Μια νέα διαδικτυακή εφαρμογή δίνει στους λάτρεις της ιστορίας τη δυνατότητα να περιηγηθούν στο οδικό δίκτυο της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας και να υπολογίσουν τον χρόνο που θα απαιτούσε ένα ταξίδι πριν από περίπου δύο χιλιετίες.
Η πλατφόρμα OmnesViae αναπαριστά το εκτεταμένο δίκτυο των ρωμαϊκών οδών, επιτρέποντας στους χρήστες να επιλέγουν αφετηρία και προορισμό ανάμεσα σε εκατοντάδες αρχαίες πόλεις και να βλέπουν τη συντομότερη διαθέσιμη διαδρομή πάνω σε έναν σύγχρονο διαδραστικό χάρτη.
Το εγχείρημα δημιουργήθηκε από τον Ολλανδό μηχανικό René Voorburg, ο οποίος αξιοποίησε ιστορικούς χάρτες, επιστημονικές μελέτες και αρχαίες πηγές προκειμένου να ανασυνθέσει όσο το δυνατόν πιστότερα το δίκτυο μετακινήσεων της ρωμαϊκής εποχής. Όπως αναφέρει το Euronews, η εφαρμογή είναι προσβάσιμη μέσω οποιουδήποτε προγράμματος περιήγησης, τόσο σε ηλεκτρονικούς υπολογιστές όσο και σε κινητές συσκευές.
Βασισμένο σε ιστορικές πηγές
Κεντρική πηγή για την ανάπτυξη της εφαρμογής αποτέλεσε η Tabula Peutingeriana, το μοναδικό σωζόμενο μεσαιωνικό αντίγραφο ενός ρωμαϊκού χάρτη που αποτυπώνει το επίσημο οδικό δίκτυο της αυτοκρατορίας, γνωστό ως cursus publicus.
Για τις περιοχές του δυτικού τμήματος της αυτοκρατορίας, όπου το συγκεκριμένο χειρόγραφο παρουσιάζει κενά, χρησιμοποιήθηκαν στοιχεία από το Ιτινεράριο του Αντωνίνου, ένα ακόμη σημαντικό οδοιπορικό της ρωμαϊκής περιόδου.
Παράλληλα, ο δημιουργός της πλατφόρμας αξιοποίησε την επιστημονική εργασία του ιστορικού Richard Talbert για την Tabula Peutingeriana, καθώς και γεωγραφικά δεδομένα από το ερευνητικό πρόγραμμα Pleiades Project. Ο πηγαίος κώδικας και η βάση δεδομένων της εφαρμογής διατίθενται ελεύθερα στην πλατφόρμα Codeberg.
Υπολογίζει τη διαδρομή όπως θα γινόταν πριν από 2.000 χρόνια
Η χρήση του OmnesViae είναι ιδιαίτερα απλή. Ο χρήστης επιλέγει το σημείο εκκίνησης και τον τελικό προορισμό και το σύστημα υπολογίζει τη συντομότερη διαδρομή με βάση τις αποστάσεις που καταγράφονται στις αρχαίες πηγές.
Παράλληλα, εμφανίζονται όλες οι ενδιάμεσες στάσεις, προσφέροντας μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα του τρόπου με τον οποίο οργανώνονταν οι μετακινήσεις στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία. Πολλές από τις διαδρομές ακολουθούν ποτάμια ή διέρχονται από περιοχές όπου βρίσκονται σήμερα σύγχρονες πόλεις με διαφορετικές ονομασίες.
Από τη Μαδρίτη στο Μιλάνο σε… 43 ημέρες
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η διαδρομή από τη σημερινή Μαδρίτη έως το Μιλάνο. Η εφαρμογή αναγνωρίζει τις αρχαίες ονομασίες των δύο πόλεων — Miaccum και Mediolanum — και προτείνει ως πρώτη σημαντική στάση το Conplutum, τη σημερινή Alcalá de Henares. Στα τελευταία τμήματα της διαδρομής περιλαμβάνονται επίσης οι αρχαίες πόλεις Augusta Taurinorum (Τορίνο) και Placentia (Πιατσέντσα).
Με βάση τους υπολογισμούς της πλατφόρμας, η συγκεκριμένη διαδρομή, μήκους περίπου 1.500 ρωμαϊκών μιλίων, θα απαιτούσε 43 ημέρες ταξιδιού. Σήμερα, η ίδια απόσταση καλύπτεται σε περίπου 14 ημέρες πεζοπορίας ή σε περίπου 16 ώρες οδικώς.
Ένα έργο που συνεχώς εξελίσσεται
Το OmnesViae αποτελεί τη νέα, πλήρως ανασχεδιασμένη έκδοση μιας πλατφόρμας που λειτουργούσε από το 2011 έως το 2024. Η ανανεωμένη μορφή της ενσωματώνει σύγχρονες τεχνολογίες, μεταξύ των οποίων και εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης για τις μεταφράσεις και το εικαστικό περιεχόμενο.
Παρότι δεν είναι η μοναδική ψηφιακή προσπάθεια αναπαράστασης του συγκοινωνιακού δικτύου της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, ξεχωρίζει για τον συνδυασμό ιστορικής τεκμηρίωσης, διαδραστικότητας και ευκολίας χρήσης, προσφέροντας στους επισκέπτες μια διαφορετική εμπειρία εξερεύνησης του αρχαίου κόσμου.
