Βασίλης Γκουζέλος Σε τεντωμένο σχοινί βρίσκονται πλέον οι σχέσεις ΗΠΑ και Ιράν, καθώς η Τεχεράνη ανακοίνωσε το Σάββατο (18/4) την εκ νέου επιβολή αυστηρού ελέγχου και κλεισίματος του Στενού του Ορμούζ. Η κίνηση αυτή έρχεται ως άμεση απάντηση στην εμμονή της Ουάσινγκτον να διατηρήσει τον ναυτικό αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών, βυθίζοντας την περιοχή σε μια νέα φάση επικίνδυνης αβεβαιότητας.
Η σημερινή εξέλιξη ανατρέπει το κλίμα αισιοδοξίας που είχε καλλιεργηθεί την Παρασκευή, όταν ο Ιρανός Υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, είχε αφήσει να εννοηθεί ότι τα Στενά θα άνοιγαν πλήρως λόγω της εκεχειρίας στον Λίβανο. Η είδηση εκείνη είχε προκαλέσει βουτιά 12% στις τιμές του πετρελαίου, όμως η νέα κλιμάκωση επαναφέρει τον εφιάλτη της ενεργειακής κρίσης.
Σύμφωνα με αναφορές της ιρανικής στρατιωτικής διοίκησης, η διέλευση θα παραμείνει απαγορευμένη για όσο διαρκεί ο αμερικανικός αποκλεισμός, ενώ υπάρχουν πληροφορίες ότι πλοία δέχθηκαν πυρά εντός των Στενών, γεγονός που υπογραμμίζει την κρισιμότητα της κατάστασης.
Από την πλευρά του, ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίζεται ανυποχώρητος, θέτοντας νέο τελεσίγραφο μέχρι την Τετάρτη (22/4). Παρά τη δημόσια ρητορική του ότι ο αποκλεισμός θα παραμείνει σε πλήρη ισχύ μέχρι να ολοκληρωθεί η «συναλλαγή» στο 100%, ο Αμερικανός Πρόεδρος φέρεται να αναζητά απεγνωσμένα μια διέξοδο.
Όπως επισημαίνει το Politico, ο Τραμπ πιέζεται από το αυξανόμενο οικονομικό κόστος για τους καταναλωτές και την πτώση της δημοτικότητάς του. Αναλυτές εκτιμούν ότι:
Ο Πρόεδρος είναι διατεθειμένος να κάνει περισσότερους συμβιβασμούς από όσους παραδέχεται δημόσια.
Το βασικό «αγκάθι» παραμένει η διάρκεια παύσης εμπλουτισμού ουρανίου, με τις ΗΠΑ να προτείνουν 20 χρόνια και το Ιράν να επιμένει στα 5.
Η Ουάσινγκτον απαιτεί την παράδοση του αποθέματος εμπλουτισμένου ουρανίου σε τρίτη χώρα, όρο που η Τεχεράνη απορρίπτει.
Η κρίση έχει λάβει διαστάσεις παγκόσμιου οικονομικού πολέμου. Η CENTCOM αναφέρει ότι ήδη 23 πλοία έχουν υποχρεωθεί σε αναστροφή, ενώ ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας προειδοποιεί ότι η Ευρώπη διαθέτει αποθέματα καυσίμων αεροσκαφών για μόλις έξι εβδομάδες.
Οι αναλυτές προειδοποιούν για τους κινδύνους της αμερικανικής στρατηγικής:
Αποδυνάμωση αποτροπής: Κάθε πύραυλος που εκτοξεύεται κατά του Ιράν μειώνει τα αποθέματα των ΗΠΑ απέναντι στην Κίνα.
Κινεζική διείσδυση: Τουλάχιστον ένα κινεζικό πετρελαιοφόρο φέρεται να έσπασε τον αποκλεισμό, δείχνοντας τα όρια της αμερικανικής πίεσης.
Κίνδυνος παγκόσμιας ύφεσης: Ένας παρατεταμένος αποκλεισμός πέραν του ενός μηνός θα μπορούσε να προκαλέσει ανεπανόρθωτο σοκ στις διεθνείς αγορές.
Παρά την αισιοδοξία του Λευκού Οίκου ότι το Ιράν θα λυγίσει υπό την πίεση, πολλοί διπλωμάτες εκφράζουν σκεπτικισμό. Η ιστορία των διαπραγματεύσεων για τα πυρηνικά δείχνει ότι τέτοιες συμφωνίες απαιτούν χρόνια και όχι ημέρες. Αν ο Τραμπ υποχωρήσει τελικά σε μια συμφωνία παρόμοια με την παλαιότερη JCPOA, θα τεθούν σοβαρά ερωτήματα για το τεράστιο υλικό και διπλωματικό κόστος που προκάλεσε αυτή η σύντομη αλλά σφοδρή σύγκρουση.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Τέλος τα παλιά διπλώματα: Τι αλλάζει για όλους τους οδηγούς
Διορισμοί εκπαιδευτικών 2026: Το ΦΕΚ με τα νέα πτυχία που «ξεκλειδώνουν» 10.000 μόνιμες θέσεις
