Μια εξαιρετικά κρίσιμη διπλωματική εξέλιξη, που ενδέχεται να αλλάξει τις ισορροπίες στην πολύπαθη περιοχή της Μέσης Ανατολής, σημειώθηκε κατά την εναρκτήρια συνεδρίαση των διμερών διαπραγματεύσεων στην Ελβετία. Οι διπλωματικές αποστολές των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν κατέληξαν σε συμφωνία για έναν δεσμευτικό «οδικό χάρτη», ο οποίος θέτει ως στόχο την υπογραφή μιας οριστικής ειρηνευτικής συμφωνίας εντός χρονικού ορίζοντα 60 ημερών.
Την επίσημη ανακοίνωση του διπλωματικού αυτού επιτεύγματος έκαναν κοινού οι μεσολαβήτριες χώρες, το Πακιστάν και το Κατάρ. Όπως επισημαίνουν στην κοινή τους διακήρυξη το Ισλαμαμπάντ και η Ντόχα, η παρούσα σύγκλιση θέτει τις βάσεις για την άμεση έναρξη νέων συνομιλιών σε επίπεδο τεχνικών κλιμακίων, οι οποίες είναι προγραμματισμένο να συνεχιστούν στο ελβετικό έδαφος εντός της τρέχουσας εβδομάδας.
«Καλή πρόοδος» και απαίτηση για καθολική κατάπαυση του πυρός
Η επιβεβαίωση της θετικής έκβασης του πρώτου αυτού γύρου ήρθε και από την πλευρά της Τεχεράνης. Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγκάι, δήλωσε τις πρώτες πρωινές ώρες της Δευτέρας ότι το κύριο έργο της πολιτικής διαπραγματευτικής ομάδας ολοκληρώθηκε επιτυχώς, παραδίδοντας πλέον τη σκυτάλη στις εξειδικευμένες τεχνικές ομάδες για τις λεπτομέρειες.
Σύμφωνα με τον κ. Μπαγκάι, καταγράφηκε «καλή πρόοδος» κατά τις επαφές, με την ιρανική πλευρά να θέτει ως απαράβατο όρο την καθολική λήξη των πολεμικών επιχειρήσεων σε όλα τα ανοιχτά μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου. Η θέση αυτή θεωρείται κομβικής σημασίας, καθώς η κατάσταση στον Λίβανο παραμένει ένα από τα πιο ακανθώδη ζητήματα της κρίσης.
Στο τραπέζι το πετρέλαιο, τα κεφάλαια και η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ
Πέρα από το καθαρά στρατιωτικό σκέλος της εκεχειρίας, η ατζέντα των συζητήσεων περιέλαβε κρίσιμα οικονομικά και γεωστρατηγικά ζητήματα που αποτελούσαν πάγια αιτήματα της Τεχεράνης. Ειδικότερα, οι δύο αντιπροσωπείες επεξεργάστηκαν ρυθμίσεις σχετικά με:
- Την έκδοση των αναγκαίων αδειών για την ελεύθερη πώληση ιρανικού πετρελαίου στις διεθνείς αγορές.
- Την αποδέσμευση των οικονομικών περιουσιακών στοιχείων του Ιράν που παραμένουν «παγωμένα» σε ξένες τράπεζες του εξωτερικού.
Παράλληλα, ως δικλείδα ασφαλείας για την παγκόσμια οικονομία και το εμπόριο, οι δύο πλευρές συμφώνησαν στη διαμόρφωση ενός σταθερού μηχανισμού που θα εγγυάται την ασφαλή διέλευση των εμπορικών πλοίων μέσω των Στενών του Ορμούζ, ενός σημείου γεωπολιτικής σημασίας από το οποίο διακινείται μεγάλο μέρος των παγκόσμιων ενεργειακών πόρων.