται να απολογηθεί επειδή οι Αμερικανοί πληρώνουν περισσότερο στη βενζίνη, καθώς, όπως υποστήριξε, θεωρεί ότι η πολιτική του απέναντι στο Ιράν είναι απαραίτητη για να αποτραπεί η απόκτηση πυρηνικών όπλων από την Τεχεράνη.
Η φράση για «αμερικανικό έδαφος» στα Στενά του Ορμούζ προσθέτει, πάντως, ένα νέο και ιδιαίτερα επικίνδυνο στοιχείο σε μια ήδη εξαιρετικά εύθραυστη κατάσταση, καθώς η στρατιωτική αντιπαράθεση συνδέεται πλέον όχι μόνο με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και την ελευθερία της ναυσιπλοΐας, αλλά και με δημόσιες δηλώσεις περί κυριαρχίας πάνω σε ένα πέρασμα κομβικής σημασίας για ολόκληρο τον κόσμο.
Το αν ο Ντόναλντ Τραμπ προανήγγειλε πραγματική αλλαγή αμερικανικής πολιτικής ή επέλεξε για ακόμη μία φορά μια ακραία διατύπωση ως μέσο πίεσης προς την Τεχεράνη μένει να φανεί. Αυτό που είναι ήδη σαφές είναι ότι στα Στενά του Ορμούζ δεν διακυβεύεται μόνο η έκβαση μιας πολεμικής σύγκρουσης, αλλά η ασφάλεια της διεθνούς ναυσιπλοΐας, οι παγκόσμιες ενεργειακές ροές και η σταθερότητα ολόκληρης της περιοχής.
